ગાંધીજીના વિચારો

  • સ્ૃષ્ટિ આપણી જરૂરિયો પૂરી પાડવા જેટલું દરરોજ ઉત્પન કરે છે અને જો દરેક જણ પોતાને જરૂર જોઈતું લે અને વધારે ન લે, તો આ દુનિયામાં ગરીબાઈ ન રહે અને આ દુનિયામાં કોઈ પણ માણસ ભૂખમરાથી ન મરે.
  • સત્ય હકાર છે, અહિંસા નકાર છે. સત્ય વસ્તુનું સાક્ષી છે, અહિંસા વસ્તુ છતાં તેનો નિષેધ કરે છે. સત્ય છે, અસત્ય નથી.
  • સત્યાગ્રહ એ શુધ્દ અહિંસક શસ્ત્ર છે.
  • ધર્મ એ માણસની વ્યક્તિગત વસ્તુ છે.
  • અનાથ દીનદુખિયાંની સેવા કરવી એ ધર્મ.

પુસ્તક: સત્યનો ચહેરો, ગાંધીજીની વિષ્વભરમાંથી પ્રકાશિત પોસ્ટલ સ્ટેમ્પ્સ અને અવતરણોની સ્મરણિકા

ગિજુભાઈ બધેકાની વિચારયાત્રા

આપણને સમજીજાય છે

તમે આખી દુનિયાને ઠગી શકશો,પણ તમારા બાળકને ઠગી શકશો નહીં.

તમે આખી દુનિયાને આંજી શકશો, પણ તમારા બાળકને આંજી શકશો નહીં.

તમે તમારું ચારિત્ર્ય ઈશ્વરથીએ છૂપું રાખી શકશો,પણ તમારા બાળકથી છૂપું રાખી શકશો નહીં. કુદરતે એમને કોણ જાણે કેવીએ શક્તિ આપી છે કે તેઓ તમને જાણી જ જવાનાં.

તેઓ તરત સમજી જાય છે કે – આપણી આંખમાં અમૃત છે કે ઝેર છે, આપણી વાણીમાં કડવાશ છે કે મીઠાશ છે, આપણા સ્પર્શમાં કોમળતા છે કે કર્કશતા છે. તેઓ આપણને તરત સમજી જાય છે.


તમને હોંશ થઈ

તમને હોંશ થઈ કે આપણે બાળકને માટે કઈંક કરવું જોઈએ.

તમે એક જ કરવા માગો છો. તો શું કરશો? છોકરાંને મારવા નહીં.

ધારો કે તમે કંઈક બે વાનાં કરવા માગો છો, તો શું કરવું? બાળકને વઢવું નહીં.

ધારો કે તમારે કઈંક ત્રણ કરવા છે. તો શું કરવુ ? બાળકને લાલચ આપવી નહીં.

ધારો કે તમે બાળકને માટે ચાર કાંઈક કરવા ધારો છો. તો શું કરવું ? તો બાળકને વારે વારે શિખામણ દેવી નહીં, વારે વારે વાંક કાઢ્યા કરવો નહીં.


ઘડીભર છોડી દે!

ઘડીભર રાજદ્વારી પ્રપંચ છોડી દે ને તારા બાળક સાથે રમ.

ઘડીભર વેપારની ગડમથલ છોડી દે ને તારા બાળક સાથે રમ.

ઘડીભર કાવ્ય-સંગીતને છોડી દે અને તારા બાળક સાથે રમ.

ઘડીભર ભાઈબંધ-મિત્રોને છોડી દે ને તારા બાળક સાથે રમ.

ઘડીભર પ્રભુ-ભજનને પણ છોડી દે ને તારા બાળક સાથે રમ.


લેખક: ગિજુભાઈ બધેકા
પુસ્તક: સાત વિચારયાત્રા, ગિજુભાઈ બધેકાની વિચારયાત્રા
સંપાદક: મહેન્દ્ર મેઘાણી, લોકમિલાપ

સુવાક્ય

  1. લાગણીની ભાષા દિલ જીતી લે છે. અધિકારની ભાષાથી બીજાના દિલમાંથી સ્થાન ગુમાવી દેવું પડે છે.
  2. જ્ઞાતિ નહી, ચારિત્રથી વ્યક્તિ સમાજમાં ઊંચો ગણાય છે.
  3. જૂઠા માણસો મોટાભાગે વધુ જોરથી બોલતા હોય છે.
  4. હિંમત એ વિજય અને ભય એ જ પરાજય છે.
  5. કીડો કાપડને ખાય છે, આળસ ઉત્કર્ષને ખાય છે.
  6. અધૂરા જ્ઞાનનો અહંકાર વધુ ખરાબ છે.
  7. દંભ સારા બનવા કરતા સારા દેખાવાની ઈચ્છા રાખે છે.
  8. પ્રમાણિકતા સારા દેખાવા કરતા સારા બનવાની ઈચ્છા રાખે છે.
  9. જ્યાં વિશ્વાસ હોય ત્યાં શંકાને કોઈ સ્થાન નથી.
  10. જે હસતો રહે છે તેને મોટે ભાગે દવાની જરૂર નથી.

રમાબેન રાવળ તરફથી ગુંજન, ભાગ ૨, મનન-ચિંતન-કંડિકાઓ, સંકલન-સંપાદક મણિલાલ એમ પટેલ

વધુ કહેવતો

 

  • ગાંડી ડાહીને શિખામણ આપે.
  • નબળો ધણી બૈરી ઉપર શૂરો.
  • કડવું ઓસડ મા પાય.
  • મેલોઘેલો માડીનો, છેલછબીલો લાડીનો.
  • છોરૂ કછોરૂ થાય માવતર કમાવતર ન થાય.
  • જમણમાં લાડુ સગપણમાં સાઢુ.
  • બાપ તેવા બેટા વડ તેવા ટેટા.
  • રાજાને ગમી તે રાણી છાણા વીણતી આણી.
  • છાશ લેવા જવી અને દોણી સંતાડવી.
  • લક્ષ્મી ચાંદલો કરવા આવે ત્યારે મો ધોવા નજવાય.
  • જનમ, મરણ,પરણ. ત્રણે ઈશ્વરને શરણ.

મંજુલા પટેલ

રવિશંકર રાવળની યાદમાં – સોના નાવડી

જન્મ તારીખ: ૧ ઓગસ્ટ ૧૮૯૨, ભાવનગર
અવષાન: ૯ ડિસેમ્બર ૧૯૭૭, અમદાવાદ

artist Ravishankar M Raval
artist Ravishankar M Raval

“૧૯૨૦માં ગુરુદેવ ટાગોર અમદાવાદમાં આવ્યા ત્યારે ક્ષિતિમોહન સેને ગુરુદેવનું મૂળ બંગાળી કાવ્ય ‘સોના નાવડી‘ ગાઈ સંભળાવેલું તેનો સાર ‘સંસારનો દેવતા મનુષ્યના વ્યક્તિત્વને સંઘરતો નથી. પણ તેની સાધના વિશ્વના નિર્વાહમાં યોજી દે છે’ તે મારા મનને ચોટ મારી ગયો. ત્યારથી મેં કળાની સાધના માટે કોઈ બદલાની કે પુરસ્કારની આશા કરી નહોતી. મારા સ્વભાવના ધર્મ રૂપે જ તે સ્ફૂરાયામાન રહી છે.” – ર.મ.રા.

“ગુજરાત મારી ‘ગુણવંતી ગુજરાત’ છે. ગુજરાતે મને કદી દુભવ્યો નથી… ગુજરાતે મને પૂરતા માન-સન્માન આપ્યા છે…તેમજ સહદયી મિત્રો અને જીવનમાં યશ અને પ્રતિષ્ઠા વધારવાનાર શ્રેષ્ઠ કલાકાર – વિદ્યાર્થીઓ પણ મને પ્રાપ્ત થયા છે… આજે ગરવી ગુજરાતે તેનું બિરુદ સાર્થક કરી બતાવ્યું છે. મારા હ્દયમાં મંત્ર રૂપે ગુજરાત જીવંત હતું. તે આજે સજીવ રૂપે પોતાના હ્દયમાં મને સમાવે છે. એથી બીજી જીવનની સાર્થક્તા હું કલ્પી શકતો નથી.” – ર. મ. રા.

ગુજરાતમાં કલાના પગરણના સૌજન્ય થકી
કલા રવિ ટ્રસ્ટ અને આર્ચર પ્રકાશક

સુવાક્યો

સુવાક્યો

૧. શરીર પાણીથી, મન સત્યથી,આત્મા ધર્મથી અને બુદ્ધિ જ્ઞાનથી પવિત્ર બને છે.

૨. જો હ્રદયમાં કોઈના માટે જગા હશે તો ઘરમાં આપોઆપ થશે.

૩. સો વીંછીના ડંખ કરતા પણ એક કડવા વેણની ચોટ વધુ લાગતી હોય છે.

૪. જગતમાં પરિવર્તન ઇચ્છતા હો તો શરૂઆત જાતના પરિવર્તનથી કરો.

૫. આંખ જુએ તેને દ્દશ્ય કહેવાય, હ્રદય જુએ તેને દર્શન.

gunjan૬. વિષ્વાસ વિના વેપાર, વહેવાર કે વહીવટ કશું જ થઈ શકે નહી.

૭. સમાજને સલાહ આપનાર કરતા સહકાર આપનારાની વધુ જરૂર છે.

૮. પ્રવાસની જેમ પરલોક જવાનું પણ સારું આયોજન કરવું જરૂરી છે.

૯. દુ:ખો ભૂલવા સમય મહત્ત્વનો છે, પણ દોષ ભૂલવા સમય જરૂરી છે.

૧૦. સ્વભાવ ચમત્કારથી નહી, અભ્યાસ અને ચિંતનથી બદલાય છે.

ગુંજન (ભાગ ૨)

( મનન – ચિંતન – કંડિકાઓ) રમાબેન રાવળના સૌજન્યથી