મારી દષ્ટિએ


મારી દષ્ટિએ આ ગુજરાતી ભાષાની છેલ્લી પેઢી છે. જે અહીં જન્મ્યા, ઊછર્યા એ બીજી-ત્રીજી પેઢીએ અહીં ગુજરાતી ભાષાનુ પૂર્ણવિરામ હશે.

અહીંની નવી પેઢીને ગુજરાતી શીખવવાના જે પ્રયત્નો થયા છે તે ગેરમાર્ગે છે. વિદ્વાનનું માર્ગ-દર્શન લઈને પછી ગુજરાતી ભાષા શીખવવી જોઈએ.

લંડનમાં ગુજરાતી શીખવવા પરીક્ષા વગેરે વ્યવસ્થા થઈ, પણ એ પ્રયત્નો કોલેપ્સ થયા. કારણ કે ગુજરાતી પરીક્ષા પાસ, પણ ગુજરાતી આવડે નહીં એવું બન્યું. શીખવનારા ગુજરાતી માટે અભિરુચિ કેળવી ન શક્યા.

અમેરિકામાં BAPS સંસ્થા ગુજરાતીની પરીક્ષા લે છે, ટેક્સબુક પણ પ્રકાશિત કરી છે.

ભાષા એટલે વાણી, લિપિ નહીં. લિપિ તો સેકન્ડરી છે.

ગુજરાતી શીખનારા ગુજરાતી બોલી-ગાઈ શકે તેવું કરવું જોઈએ. બાળ-ગીતો ગાઈ શકે તેવું કરવું જોઈએ. અર્થ ભલે ન સમજે – જો ગાઈ શકે. જે ગાશે, ને એમને રસ પડશે, તે ભવિષ્યમાં ગુજરાતી ભાષા શીખવા પ્રેરાશે. બાળકોને પહેલાં લિપિ (મૂળાક્ષર) નહીં, એમને ગાતાં શીખવો.

ઈંગ્લેંડ- અમેરિકામા ગુજરાતી શીખવવાના પ્રયત્નો ભાષાવિજ્ઞાનીઓની સલાહ વિના ખોટી દિશામાં થયા છે. ૨૫-૩૦ વર્ષની નિષ્ફળ મહેનત થઈ. 

આજે પણ ગુજરાતી કોઈને શીખવવું હોય તો મારી પાસે ચમત્કારિક ઉપાય છે. મારી દોહિત્રી મીરાં ૭ વર્ષની હશે ત્યારે ડિઝનીની ફિલ્મ — ‘ફ્રોઝન’ — ઈંગ્લિશ- સ્પેનિશમાં મળી. તે બતાવવા આવી. સ્કુલમાં ગીતો ગાઈને સ્પેનીિશ શીખવાય છે. 

‘ફ્રોઝન’ અંગ્રેજી જોતાં સ્પેનિશમાં મૂકે છે. જોતાં જાેતાં મીરાં અચાનક કહે છે કે ‘ફ્રોઝન’ ને ગુજરાતીમાં મૂકોને! મનમાં અચાનક ઉઘાડ થયો. મિયાંફૂસ્કી, જીવરામ ભટ્ટની ફિલ્મો બનાવવી જોઈએ. પહેલાં સંગીત અને પછી ગીત લખાય તે થવું જોઈએ. અંગ્રેજી બાળગીતોને ગુજરાતીમાં રૂપાંરિત કરી DVD બનાવો, ડબ કરો. એ રીતે નવીપેઢીને શીખવો.


લેખક : મધુસૂદન કાપડિયા

પુસ્તક: અમેરિકા-નિવાસી ગુજરાતી સાહિત્યકારો અને માતૃભાષા, સંપાદક: ઉષા ઉપાધ્યાય

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s