આયો મેહુલિયો!

આયો, મેહુલિયો આયો! 

         હે જી ધરતીનો ભઈલો આયો:

શી શી વીરપસલી લાયો?

          મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

              લીલૂડી સાડી લાયો;

               ઝરણાંનાં ઝાંઝર લાયો;

એ તો આલી આલીને મલકાયો:

     મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

        બે’નીનો દેશ જુએ;

         જંગલ ને ડુંગર ઘૂમે;

 એના મોરનો કંઠ ટહુકાયો!

        મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

           બે’ની સાથે કરે વાત,

            ટમટમટમ, ઘણી રાત:

એના હૈયે ઉમંગ એનો ગાયો,

મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!


કવિ: પ્રહલાદ પારેખ (‘બારી બહાર’  સૌજન્યથી)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

એવી એક રાત હતી

રાતના બે વાગી ગયા હતા. કોણ જાણે કેમ પણ તે રાતે ઊંઘ નહોતી આવતી. હું બારી તરફ પડખું ફરીને પડી રહ્યો હતો. દૂર દૂર બેચાર તારા આછા ઝબકી રહયા હતા. બાકી આખું આકાશ કાળું ડિબાંગ હતું. અચાનક બાળપણની સ્મૃતિઓ ઊભરાવા લાગી: ‘ઘેર ભણાવવા આવતા છોટાલાલ માસ્તર… સંતાઈ જવાની રમત રમતી વખતે અંધારી ઓરડીના બારણા પાછળ છુપાઈ જવું… નોરતા આવે ત્યારે લહાણીમાં નવી નોટબુક અને પેન્સિલ મળે તેનો આનંદ… દિવાળીમાં થતો કોડિયાંનો ઝગમગાટ અને વહેલી સવારે આંગણામાં રંગોળી પૂરતી બહેન…’ વર્ષો થઈ ગયાં છતાં બધું આંખ સામે સ્પષ્ટ તરવરતું હતું. છોટાલાલ માસ્તર ભલે કડક હતા પણ એમની પાસેથી અમે બે ભાઈઓ ઘણું શીખ્યા હતા. એક અફસોસ રહી ગયો કે મોટા થયા પછી એમના ઘરે જઈને એમના પગમાં ના પડાયું. સાથે રમ્યા હતા એમાંથી કોઈ કોઈ મિત્ર ચાલ્યા ગયાનું યાદ આવ્યું અને મન ગમગીન થયું. ત્યાં સ્વર્ગવાસી માતાપિતા સાંભરી આવ્યાં. એમની સાથે કેટલીએ વાતો દિલ ખોલીને કરવી હતી, ના થઈ. રડવાનું મન થઈ આવ્યું પણ રડી ના શકાયું. થોડી વારમાં બહાર વાદળ ગર્જી ઊઠ્યાં અને પેટછૂટ્યાં વરસવા લાગ્યાં. મારાથી પથારીમાં પડી ના રહેવાયું. ઊઠી ગયો અને બારી પાસે જઈ ઊભો રહ્યો. મુશળધાર વરસાદ તરફ એકીટશે ક્યાંય સુધી જોઈ રહ્યો. વચ્ચે વચ્ચે વીજળી ચમકતી ત્યારે દૂરના લેન્ડસ્કેપની તસ્વીર ખેંચાતી હતી.

એકાદ કલાક પછી આકાશ  પૂરું ઠલવાઈ ગયું અને ભીની ધરતી પર ચાંદની નીતરવા લાગી. ઘરની બહાર નીકળવાનું મન થયું. સ્ક્રીનડોર ખોલી પાછળના પેટીઓ પર જઈ ઊભો રહ્યો, પવનની આછી લહેરમાંથી ઘાસની મીઠી સુગંધ આવી રહી હતી, એક બે ઊંડા શ્વાસ લીધા. હૈયામાં થોડી કળ વળી. આભ તરફ જોયું તો ચંદરવામાં જડેલાં રત્નો જેવા તારા મને ટગર ટગર જોઈ રહ્યા હતાં. મીઠું હસીને જાણે મને કહી રહ્યા હતા: ‘તું શાને દિલગીર છે? સુખદુ:ખની ઘટમાળ તો ચાલ્યા કરવાની. સૌ મુસાફર છે. જીવન સફર કોઈની વહેલી તો કોઈની મોડી પૂરી થવાની જ છે. તેથી ઉદાસ રહીને ફરવાથી શો ફાયદો ? આ ડગરનાં જે જે મળે અને જેની સાથે સ્નેહના તાણાવાણા બંધાય એ માણી લે, અને સ્મૃતિમાં સંઘરી લે. વિશાળ જગતમાં તારી નજર ફેરવ, તું એકલો નથી. સૃષ્ટિ આનંદસભર છે. ચારે બાજુના ખુલ્લા વિસ્તારમાં તારી દૃષ્ટીને વિહરવા દે. મનનો બધો વિષાદ ધીમે ધીમે ઓગળી જશે.’ હૃદયમાં હળવાશનો અનુભવ થયો.

ક્ષિતિજમાં પરોઢનો ઉઘાડ થતો દેખાયો. પક્ષીઓનો કલરવ શરૂ થયો. અને એક જૂનું ગીત મનમાં ગુંજવા લાગ્યું:

યે દુનિયા એક સુંદર બગિયા, શોભા ઈસકી ન્યારી હૈ

હર ડાલી પર જાદુ છાયા, હર ડાલી મતવાલી હૈ

અદભુત પંછી ફૂલ મનોહર કલી કલી ચટકીલી બાબા

દુનિયા રંગરંગીલી…

છેવટે મારી આંખમાં આંસુ ઊભરાયાં!   


લઘુ નિબંધ: રમેશ શાહ  (‘ઈજન’ના સૌજન્યથી)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

પવનમાં ગૂંચ

આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો

એક ઝપાટો એવો આવ્યો કે
ખિજાઈ ગઈ છે સીમ
ભાન ભૂલીને આડીઅવળી
વરસે છે રીમઝીમ
બે-ચાર કાંકરી હોય તો ઠીક આ ઘરમાં ઘૂસ્યો વાડો
આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો

કચરા પૂંજા બીકના માર્યા
સાથે ચઢી ગયા આકાશ
પાન ખરેલા ટોળે વળીને ભેગા
કરતા ભાગાનાસ
ભીંતોમાંથી ભાગી જવાના પ્રયાસો કરતી તિરાડો
આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો


કવિ: શકુર સરવૈયા (ઝળઝળિયાં)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

પોકોનો પ્રવાસ

પોકોનો માઉટન્સ ફિલાડેલ્ફિયાની નજીક આવેલી એક હરિયાળી જગા છે. આ ભૂરા પહાડો પાનખરરૂતુ પહેલા અવનવા રંગો ધારણ કરે છે. ખાસ કરીને વસંત, ગ્રીષ્મ અને હેમંત રૂતુમાં કુદરતને માણવાની જગા છે. વસંતમાં રંગ બે રંગી ફૂલો, ગ્રીષ્મમાં લીલુછમ અને હેમંતમાં રંગીન દુનિયા બની જાય છે.ત્યાં નાના નાના ગામો વસેલા છે. અમે લેઈક હારમની જવા માટેની તૈયારીઓ શરૂ કરી.

Lake Harmony, photo credit: resortsandlodges.com/lodging/usa/pennsylvania/pocono/pocono-mountain-rentals.html

શુક્રવારની બપોરે અમે બે કારમાં જવા ઉપડ્યા. ફિલાડેલ્ફિયાથી દોઢેક કલાક દૂર લેઈક હારમની આખા કુટંબને જાત જાતની પ્રવૃતિઓ કરવા માટે સગવડતા ભરેલી જગા છે. લીલા રંગને ધારણ કરેલા પહાડો ની સાથે જી.પી. એસ જોતા જોતા રસ્તો જલ્દી કપાઈ ગયો.

કારમાં બેસીને થાક્યા હતા એટલે રજીસ્ટ્રેશન પતાવી અમારી રૂમમાં સામાન ગોઠવી ચા, કોફી પીવા ઉપડ્યા. અમારી અડધી ટુકડી કેડીઓમાં ચાલવા નીકળી બીજીટુકડી સાઈકલ સવારીએ ઉપડી. સાંજે થાક ઉતારવા લેઈક ઉપર ઓપન બાર હતો. અમે સૌ સૂર્યાસ્ત જોતા જોતા સોડા લેમન કે બીયર સાથે પોટેટો ચીપ્સની ઝ્યાફત ઉડાવી. ત્યાર પછી ડીનરની જગ્યા પસંદ કરી જે નવેક માઈલ દૂર હતી.

બીજે દિવસે સવારે સારો બ્રેકફાસ્ટ લઈ પાછા બે ટુક્ડીમાં છૂટા પડ્યા. એક ટુકડી બાળકોને વોટર સ્લાઈડ કરાવવા લઈ ગઈ. તેમાં ઉંચેથી શરૂ થતી આ સ્લાઈડ વાંકી ચૂંકી ઝડપભેર શ્વાસ અધ્ધર કરાવી દ્યે તેવી ઉપડે પછી ધૂબાકા સાથે છીછરા પાણીમાં પછાડે. બીજી ટુકડી પાછી કેડીઓમાં ચાલવા અને ટુરીસ્ટની દુકાનોમાં ફરી. આમ બે દિવસ ક્યાં ગયા તેની ખબર ન પડી.

Water slide, image credit: qctimes.com/travel/stay-at-great-wolf-lodge-get-a-water-park-as

ત્યાંની આકર્ષણની જગ્યાઓમાં વ્હાઈટ વોટર રાફ્ટીંગ, બાઈકીંગની ટ્રેઈલ, વાઈનરીમાં વાઈન ટેસ્ટીંગની જગાઓ, પોકોનો ઓપન બઝાર, એર ટુર, હિમાલય આરોગ્ય સેંટર, અમેરિકન બોટીંગ, નેટીવ ઈંડિયન મ્યુઝીયમ, હાઉસ ઓફ કેંડલ, ઈનડોર ગો કાર્ટસ, રોલર સ્કેટીંગ, પ્લેનેટ અર્થ ગેલેરી, કેન્ડી સ્ટોર્સ, વાઈલ્ડ એનીમલ પાર્ક અને ફીશ રીઝર્વેશન સેંટર . સ્ટ્રાઉટ્સબર્ગ નામના ગામ આગળ વૃજધામ પણ છે.

અમે બે દિવસ મોજ કરી રવિવારે સાંજે ઘર ભેગા થઈ ગયા.

 

 


કોકિલા રાવળ, મે ૨૦૧૯

પુસ્તક પરિચય–  Lunch with Buddha

ઓટો નામના માણસની પત્ની ગુજરી ગઈ પછી તે બહુ નીરાશ રહેતો હતો. તેની બહેન ભાઈને આ પરિસ્થિમાંથી કાઢવા ન્યુયોર્કથી સીયાટલ સુધીનો પ્રવાસ ગોઠવે છે. બહેન નોર્થ ડાકાોટાથી તેના વર અને છ વર્ષની દીકરી સાથે સીયાટલ એરપોર્ટ સીધા મળવાના હતા. ઓટોના બે બાળકોને વેકેશન હોવાથી સાથે જોડાણાં. આવતા સત્રમાં તેઓ ઘર છોડી કોલેજ જવાના હતાં એટલે તેને વધારે એકલાપણું લાગી રહ્યું હતું . 

સીયાટલમાં બે દિવસ સાથે રહયા પછી તેઓ વોશીંગટન સ્ટેટમાં આવેલી વહેતી નદીમાં અસ્થી પધરાવવા કાર રસ્તે  ઉપડાયા. ત્યાર પછી બનેવીના મિત્રને એક જુની ટ્રક નોર્થ ડાકોટા પહોંચાડવાની હતી એટલે બહેન બધાં બાળકોને લઈને ત્યાંથી છૂટી પડી. 

સાળો બનેવી નવસો માઈલની મુસાફરીમાં જાત જાતના અનુભવો મેળવતા આનંદ કરતા અઠવાડિયા પછી પાછા કુટંબ સાથે ભેગા થયા.

બનેવી બુદ્ધના ધર્મ ઉપર પુસ્તકોનો લેખક હતો અને તેના વ્યાખ્યાનો માટે પ્રખ્યાત હતો. મુસાફરી દરમિયાન બનેવીના રમુજી સ્વભાવના કારણે દરેક પ્રસંગે ઓટોને હળવાશથી બુદ્ધના સિદ્ધાંતોથી જિંદગી જીવવાની કળા શીખવતા તેનુ મન હળવું કર્યું.


નવલકથાકાર: રોનાલ્ડ મેરૂલ્લો — Ronald Merullo, Lunch with Buddha

નોંધ: બીજા બે પુસ્તકોના નામ —Breakfast with Buddha and Dinner with Buddha

સંપાદક: કોકિલા રાવલ


 

ભુલાય કેમ?

છોડ્યું ભલે વતન ચાલીસ વર્ષ પ્હેલાં,

ને છો વસું સુદૂર દેશ, પરંતુ જાણો

હું દેશનો બહુ વિચાર કર્યા કરું છું,

જેવી મળી તક મને બસ દોદી જાતો

 ને પ્હોંચીને પ્રથમ ગામ જૂને જઉં છું,

જ્યાં જ્યાં વસ્યો જઈ બધે મળું મિત્ર જૂના,  

જ્યાં નોકરી કપરી કૈંક કરી વખાની,

ને હા જી હા કરી ખુશામત શેઠની મેં 

દિવાળી બોનસ, પ્રમોશન કંઈક લીધાં, 

જ્યાં ઓરડી લઘુકથી ઘર માંડ્યું પ્હેલું,

દાંપત્યના પ્રથમ જ્યાં પગલાં ભર્યાં, ને

દેવે દીધો રતન શો અમ પુત્ર ખોયો,

એ દેશ , ગામ, ઘર, લોક ભુલાય કેમ ?

એ તો રમે રગરગે, ઉર હેમખેમ.


લેખક: નટવર ગાંધી,  ઈન્ડિયા, ઈન્ડિયા — સોનેટ સંગ્રહ — Natwar Gandhi, India India — Collection of Sonnets

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

આષાઢ

આષાઢ ઉચારં, મેઘ મલારં,

બની બહારં જલધારમં,

દાદૂર ડકારં, મયૂર પુકારંમ,

તડિતા તારં વિસ્તારં;

ના લહી સંભારં, પ્યાસ અપારં,

નંદકુમારં નિરખ્યારી,

કહે રાધે પ્યારી, હું બલિહારી,

ગોકુલ આવો ગિરધારી !


[આષાઢમાં મેઘમલાર રાગ ગવાય છે. જળવૃષ્ટિઓની શોભા બની છે.દેડકા ડકાર કરે છે. વિજળી વિસ્તારથી ચમકે છે. પરંતુ તમે મારી સંભાળ ન લીધી. નંદકુંવરને નીરખવાની તૃષા મને અત્યંત છે…… ]


સૌજન્ય કોકિલા રાવળ, લોકસાહિત્યમાં ઋતુ ગીતો, સંપાદક ઝવેરચંદ મેઘાણી

 

બ્લુબેરી અને મેપલ-સિરપનો શીરો

૧ * એક કપ રવો (ક્રીમ ઓફ વ્હીટ)
૨* ૩/૪કપ બ્લુ બેરીઝ
૩* એક ચમચો ધી અથવા સ્વીટ બટર
૪* ત્રણ કપ ઉકળતુ ગરમ પાણી
૫* મેપલ સિરપ અથવા મધ(સ્વાદ અનુસાર)

બનાવવાની રીત:

૧- ધીમી આંચે રવાને પાંચ મીનીટ માટે ઘીમાં શેકો.

૨- ત્રણ કપ ઉકળતુ પાણી અંદર નાખી હલાવો.

૩ – ૩/૪ કપ બ્લુ બેરીઝ અંદર નાખી હલાવો .

૪- ગરમ ગરમ ખાતી વખતે સ્વાદ અનુસાર મેપલ શીરપ મેળવો.

ચાર જણને બ્રેકફાસ્ટ માટે પૂરતો થઈ રહેશે.


કોકિલા રાવળ

આજ્ઞાંકિત

આપ કહો તો યુગ થઈ જીવું, આપ કહો તો પળ થઈ જાવું,
સ્વીકારો તો અગ્રિમ થાવું, તરછોડો, પાછળ થઈ જાવું.

આપ કહો એ સ્થાને બેસું, આપ કહો એ સ્થળ થઈ જાવું;
પટકો તો પાતાળે પહોંચું, ઝીલો તો વાદળ થઈ જાવું.

આ જીવને તો કોઈ પ્રકારે જળ થઈ રહેવું, જળ થઈ જાવું,
સાંનિધ્યે સાગર સમ લહેરું, ઝૂરું તો ઝાકળ થઈ જાવું.

દિવસ-રજની થાક્યાં હો તો આ પથ પરથી પાછાં વળો!

પેટાવો, હું ઝગમગ દીવો, બાળો તો કાજળ થઈ જાવું,
અલગારી મન, આસવ પીધો કોઈ નયનથી સીધેસીધો,
પગ લથડ્યા તો કોઈ રૂપાળી કેશલતામાં વળ થઈ જાવુ.

જાણી જોઈ આ છલનાને જીવ- મૃગે સંતોષી દેવી,
નહીંતર ભવરણ બાળી દેશે મૃગજળનું નિષ્ફળ થઈ જાવું.

પાંપણ સમ અડખેપડખેની હરિયાળીએ રહેવું ઝૂમી;
હૈયા સમ સ્પંદન ઝીલીને ઝરણાએ વિહવળ થઈ જાવું.

સાંજ સુધીનો સથવારો છે પથદર્શકનો,પથ્યાચકનો;
દોસ્તરૂપે જે વર્તે એના દાસ ‘ગની,’ કેવળ થઈ જાવું.


કવિ: ગની દહીંવાળા (મધુરપમાંથી)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

અમારા બાપુ રવિશંકર રાવળની યાદમાં…

Credit: BookPratha.com

પહેલી ઓગષ્ટ અમારા બાપુ રવિશંકર રાવળની યાદ આવતા તેમની જિંદગીના પ્રસંગો વિષે વાંચતી હતી અને તેમના ચિત્રો જોતી હતી ત્યારે તેમનુ એક રેખાચિત્ર મારા ધ્યાનમાં આવ્યું. રસ પડ્યો એટલે વાંચી ગઈ.

રવિશંકર રાવળની આત્મકથા (કલાના પાગરણ) માં વિગતપૂર્વક જે જે લોકો તેની જિદંગીમાં આવ્યા તેનુ બ્યાન પણ કરવામાં આવ્યુ છે. અહીં તો તેમના લગ્નનુ કેવી રીતે ઓચિંતાનુ નક્કી થયુ તે તથા તે જમાનાનો ચિતાર આલેખવામાં આવ્યો છે. — કોકિલા


અને હું ઝડપાયો…

એવામાં એક દિવસે મારા સસરાના કુટુંબી ખરા બપોરે સ્ટેશનેથી ઉતરી હાંફળા-ફાંફળા આવી પૂછવા લાગ્યા: “માણેકબા, વાત શું છે? કંકોત્રી મોકલાવ્યાને વખત થયો અને જવાબ કેમ નથી?” મારા બા પણ સડક થઇ ગયા: “કંકોત્રી કોના સરનામે મોકલી છે?”

“કેમ તે વળી રાવળજીના નામથી જ છે.” મારા પિતા ડીસ્ટ્રીક માં હતા એટલે એમના નામની ટપાલ એકઠી કરીને એક ખાનામાં મુકાતી. તે મંગાવી ફંફોળી, તો લાલ અક્ષરનું સાદી પોસ્ટનું કવર મળ્યુ અને ખોલ્યું તો મારા જ લગ્નની કંકોત્રી હતી! બાએ મહેમાનને ખુલાસો કર્યો: “ભાઈ,  એમના નામનું કવર હોય તે એ જ ફોડે; એટલે અમે શું જાણીએ કે કંકોત્રી છે? પણ હવે વધાવી લઈએ છીએ.”

Credit: Ravishankar M Raval

મહેમાન કહે: “પણ અમારો જીવ ઉડી ગયો હતો. અમે તો સાંભળ્યું હતું કે છોકરો હમણાં પરણવાની ના કહે છે. અમારે કન્યાને તેરમું વર્ષ જાય છે. વળી સાથેસાથે નાનીને ય પરણાવી દેવી છે. માટે હવે વેળાસર જાન લઇ આવી પહોંચો.

અમારા સમુદાયમાં લગ્નપ્રસંગે વરપક્ષને બહુ ચિંતા હોતી નથી. કન્યાપક્ષ ટેક રાખે કે જે વરપક્ષ કન્યા માટે જે કૈં વસ્ત્રાલંકાર લઈ આવે તે વધાવી લેવાં. પિતાશ્રીએ ડિસ્ટ્રીકટમાંથી આવી જાનમાં કુટુંબનાં અને સબંધીના મળી પંદર માણસોથી વધુ ન લઈ જવાં એમ જાહેર કર્યું. આપણે ગમે તેવી સારી સ્થિતિમાં હોઈએ પણ વેવાઇ પર અણઘટતો ભાર થવો ન જોઈએ એવો તેમનો સિદ્ધાંત હતો. (ઘણા પોતાની મોટાઈ બતાવવા મોટી જાનો વેવાઈને પાદર લઈ જતા અને કન્યાપક્ષને ઉતારા ભોજનની મૂંઝવણ કરાવતા.) એટલે હું મારા કોઈ મિત્ર ને સાથે લઈ શક્યો નહીં.

જાનને રસ્તામાં એક ટંક ભાતું ખવડાવવાનું હતું, એટલે કંદોઇ બોલાવી સુખડી કરાવી અને ખાસ નવાઈ કરવા કેળના પાણીમાં ગાંઠિયા કરાવ્યા. એ સમયમાં જેમાં પાણી વપરાય તેવી મીઠાઈ કે વસ્તુ બ્રાહ્મણો ભાતામાં કે ઘરમાં ન વાપરતા. આથી બ્રાહ્મણો સેવગાંઠીયા, બુંદી કે પુરીની દુકાનો ન કરી શકતા. કેળના પાણીની ચીજો ચાલુ થયા પછી શહેરના ખૂણે એકાદ બ્રાહ્મણે સેવ-ગાંઠિયા-પેંડાની દુકાન કરેલી. ત્યાં પાટિયું રહેતું કે “કેળના પાણીમાં બનાવેલા સેવગાંઠિયા મળશે.”

જાન નીકળવાને દિવસે જાનમાં જનારાની પેટીઓની રેંકડીમાં ભાતાના મોટા દાબડા વિદાય થયા. કાકા રેલવેની નોકરીમાં હતા, એટલે એક ડબો સુવાંગ ખાલી રાખવા દબાના બારણે રેલવેનોં નોકર ઉભો રાખ્યો હતો. મેં વરરાજાનો ઠાઠ સજ્યો હતો. ખબર મળતાં સ્ટેશન-બંગલામાંથી મસ્તરામ વગેરે મિત્રો વિદાય આપવા આવી પહોંચ્યા. મિત્રોના મનમાં પણ અજાણી મંડળીની જાનમાં જવાની કોઈ ઉત્સુકતા નહોતી. તેવો તો મિત્રના નવા જીવનની મશ્કરીઓ ઉડાવી મજા લેતા હતા. 

Credit: Ravishankar M Raval

ડબાંમા ખાલી જગ્યા જોઈ ગામડાના એક બાપુ હોકો લઈ અંદર બેસવા આવ્યા કે કાકાએ આગળ જવા કહ્યું. બાપુ જરા મિજાજ કરી દાખલ થવા આગળ વધ્યા, એટલે કાકાએ પણ મિજાજ ગુમાવી ધક્કો માર્યો. પાઘડી પડતી અટકાવવા બાપુએ એક હાથે પકડી રાખી પણ ચલમ હેઠે પડી ગઈ અને તેના ટુકડા થઈ ગયા. કાકા પોતાના પડમાં હતા, એટલે કકળતા બાપુ બીજે બેસવા ગયા. આ પ્રસંગે મોટા ભાઈના મિત્રો પણ બાપુને હસ્યા. મને તો તે બિચારાની દયા આવી કે ચલમ વગર તેનું શું થશે?

Credit: Ravishankar M Raval

જાન લાઠી સ્ટેશને ઉતરી ગઈ. ત્યાંની પોસ્ટ ઓફિસમાં બપોર ગુજારીને સાંજ પડતા થોડા ગાઉ ઉપર આવેલા વેવાઈનાં ગામને પાદર સંધ્યાકાળે ગૌધૂલી સમયે પહોંચવાનું હતું. સાથે આણેલું ભાતું સૌએ ખાધુ. પછી જૂની રીતે વેવાઇ તરફથી કણબી ખેડૂતો ગાડા લઈ આવ્યા હતા તેમાં જાન ઉપડી. રામ-લક્ષ્મણ નામના બે રજપૂત ભાઈઓ પોસ્ટમેન હતા તેમણે પોતાની બંદૂકો ભરી ધડાકા કર્યા અને ગોરજ સમયે આંસોદર ગામે જાનનુ સામૈયું થયું. બીજા સગાંઓને ત્યાં પણ તે જ મુહૂર્તે લગ્નો હતા, તે જાનો પણ આવી હતી. એ બધું સરઘસ ગામડાની બજારમાં થઈ પોત-પોતાને ઉતારે વહેંચાઇ ગયું. અમારો ઉતારો કે જાનવાસો (જાનીવસો) એક મોટા ચોગાનવાળા ડેલીબંધ વંડામાં ઊંચી ઓસરીવાળા મકાનમાં હતો.


લેખક: રવિશંકર રાવળ, ગુજારાતમાં કલાના પગરણ, પાનું ૧૧૬

સંપાદક: કોકિલા રાવળ