કાળુડો રંગ

હાં રે મને વા’લો છે આભમાં ઊભેલી કો વાદળીનો કાળુડો રંગ. હાં રે બીજો વા’લો છે હીરલે મઢેલી મધરાતડીનો કાળુડો રંગ. હાં રે મને વા’લો છે ભાભી તણા ઘાટા અંબોલડાનો કાળુડો રંગ, હાં રે બીજો વા’લો છે માવડીના નેણાંની કીકીઓનો કાળુડો રંગ. હાં રે મને વા’લો ગોવાલણીની જાડેરી કામળીનો કાળુડો રંગ, હાં રે બીજો વા’લો … Continue reading કાળુડો રંગ

કાવ્યને પામવાની કૂંચી

ઘણાં વરસ પહેલાં એક વિદ્યાર્થીએ કોઈ કાવ્યની એક પંક્તિ દેખાડીને મને પૂછેલું: ‘આનો અર્થ શો થાય?’ મેં પંક્તિ વાંચી. પંક્તિ આ પ્રમાણે હતી: ‘ચકલીની ચાંચમાંથી સૂરજ નીકળ્યો.’ મેં વળતો સવાલ કર્યો: ‘આમાં ન સમજાય તેવું શું છે?’ ‘ચકલીની ચાંચમાંથી તે કંઈ સૂરજ નીકળતો હશે?’એણે તરત જવાબી પ્રશ્ર્ન કર્યો. તો ચકલીની ચાંચમાંથી શું નીકળે?’ મેં સામો … Continue reading કાવ્યને પામવાની કૂંચી

ડર 

પછી મારાથી પુછાઈ ગયું આંગળીઓને હવે તમે આટલી બધી ધ્રુજો શાને? કરચલીદાર આંગળીના ટેરવે ફૂટી રતાશ હસીને જાણે એકઠી કરી રહી કુમાશ,કહે: કેટકેટલી લાગણીઓની ટ્રેનો દોડી મહીં ભાવવાહી પળોના કાફલા રોકાયા અહીં હવે તો એની સ્મૃતિઓ ક્ષણિક ડોકાય છે પછી તો આંગળીઓએ પૂછી લીધું જ મને ડર વૃધ્ધત્વનો હવે સતાવી રહ્યો છે તને? લક્ષ્મણ રાધેશ્વર, ભાવનગર, ૧-૬-૨૦

પુસ્તક પરિચય – સ્વર્ગની લગોલગ

મૈત્રેયીદેવીના પિતા સુરેન્દ્રનાથ દાશગુપ્ત એક વિદ્વાન લેખક હતા. ૧૯૦૮થી જ્યારે તે તરૂણ હતા ત્યારે માર્ગદર્શન માટે તેને રવીન્દ્રનાથ ટાગોર સાથે પત્રવ્યવહાર ચાલતો હતો. ૧૯૨૩માં, જ્યારે મૈત્રેયીદેવી નવ વર્ષના હતા, ત્યારે તેમને પહેલીવાર રવીન્દ્રનાથને જોયાનુ યાદ છે. ત્યાર પછી પિતાની પ્રેરણાથી રવીન્દ્રનાથને પત્રો લખવાનુ શરૂ કર્યું હતું. ૧૯૨૭માં તેને રવીન્દ્રનાથ તરફથી પહેલો પત્ર મળ્યો હતો. પત્રોની … Continue reading પુસ્તક પરિચય – સ્વર્ગની લગોલગ

હિંદી અને અંગ્રેજ

પહેલી વખત મુંબઈ આવ્યો હતો. સાંજે ધોબી તળાવ પાસેના એડવર્ડ થિયેટરમાં ‘ એક જ ભૂલ’ નાટક જોવાના ઈરાદાથી નીકળ્યો. ટ્રામમાં ધોબી તળાવ તો આવ્યો. પણ ત્યાંથી ઘણી દોડધામ કરી પણ એડવર્ડ થિયેટર મળ્યું નહીં. આખરે થાકી કંટાળીને પાછા ધોબી તળાવના ચોગાનમાં આવીને એક ટેકસી બોલાવી કહ્યું : “ એડવર્ડ થિયેટર લઈ લે.” ટેકસીવાળો સામે જોઈ … Continue reading હિંદી અને અંગ્રેજ

ખુશાલી

વને વને પ્રગટે કુસુમે કોની આમ ખુશાલી? ધરતી હરખી ફુલફુલ માંહી નભ નવતેજ નિહાળી, પવન ભરી પરિમલથી દેતી ઘર ઘર તેજવધાઈ ! વને વને. રાત તણી આ વાત બધી આ દિનને જે કહેવાની, રંગ રંગથી તિમિર મહીં એ ફુલમાં આમ લખાઈ ! વને વને.   કવિ : પ્રહલાદ પારેખ ( સરવાણી )ના સૌજન્યથી. સંપાદક : … Continue reading ખુશાલી

પ્રવાસનો એક કડવો અનુભવ

પહેલી ઓગસ્ટે અમારા બાપુની ૧૦૮ જન્મ જયંતિ નીમિતે વિદ્યાર્થી કાળનો અનુભવ... મારી પાસે બિસ્તરો, ભાતું, પાણીનો કુંજો અને ચોપડીઓની વજનવાળી ભારે ટ્રંક હતી. જ્યારે કોટડી ગામ આગળ ગાડી બદલી તે વખતે કોઈ ટિકિટ-ચેકરની નજર તે પર પડી અને તેણે પાસે આવીને મારી ટિકિટ લઈ લીધી. જંકશન સ્ટેશને મેં ટિકિટ માગી ત્યારે કહે, ‘જાઓ, ગાડી બદલો, હું … Continue reading પ્રવાસનો એક કડવો અનુભવ

જોન લુઇસને શ્રધાંજલી (૧૯૪૦–૨૦૨૦)

જ્યારે જોન લુઇસ અઢાર વર્ષનો થયો ત્યારે માર્ટીન લુથર કીંગનો કાળા લોકોના હક માટે સત્યાગ્રહ ચાલતો હતો. સત્યાગ્રહ કરવાનો વિચાર કીંગે ગાંધીજી પાાસેથી અપનાવ્યો હતો. લુઇસને તેમાં રસ પડ્યો એટલે કીંગ સાથે જોડાયો. ત્રેવીસ વર્ષનો થયો ત્યારે લાઈબ્રેરીના કાર્ડનો હક મેળવવા કીંગની ચળવળ ચાલતી હતી. આ કુચમાં ઘણા કાળાલોકો સાથે લુઇસ પણ જોડાયો. તે શાંતિકુચ … Continue reading જોન લુઇસને શ્રધાંજલી (૧૯૪૦–૨૦૨૦)

મારો ઝુમ-મિલનનો અનુભવ

ગયા અઠવાડિયે મેં ગુજરાતી વાર્તા-લેખનમાં ભાગ લીઘો. કોરોના વાયરસને લીઘે અમે ઓન-લાઇન દ્વારા મળ્યા. ત્રણ દિવસનો ઝુમ-મિલનનો કાર્યક્રમ હતો. બિજા સાહિત્યના કાર્યક્રમમાં ખાણી-પીણીની વ્યવસ્થા થાય. પરંતુ આ વખતે તો રસોઇ કે ચા-પાણિની સગવદ આપણા પોતાના રસોડામાંથી જ કરવાની હતી. મારાથી કાંઈ પૂર્વ તૈયારી ન થઈ શકી. મને આગલે દિવસે ચાર અંગ્રેજી અને ચાર ગુજરાતી વાર્તાઓ મળી. … Continue reading મારો ઝુમ-મિલનનો અનુભવ

કોવિડમાં દરિયાની મોજ

આજે બપોરે દોઢ વાગે અમારી સવારી ન્યુજર્સીનાં Seaside Park જવા ઉપડી. અમને આ દરિયાકિનારો ફાવી ગયો છે. દરિયે જવાનો વિચાર કરીએ ત્યારે અમે વર્ષોથી અહીં જ કાર લઈને આવી પહોંચીએ છીએ. ત્યાં પહોંચતા ફિલાડેલ્ફિયાથી લગભગ દોઢથી બે કલાક લાગે. અમે સુપર-માર્કેટંમાં થોડી ખાણી-પીણીની ખરીદી કરવા રસ્તામાં થોભ્યા. ત્યાર પછી અમારી મનગમતી આઈસ્ક્રીમની જગ્યા આવી. મેં સ્વીટકોન ઉપર … Continue reading કોવિડમાં દરિયાની મોજ