શીત યુદ્ધ / સ્થાન

ઝાકળ જોડે
લડે તડકો, સ્થાન
પોતાનું લેવા.

લેખક : ઉદય બી. શુકલ ( ‘કવિતા’ )ના સૌજન્યથી
સંપાદક : કોકિલા રાવળ


 

તને
વરસાદમાં ભીંજાતી જોઈ
મારી ભીતર ઊગી ગયું
લીલુંછમ્મ ઘાસ!

લેખક : રમેશ પટેલ ( કવિતા )નાસૌજન્યથી
સંપાદક : કોકિલા રાવળ


 

બાપુની નાનપણની વાર્તા / Stories from Bapu’s life

ઘોરી અંધારી રાતથી મોહન ડરતો હતો. તેને કાયમ ભૂતની બીક લાગતી. જ્યારે રાતે એકલો હોય, ત્યારે તેને થતું કે ક્યા ખૂણેથી ભૂત ઓચીંતાનો તેની ઉપર છલાંગ મારશે. આજની અંધારી રાત એવી હતી કે માણસ પોતાનો હાથ પણ ન જોઈ શકે.

Image: Mickey Patel

મોહનને એક ઓરડામાંથી બીજા ઓરડામાં જવું હતું પણ તેના પગ સીસાની જેમ ભારે થઈ ગયા. અને તેનું હૃદય ઢોલની જેમ ધબકવા લાગ્યુ. તેની બુઢી કામવાળી રંભા દરવાજા આગળ ઉભેલી હતી

“બેટા, શું થયું?“ તેણે હસ્તા હસ્તા પૂછ્યું.

“દાઈ, હું બી ગયો છું.” મોહને કહ્યું.

“બેટા, શેનાથી બી ગયો?”

“જુઓ કેટલું અંધારૂ છે! મને ભૂતની બીક લાગે છે!” મોહને બીતા બીતા હોટ ફફડાવ્યા.

રંભાએ પ્રેમથી મોહનની માથે ટપલી મારી અને કહ્યું , “સાંભળ અંધારી રાતથી કોઈ બીતુ હશે? રામનુ નામ લે તો કોઈ ભૂત તારી આગળ ફરકશે નહીં! અને જોજે ને તું તારો વાળ વાંકો નહીં થાય, અને રામ તારૂ રક્ષણ કરશે.“

રંભાના શબ્દોથી તેનામાં હિંમત આવી અને તે રામનુ રટણ કરતો બાજુના ઓરડામાં ગયો.

તે દિવસથી જ્યારે મોહન એકલો પડી ગયો હોય, કે બીતો હોય, ત્યારે તેને થતું કે જ્યાં સુધી રામ તેની સાથે છે ત્યાં સુધી તે સહી સલામત છે.

આ શ્રધ્ધાથી ગાંધીજીને આખી જિંદગીમાં શક્તિ મળી, અને મરતી વખતે પણ તેના હોટને ટેરવે રામનુ નામ હતું.


અંગ્રેજીમાથી અનુવાદ — કોકિલા રાવળ

Stories from Bapu’s life, by Uma Shankar Joshi

હાસ્ય- માળાનાં મોતી

ભાવને કસવામાં જે કુશળતા સ્ત્રીઓ બતાવતી હોય છે તેવી પતિની પસંદગીમાં પણ બતાવે, તો છૂટાછેડાના કિસ્સા નહિવત થઈ જાય.

* * *

દીકરીએ આવીને જાહેરાત કરી કે અમુક યુવાન સાથે એણે વેવિશાળ કરી લીધું છે, એટલે તરત પિતાએ પૂછ્યું: “એની પાસે કાંઈ પૈસા છે?“

“તમે પુરુષો બધા સરખા જ છો,“ છોકરીએ જવાબ વાળ્યો. “એણે પણ તમારે વિશે એ જ પૂછેલું!“


સંપાદક — મહેન્દ્ર મેઘાણી ( હાસ્ય- માળાનાં મોતી )

સંકલન : કોકિલા રાવળ


 

નિવેદન

અમદાવાદ,
તને છોડવા છતાં
ક્યાં છોડી શકાયું છે?

ને
અહીંયા આટલું રોકાવા છતાં
ક્યાં વસી શકાયું છે?

ભાષાને તાંતણે
મારી ગઈકાલ
આજની સાથે જે
ગુંચવાઈ ગઈ છે
તેની કવિતા છે

 


કવિ — ભરત ત્રિવેદી (કલમથી કાગળ સુધી)ના સૌજન્યથી, મહાશિવરાત્રી, ૨૦૦૪

Bharat Trivedi, batrivedi@insightbb.com, 217 546-3812
73 McCarthy Drive, Springfield Illinois 62702, USA

સંપાદક : કોકિલા રાવળ


 

પુષ્પ જેવો પરમાત્મા

કેટલાક નાજુકસુગંધી પ્રસંગો ભેગા કરી તેના અર્ક સમાન મહેંકતી પળોની પાંદડી બનાવી લઉં…! સંસારનો તડકોછાંયો ઝીલતા ઝીલતા તીખીમીઠી પળોની પીંછી વડે તેમાં રંગ પૂરી દઉં…..! પછી જીવનરૂપી બાગમાં તે પુષ્પ રમતું મુકું તેવી મારા જાગૃત મનની મનછાં ખરી.

મારું જીવન કુદરતના વિવિધ અનુભવોની એરણે ચડી તેના ભિન્ન ભિન્ન મિજાજ થકી જુદા જુદા રૂપ ધારણ કરી રહ્યું છે.

Photo: Kokila

શરદઋતુ એટલે પ્રકૃતિ જયારે સર્વ રસનું એકત્રીકરણ અને પછી તે રસની સમાન રૂપે વહેંચણી કરે તે ઋતુકોમળઋજુ પ્રકૃતિ રૂપે મમતા ધારણ કરી તેના તમામ તત્વોની સતત વૃધ્ધીને માં બની વાત્સલ્યભરી નજરે જોયા કરેતો માનવજીવનનો બાલ્યકાળનો તબક્કો જાણે…! ઈશ્વર તેના સંતાનને ફૂલોમાં રંગ ભારે તેમ વહાલથી ભરી દે….!

વસંતના વસ્ત્રો પહેરે ત્યારે કુદરત યૌવન ધારણ કરતી લાગેચારે તરફ જોશઉત્સાહનર્તન અને આંખમાં અનેક કૌતુક લઇ કુદરત અસ્ફૂટને પાંગરતું કરવામાં તલ્લીન જણાયત્યારેપ્રકૃતિ અને માનવ એકમેકના સાંનિધ્યે પરોવાઈ અસ્તિત્વને ઉજવવા લાગેઆ વાસંતી રંગો ભરીને ઈશ્વર નાજુક પાંદડીઓ બનાવી લેતો હશેમાનવી પણ તેના યૌવનકાળે આ રીતે રસસભર બની એકત્વમાંથી દ્વીક તરફ સરતો હશે!

ગ્રીષ્મ ઋતુમાં પ્રકૃતિની દરેક અનુભૂતિની તીવ્રતા માણવી ગમેપૃથ્વીની ઋજુતામોહકતા પરિપક્વ બનીતેના તીખા તેવર બતાવતી થાયઆમ પૃથ્વી અંદરબહાર સઘળે ઉષ્ણતા વહેંચતી અવિરત ઉર્જા સ્ત્રોત વહાવતી રહેનદીસાગરના પાણી ગરમ બનેબાષ્પ બની આકાશે ગોઠવાય.

આ સમયે કુદરતમાં મનભર રંગો વ્યક્ત કરવાની હરીફાઈ શરૂ થાયલીલાવરણા ગુલમહોર, પાંદડેપાંદડે લાલચટ્ટક ચુંદડી પહેરી વિજેતા બન્યાનો આનંદ વહેંચતા ફરેજેની રીતરસમશીળીઋજુ છે તેવી ધરતી પણ આક્રમક મિજાજ ધારણ કરી પશુ પંખીમાનવ સહીત વૃક્ષો વેલીને હંફાવતી નજરે ચડેરંગ ભરેલી પાંદડીઓ ગોઠવીને પુષ્પ બનવાની તૈયારી કરેસાથે સાથે માનવ મન પણ ગ્રીષ્મમાં ઉર્જાસભર શ્રમાસકત બની પરસેવો પાડતું ભીંજાયા કરે.

વર્ષના આગમનની જાણ વસુંધરાના કણકણમાંથી ઉઠતી મહેંક અને મીઠા ટહુકાઓ વડે થઇ જતી હોય છેધરા યુગ્મસ્વરૂપે રમવા તલપાપડ થતી જણાયચકવાચકવીકોકિલયુગ્મ મદભર ટહુકા અને પાણીના ભારે ઉછળતી સાગર તરફ ધસમસતી સરિતાનવપલ્લવિત પર્ણોઅનેક પુષ્પોથી લચીપડતી અને વૃક્ષનો મજબુત આધાર શોધતી વેલી બધું……, બંધુ જ રસતરબોળ નજરે ચડે.

નભસ્થળજલ ચોગરદમ રસરૂપ યૌવનનું સાયુજ્ય વીંટળાઈ રહે.આ સમય દરમિયાન પરમાત્મા માનવજીવનરૂપી પુષ્પમાં જીવનઅર્ક ભરી રહ્યો હોયભીતરબહાર બધે પથરાયેલું ઈશતત્વ પ્રકૃતિમાં ફૂલ સમાન બની રહે.એટલેસ્તો…..,

બાલ્યકાળ જીવન પુષ્પનો રંગ,

યૌવન એટલે તેની પાંદડી,

પૂર્ણપ્રકૃતિ રૂપ માનવ એટલે પુષ્પમાં રહેલી સુગંધ…..!

આ વૈચારિક યાત્રા દરમિયાન વસુંધરાના વિવિધ રૂપમાં ખીલતોરંગતોમદભર મહેકં ફેલાવતો પરમાત્મા ક્યાં દુર રહ્યો ….? ઈશ્વર તેની કૃતિ સમાન માનવને ખીલવતોરીઝ્વતો રહે ત્યારે કહેવાનું મન થાય.

આ તો….,પુષ્પ જેવો પરમાત્મા …..!


શ્રી‘ આરતીબા ગોહિલ
સુધાતા’, 95/A, રુપાલી સોસાયટી, તળાજા રોડ, ભાવનગર 364 002
Cell: +91 94277 54207