આયો મેહુલિયો!

આયો, મેહુલિયો આયો! 

         હે જી ધરતીનો ભઈલો આયો:

શી શી વીરપસલી લાયો?

          મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

              લીલૂડી સાડી લાયો;

               ઝરણાંનાં ઝાંઝર લાયો;

એ તો આલી આલીને મલકાયો:

     મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

        બે’નીનો દેશ જુએ;

         જંગલ ને ડુંગર ઘૂમે;

 એના મોરનો કંઠ ટહુકાયો!

        મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!

           બે’ની સાથે કરે વાત,

            ટમટમટમ, ઘણી રાત:

એના હૈયે ઉમંગ એનો ગાયો,

મેહુલિયો આયો, મેહુલિયો આયો!


કવિ: પ્રહલાદ પારેખ (‘બારી બહાર’  સૌજન્યથી)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

એવી એક રાત હતી

રાતના બે વાગી ગયા હતા. કોણ જાણે કેમ પણ તે રાતે ઊંઘ નહોતી આવતી. હું બારી તરફ પડખું ફરીને પડી રહ્યો હતો. દૂર દૂર બેચાર તારા આછા ઝબકી રહયા હતા. બાકી આખું આકાશ કાળું ડિબાંગ હતું. અચાનક બાળપણની સ્મૃતિઓ ઊભરાવા લાગી: ‘ઘેર ભણાવવા આવતા છોટાલાલ માસ્તર… સંતાઈ જવાની રમત રમતી વખતે અંધારી ઓરડીના બારણા પાછળ છુપાઈ જવું… નોરતા આવે ત્યારે લહાણીમાં નવી નોટબુક અને પેન્સિલ મળે તેનો આનંદ… દિવાળીમાં થતો કોડિયાંનો ઝગમગાટ અને વહેલી સવારે આંગણામાં રંગોળી પૂરતી બહેન…’ વર્ષો થઈ ગયાં છતાં બધું આંખ સામે સ્પષ્ટ તરવરતું હતું. છોટાલાલ માસ્તર ભલે કડક હતા પણ એમની પાસેથી અમે બે ભાઈઓ ઘણું શીખ્યા હતા. એક અફસોસ રહી ગયો કે મોટા થયા પછી એમના ઘરે જઈને એમના પગમાં ના પડાયું. સાથે રમ્યા હતા એમાંથી કોઈ કોઈ મિત્ર ચાલ્યા ગયાનું યાદ આવ્યું અને મન ગમગીન થયું. ત્યાં સ્વર્ગવાસી માતાપિતા સાંભરી આવ્યાં. એમની સાથે કેટલીએ વાતો દિલ ખોલીને કરવી હતી, ના થઈ. રડવાનું મન થઈ આવ્યું પણ રડી ના શકાયું. થોડી વારમાં બહાર વાદળ ગર્જી ઊઠ્યાં અને પેટછૂટ્યાં વરસવા લાગ્યાં. મારાથી પથારીમાં પડી ના રહેવાયું. ઊઠી ગયો અને બારી પાસે જઈ ઊભો રહ્યો. મુશળધાર વરસાદ તરફ એકીટશે ક્યાંય સુધી જોઈ રહ્યો. વચ્ચે વચ્ચે વીજળી ચમકતી ત્યારે દૂરના લેન્ડસ્કેપની તસ્વીર ખેંચાતી હતી.

એકાદ કલાક પછી આકાશ  પૂરું ઠલવાઈ ગયું અને ભીની ધરતી પર ચાંદની નીતરવા લાગી. ઘરની બહાર નીકળવાનું મન થયું. સ્ક્રીનડોર ખોલી પાછળના પેટીઓ પર જઈ ઊભો રહ્યો, પવનની આછી લહેરમાંથી ઘાસની મીઠી સુગંધ આવી રહી હતી, એક બે ઊંડા શ્વાસ લીધા. હૈયામાં થોડી કળ વળી. આભ તરફ જોયું તો ચંદરવામાં જડેલાં રત્નો જેવા તારા મને ટગર ટગર જોઈ રહ્યા હતાં. મીઠું હસીને જાણે મને કહી રહ્યા હતા: ‘તું શાને દિલગીર છે? સુખદુ:ખની ઘટમાળ તો ચાલ્યા કરવાની. સૌ મુસાફર છે. જીવન સફર કોઈની વહેલી તો કોઈની મોડી પૂરી થવાની જ છે. તેથી ઉદાસ રહીને ફરવાથી શો ફાયદો ? આ ડગરનાં જે જે મળે અને જેની સાથે સ્નેહના તાણાવાણા બંધાય એ માણી લે, અને સ્મૃતિમાં સંઘરી લે. વિશાળ જગતમાં તારી નજર ફેરવ, તું એકલો નથી. સૃષ્ટિ આનંદસભર છે. ચારે બાજુના ખુલ્લા વિસ્તારમાં તારી દૃષ્ટીને વિહરવા દે. મનનો બધો વિષાદ ધીમે ધીમે ઓગળી જશે.’ હૃદયમાં હળવાશનો અનુભવ થયો.

ક્ષિતિજમાં પરોઢનો ઉઘાડ થતો દેખાયો. પક્ષીઓનો કલરવ શરૂ થયો. અને એક જૂનું ગીત મનમાં ગુંજવા લાગ્યું:

યે દુનિયા એક સુંદર બગિયા, શોભા ઈસકી ન્યારી હૈ

હર ડાલી પર જાદુ છાયા, હર ડાલી મતવાલી હૈ

અદભુત પંછી ફૂલ મનોહર કલી કલી ચટકીલી બાબા

દુનિયા રંગરંગીલી…

છેવટે મારી આંખમાં આંસુ ઊભરાયાં!   


લઘુ નિબંધ: રમેશ શાહ  (‘ઈજન’ના સૌજન્યથી)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

પવનમાં ગૂંચ

આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો

એક ઝપાટો એવો આવ્યો કે
ખિજાઈ ગઈ છે સીમ
ભાન ભૂલીને આડીઅવળી
વરસે છે રીમઝીમ
બે-ચાર કાંકરી હોય તો ઠીક આ ઘરમાં ઘૂસ્યો વાડો
આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો

કચરા પૂંજા બીકના માર્યા
સાથે ચઢી ગયા આકાશ
પાન ખરેલા ટોળે વળીને ભેગા
કરતા ભાગાનાસ
ભીંતોમાંથી ભાગી જવાના પ્રયાસો કરતી તિરાડો
આજે પવનમાં ગૂંચ પડી છે કોઈ તો છૂટી પાડો


કવિ: શકુર સરવૈયા (ઝળઝળિયાં)

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

પોકોનો પ્રવાસ

પોકોનો માઉટન્સ ફિલાડેલ્ફિયાની નજીક આવેલી એક હરિયાળી જગા છે. આ ભૂરા પહાડો પાનખરરૂતુ પહેલા અવનવા રંગો ધારણ કરે છે. ખાસ કરીને વસંત, ગ્રીષ્મ અને હેમંત રૂતુમાં કુદરતને માણવાની જગા છે. વસંતમાં રંગ બે રંગી ફૂલો, ગ્રીષ્મમાં લીલુછમ અને હેમંતમાં રંગીન દુનિયા બની જાય છે.ત્યાં નાના નાના ગામો વસેલા છે. અમે લેઈક હારમની જવા માટેની તૈયારીઓ શરૂ કરી.

Lake Harmony, photo credit: resortsandlodges.com/lodging/usa/pennsylvania/pocono/pocono-mountain-rentals.html

શુક્રવારની બપોરે અમે બે કારમાં જવા ઉપડ્યા. ફિલાડેલ્ફિયાથી દોઢેક કલાક દૂર લેઈક હારમની આખા કુટંબને જાત જાતની પ્રવૃતિઓ કરવા માટે સગવડતા ભરેલી જગા છે. લીલા રંગને ધારણ કરેલા પહાડો ની સાથે જી.પી. એસ જોતા જોતા રસ્તો જલ્દી કપાઈ ગયો.

કારમાં બેસીને થાક્યા હતા એટલે રજીસ્ટ્રેશન પતાવી અમારી રૂમમાં સામાન ગોઠવી ચા, કોફી પીવા ઉપડ્યા. અમારી અડધી ટુકડી કેડીઓમાં ચાલવા નીકળી બીજીટુકડી સાઈકલ સવારીએ ઉપડી. સાંજે થાક ઉતારવા લેઈક ઉપર ઓપન બાર હતો. અમે સૌ સૂર્યાસ્ત જોતા જોતા સોડા લેમન કે બીયર સાથે પોટેટો ચીપ્સની ઝ્યાફત ઉડાવી. ત્યાર પછી ડીનરની જગ્યા પસંદ કરી જે નવેક માઈલ દૂર હતી.

બીજે દિવસે સવારે સારો બ્રેકફાસ્ટ લઈ પાછા બે ટુક્ડીમાં છૂટા પડ્યા. એક ટુકડી બાળકોને વોટર સ્લાઈડ કરાવવા લઈ ગઈ. તેમાં ઉંચેથી શરૂ થતી આ સ્લાઈડ વાંકી ચૂંકી ઝડપભેર શ્વાસ અધ્ધર કરાવી દ્યે તેવી ઉપડે પછી ધૂબાકા સાથે છીછરા પાણીમાં પછાડે. બીજી ટુકડી પાછી કેડીઓમાં ચાલવા અને ટુરીસ્ટની દુકાનોમાં ફરી. આમ બે દિવસ ક્યાં ગયા તેની ખબર ન પડી.

Water slide, image credit: qctimes.com/travel/stay-at-great-wolf-lodge-get-a-water-park-as

ત્યાંની આકર્ષણની જગ્યાઓમાં વ્હાઈટ વોટર રાફ્ટીંગ, બાઈકીંગની ટ્રેઈલ, વાઈનરીમાં વાઈન ટેસ્ટીંગની જગાઓ, પોકોનો ઓપન બઝાર, એર ટુર, હિમાલય આરોગ્ય સેંટર, અમેરિકન બોટીંગ, નેટીવ ઈંડિયન મ્યુઝીયમ, હાઉસ ઓફ કેંડલ, ઈનડોર ગો કાર્ટસ, રોલર સ્કેટીંગ, પ્લેનેટ અર્થ ગેલેરી, કેન્ડી સ્ટોર્સ, વાઈલ્ડ એનીમલ પાર્ક અને ફીશ રીઝર્વેશન સેંટર . સ્ટ્રાઉટ્સબર્ગ નામના ગામ આગળ વૃજધામ પણ છે.

અમે બે દિવસ મોજ કરી રવિવારે સાંજે ઘર ભેગા થઈ ગયા.

 

 


કોકિલા રાવળ, મે ૨૦૧૯