ગાંધીજીના વિચારો

  1. કોઈની મહેરબાની માગવી એટલે આપણી સ્વતંત્રતા વેચવી.

    photo credit: સત્યનો ચહેરો
  2. જ્યાં પ્રજાનો અવાજ સંભળાય છે, પ્રજાના પ્રેમને પ્રાધાન્ય છે, ત્યાં ‘ડેમોક્રસી’ સંભળાય છે, એમ કહેવાય.
  3. સ્ત્રીને અબળા જાતિ કહેવી એ તેની બદનક્ષી કરવા બરાબર છે, એ પુરુષોનો સ્ત્રી પ્રત્યેનો અન્યાય છે.
  4. ધર્મમાં અસ્પૃશ્યતાને માન્યતા મળી નથી, એ શેતાનની તરકીબ છે. શેતાન હંમેશા શાસ્ત્રનો હવાલો આપતો આવ્યો છે. પરંતુ શાસ્ત્રો બુદ્ધિ અને સત્યથી પર ન જઈ શકે. શાસ્ત્રો બુદ્ધિ નિર્મળ કરવા અને સત્ય પ્રગટાવવા રચવામાં આવ્યા છે.
  5. બીજાની વસ્તુ તેની રજા વિના લેવી તે અલબત્ત ચોરી છે.

પુસ્તક: સત્યનો ચહેરો, ગાંધીજીની વિશ્વભરમાંથી પ્રકાશિત, પોસ્ટલ સ્ટેમ્પ્સ અને અવતરણોની સ્મરણિકા
સંકલન: ઉત્પલ ભાયાણી, હિતેન આનંદપરા, અપૂર્વ આશર

વરસાદ આવે છે

હું સાદી ભાષામાં તમને કહુ? વરસાદ આવે છે.
અદ્લ વરસાદ જેવો હૂબહૂ વરસાદ આવે છે.

બહુ ભારે છે પર્વત, ક્યાં સુધી ટકવાની આ ટચલી?
સહારો છોડીને ચાલો સહુ, વરસાદ આવે છે.

ગગનવાળાની પાસે માગું છું એક વાદળું કે જે
વરસતું હોય ને ગાતો રહું ‘વરસાદ આવે છે.’

સવારી વીજ પર, ઢોલીડા ગર્જન, બારાતી ફોરાં;
બનાવી લેવા અવનીને વહુ, વરસાદ આવે છે.

ન જાઓ, આમ છોડીને આ બાહુપાશની છત્રી!
બહાર આ હૂંફવર્તુળની, બહુ વરસાદ આવે છે!!

image credit: skymetweather.com/content/weather-news-and-analysis/weather-to-remain-mostly-dry-in-gujarat-ahmedabad-may-see-light-rains/

ગઝલકાર: શોભિત દેસાઈ, પુસ્તક: અહમ્ ઓગાળવા આવ્યા, ગઝલ સંગ્રહ

પીપળાનું વૃક્ષ

નદીકિનારે ઊભેલું
પીપળાનું વૃક્ષ
જાણે છે કે:
તેનાં બધાં જ દુ:ખોનો અંત
એક હાથ જેટલો દૂર છે.

પણ,
જમીનમાં ઊંડે સુધી ખૂંપેલાં
મૂળિયાંને
ઉખેડી ન શકવાથી
નદીના વહેતા પાણીમાં
તે
રોજ
એક એક પાન નાંખે છે.

watercolor by Kishor Raval

કવિ: કમલેશ શાહ
પુસ્તક: બરફમાં મેઘધનુષ

જળબિલ્લોરી

આકાશી આંબાને આવ્યો મોર અને છે જળબિલ્લોરી,
ચાંદાની આંખોમાં છલક્યો તોર અને છે જળબિલ્લોરી.

આ વાદળનાં પાનાં ખોલીને કોણ પઢાવે અમને નિશદિન,
ઠોઠ નિશાળી ફોરાં કરતાં શોર અને છે જળબિલ્લોરી.

ઘનઘોર ઘટાના મેળામાં જ્યાં વાગી ઢોલે થાપ જરી, કે-
આકાશી નટ રમતો વીજલ દોર અને છે જળબિલ્લોરી.

ધરતીના ખાંડણિયે નભની નાર ક્યું આ ધાન છડે છે!
ઝીંકાતા આ સાંબેલાનું જોર અને છે જળબિલ્લોરી.

વરસાદે ભીંજાતાં -ન્હાતાં છોરાં શો કલશોર મચાવે,
કે ન્હાવા આવે તડકો થૈને ચોર અને છે જળબિલ્લોરી.

image credit: Alfredo Camba, pbase.com/image/112513634


કવિ: ઉષા ઉપાધ્યાય, પુસ્તક: ઉષા ઉપાધ્યાયનાં કાવ્યો
સંપાદક: કેતન બુંહા