અમેરિકાની હવા લાગી

જેઠાલાલને તેના નાના ભાઈ મનુભાઈએ થોડા વર્ષ પહેલા સ્પોન્સર કરીને અલાબામા નામના સ્ટેઈટમાં બોલાવ્યા. ત્યાં એક ‘સેવન ઈલેવન’ નામની ચેઈન સ્ટોરમાં નોકરી અપાવી દીધી. બે ત્રણ વર્ષમાં તેને અમેરિકાની પધ્ધતિ સમજાય ગઈ હતી. ત્યાં તેનો દીકરો પ્રવીણ સ્ટુડન્ટ વીઝા ઉપર કોલેજની કેળવણી લેવા અલાબામાની યુનિવર્સીટીમાં એડમીશન મળતાં આવી ગયો. બાપ-દીકરો પૈસા બચાવવા સાથે રહેવા લાગ્યા.

watercolor: Kishor Raval, 2008

જેઠાલાલને ગ્રીન કાર્ડ મળ્યાને પાંચ વર્ષ થયા એટલે તેણે સીટીઝનશીપ માટે અરજી કરી. તે મળતાં બીજા આઠેક મહિના લાગી ગયા. તરત તેણે તેમના વહુ જમના બહેનને તેડાવ્યા. તેમના સુખના દ’હાડા પાછા આવી ગયા.

જેઠાલાલે અત્યાર સુધીમાં થોડાં પૈસા એકઠા કરેલા. તેણે બેંકની થોડી લોન લીધી અને તેણે ઈંડિયન ગ્રોસરી સ્ટોર ખરીદી. દુકાન ધીરે ધીરે જામી ગઈ. એપાર્ટમેન્ટ નજીક હોવાથી જમનાબેન દુકાને મદદ કરવા જતાં.

હવે દીકરો પ્રવીણ એન્જીનિયરનું ભણી ને મોટી કંપનીમાં નોકરી ઉપર વર્ક વીઝા મળવાથી રહી ગયો. એકાદ વર્ષમાં તેઓએ ઘર પણ ખરીદ્યુ. દીકરાનો પગાર મોટો હતો એટલે દર મહિને લોન ભરી શકતાં હતાં. દીકરો સારી રીતે ગોઠવાઈ ગયો હતો. તેને જ્યારે રજા મળી ત્યારે તેને ભારત લઈ જઈને મિત્રની દીકરી સાથે ધામેધુમે પરણાવ્યો. વહુ સારી મળી હતી. તે પણ ધીરેધીરે અમેરિકાની ઢબે ઘડાઈ ગઈ. ત્રણેક વર્ષમાં તેને બે બાળકો પણ થઈ ગયા. દીકરો વહુ આમ સુખી હતાં. સહકુટુંબ આનંદથી રહેતું હતું.

ત્યાં પ્રવીણને લે ઓફ મળ્યો. બીજી નોકરી મળવી મુશકેલ થઈ ગઈ હતી. જેઠાલાલે તેને દુકાન સંભાળી લેવાની વાત કરી. ન છૂટકે નોકરીની શોધ પડતી મૂકી પ્રવીણે દુકાન સંભાળી લીધી.

લંચમાં પ્રવીણ જરા આંટો મારવા નીકળતો. કોકવાર ઘેરથી લંચ લાવતો. નહિંતર ત્યાં ચાર દુકાન છોડી એક મેક્સીકન રેસ્ટોરન્ટ હતી ત્યાં પહોંચી જતો. ધીરે ધીરે ત્યાં કામ કરતી રૂપકડી મારિયા સાથે મિત્રતા થઈ. મારિયા હસમુખી અને બોલકી હતી. પ્રવીણ લોહચુંકની જેમ તેના તરફ આકર્ષાયો. મિત્રતા વધતી ગઈ. કયારેક સાંજે કોફી પીવા સાથે જતાં તો ક્યારેક તેના એપાર્ટમેન્ટ ઉપર પહોંચી જતાં. એક દિવસ મારિયાએ કહ્યું આમ છાના છપના કરવાને બદલે આપણે ફ્લોરિડા જઈ સાથે રહીએ. નાની મોટી નોકરી કરશું અને સાથે મજા કરશું.

એકે દિવસ બંને જણાં ફ્લોરિડા ઉપડી ગયા. બાપને બધી વાત જણાવી દીધી. વહુને પણ ફોન કરી કહી દીધું. બાપે તેના નામનુ નાહી નાખ્યું.

પ્રવીણ મારિયા પાછળ પાગલ હતો. એકાદ વર્ષ તેની સાથે ખૂબ મજા કરી. ધીરે ધીરે પ્રેમનો આવેશ ઉતરી ગયો હતો. પૈસા વગેરેની ખટખટ શરૂ થઈ ગઈ હતી. મારિયાએ તેને જાકારો દીધો. તેને માનવેલ નામનાે બીજો બોયફ્રેન્ડ પણ મળી ગયો હતો.

પ્રવીણભાઈતો ધોયેલા મૂળા જેવા પાછા ઘર ભેગા થયાં.

આ બાજુ પ્રવીણ ફ્લોરિડા ગયો ત્યાર પછી જેઠાલાલે દુકાન વેચી સાટીને વહુના નામે પૈસા મૂકી દીધાં હતાં. વહુ મા-બાપ જેવા સાસુ- સસરા સાથે રહેતી હતી અને ડિપાર્ટમેન્ટ સ્ટોરમાં નાની નોકરી કરતી હતી.

વહુએ પ્રવિણને માફી આપી તેનો સ્વીકાર કર્યો.


લેખિકા: કોકિલા રાવળ, નોવેંબર ૨૦૧૭

ધૂળ

ફળિયે
ચકલીને ધૂળમાં
નહાતી જોઉં છું
ત્યારે મનમાં થઈ
જાયછે કે
હું પણ થઈ જાઉં
પાંખ ફફડાવતું
પંખી!

 

ફૂલમાં
મહેક છે કે
ધૂળમાં?

જો કોલંમબસને
ધૂળમાં
સોના-ચાંદીને
બદલે
પ્રેમનાં દર્શન થયાં
હોત તો
તેણે અમેરિકાને
બદલે
ભારત વહાણ
લાંગર્યું હોત!

માનવી
પૃથ્વીની ધૂળનું
મૂલ્ય સમજતો નથી
તેથી જ
કદાચ કરે છે
ચન્દ્ર સુધી
હડિયાપટ્ટી!

 


કવિ: પ્રીતમ લખલાણી (સંકેત) ૨-૧૮-૯૯ ગુરુવાર
ચિત્રકાર: કિશોર રાવળ, ૨૦૦૦

અનુબંધ

નવજાત શિશુની
બંધ મુઠ્ઠીને ચૂમતાં,
મુઠ્ઠીમાં બધ્દ
અગણિત સ્વપનોનાં સ્મિત
મારાં અંતરતરને ઝળહળાવી,
સ્થળ-કાળની સીમાઓ વટાવી,
વિરાટ વિશ્વના અણુઅણુમાં
એક એક સૂર્ય બની
ઝળકી રહ્યાં!

 

watercolor: Kishor Raval

 

વસંતની હૂફ
ખુશબોની મહેફિલ બની
છવાઈ ગઈ-
નાના શા હૃદયમાં
આવડા શા ઘરમાં,
વિશાળ વિશ્વમાં!

કવિયત્રી: નિરંજના દેસાઈ ( આવતા રે’જો )

શું સમજવું?

 

આકૃતિ મોઢું ચડાવી ગાલ ફૂંગરાવી ઉભી રહી. “મમ્મી…. સાંભળને …” – રસોઈ કરતાં કરતાં તેણે ઉંચે જોયું, પૂછ્યું “શું છે ?” – એને થયું મમ્મીને મારી વાત કેમ સમજાતી નથી? ભાઈની બધી વાત વગર કહયે કેવી સમજી જાય છે?

રીસાતી, વળખાતી આકૃતિ તેની પીઠ પાછળ આવી ઉભી. બંને હાથ તેની કમરમાં પરોવી માથું તેના ખભા પર ઢાળી દીધું ફરીથી, ”મમ્મી… આમ જો ને…”

મમ્મીને ગુસ્સો આવ્યો, ચીડ ચડી એક કલાકમાં રસોઈ તૈયાર કરવાની હતી. મહેમાન જમવાના હતા અને આત્યારે આ છોકરી સાઇકલ લેવાની જીદ પકડી બેઠી હતી. તેણે સમજાવટનાં સૂરમાં કહયું “જો બેટા, ભાઈની સાયકલ તારી કહેવાય કે નહી ? તું વાપર ને… ! આવતાં વર્ષે તને નવી લઈ આપીશું.”

આ સંભાળતા આકૃતિનો મિજાજ છટક્યો તેનો હાથ પકડી, જોરથી હલાવી બોલી, “મને ખબર જ હતી… તને તારો દીકરો લાડકો છે ને….. મારી કંઈ ગણતરી જ નથી… !”

તેનું મોં ઓજ્પાયું… “એવું ન હોય, બેટા. તું અને ભાઈ તો મારી બે આંખો છો. કોઈ વ્હાલું-દવલું થોડું હોય… ?”

આકૃતિની આંખમાં  ભરાયા રડતા રડતા તડાક દઈને બોલી “મને બધી ખબર છે મમ્મી…! એક આંખે બે – નંબર અને બીજી આંખે ત્રણ નંબર હોય, તો સરખું ક્યાંથી દેખાય… ? લે બોલ…. !”

તે આકૃતિને સ્તબ્ધ થઈ જોઈ રહી. તેની બોલતી બંધ થઈ ગઈ…. તે શું સમજાવે …. !

watercolor: Kishor Raval, 2008

લેખક: આરતીબા ગોહિલ ‘શ્રી’, “સુધાતા”, ૯૫/A, રૂપાલી સોસાયટી, તળાજા રોડ, ભાવનગર – ૩૬૪૦૦૨