પ્રલય

mother & child, watercolor Kishor Raval

“પ્રલય આવવાનો છે,” વાતો ચાલતી હતી: “બહુ ખતરો છે, કોઈક સુરક્ષિત જગ્યા શોધવી પડશે.”
 સાંભળીને એક 3 વર્ષનો છોકરો માઁના ખોળામાં છુપાઈ ગયો.

લઘુકથા લેખક: ભાર્ગવ રાવલ, ભાવનાગર, કલરફુલ કલમ

બારી બહાર

watercolor by Kishor Raval

એ મને ક્લાસમાં જોવા આવતો, ને હું ચહેરો છુપાવવા બારી બહાર જોઈ જતી, શરમાળ નજરે.
 આજે પણ કોઈ મને જોવા આવ્યું છે ને હું ચહેરો છુપાવવા બારી બહાર જોઈ રહી છું, ભીની નજરે.

 

લઘુકથા લેખક: ભાર્ગવ રાવલ, ભાવનાગર, કલરફુલ કલમ


રૂપાળી કન્યા

કાંતા નીશાળમાંથી છૂટી ઘેર જતી હતી. રોજ તો શાંતા સાથે ગપાટા મારતી ઘેર જતી. આજે શાંતાને પેટમાં દુ:ખતું હોવાથી નીશાળમાં આવી નહોતી. એટલે કાંતા એકલી હતી. મનમાં જરા ફડક હતી એટલે ઉતાવળે ઉતાવળે ચાલતી હતી. ત્યાં ગામનો મૂખી સામેથી આવતો હતો. કાંતા નીચી નજરે ગભરાતી ચાલતી હતી. મૂખી આડો ઉતર્યો.

કાંતા રૂપની ખીલતી કળી હતી. મુખીની ઘણાં વખતથી કાંતા ઉપર નજર હતી. તેણે કાંતાને બાજુના ખેતરમાં ખેંચી, પછાડી, પછી કહે આજે તને નહીં છોડું. કાંતા ઘણું કરગરી. પણ તેનું કાંઈ ચાલ્યુ નહીં. મૂખીએ તેનો દેહભોગ કર્યો. બીચારી માંડ માંડ ઘેર પહોંચી. માને બાઝી ધ્રુસકે ધુ્સકે રડી પડી. માને ત્રુટક અવાજે વાત કરી. માં આખી વાત સમજી ગઈ.

ગામમાં મુખીનુ જોર બહુ હતું. અને કોઈ સાક્ષી પણ ન હતું એટલે મા કાંઈ કરી શકી નહીં. બે મહિનામાં ખ્યાલ આવી ગયો કે તે ગર્ભવતી છે. માએ ગામમાં વાત ફેલાવી કે તેની મામીની તબિયત સારી રહેતી નથી એટલે અમે થોડાં મહિના માટે કલકત્તા જવાનો વિચાર કરીએ છીએ. એક દિવસ વહેલી સવારે પાડોશીને વાત કરી કે તાર આવ્યો છે એટલે અમારે જવું જ પડશે. પછી ઘરની ભલામણ કરી મા દીકરી કલકત્તા જવા ઉપડી ગયા.

કાંતા તો બીચારી મૂંઢ જેવી થઈ ગઈ. તેનો થનગનાટ ઊડી ગયો. તેના શરીરમાં શું થઈ રહ્યું છે તે તેને સમજ પડતી નહોતી. અભાવા શરૂ થઈ ગયા. દાકતરને બતાવી પરિસ્થીતિનો ખ્યાલ આપ્યો. દાકતરે તેને ગર્ભપાત કરાવવામાં સાથ આપ્યો.

નીર્વિઘને એ કામ તો પતી ગયું. બે મહિના ત્યાં જ વધારે રહીને તેને સરખું ખવરાવી પીવરાવીને તબિયત તો સારી કરી પરંતુ કાંતાને માનસિક આઘાત ઘણો લાગ્યો હતો.

bharvad girl, by Walter Langhammer

૧૯૨૦ની આ ઘટના છે. ત્યારે છોકરીઓને વહેલી પરણાવી દેતાં. એકાદ વર્ષ પછી તેને સારો મુરતિયો ગોતીને પરણાવી. તેનો વર ધીરજલાલ માસ્તર હતો. ગરીબ હતો, પણ બહુ ગુણવાન હતો. તેને આવી રૂપાળી કન્યા મળતા ખુશ હતો.

કાંતા પરણીને તેની સાથે રહેવા લાગી. ધીરજલાલ ઘણી ધીરજથી તેની સાથે કામ લેતો. ઘરમાં મદદ કરતો. ધીરે ધીરે તેને ખ્યાલ આવ્યો કે કાંતા વિચારમાં વધારે બેસી રહે છે. તેને એમ થતું કે બીચારી માનુ ઘર છોડીને આવી છે. હજી નાની છે. વખત જતાં ઘડાશે.

પાંચેક વર્ષમાં બે છોકરાં થયાં. ધીરજલાલ જેવા ભણવામાં હોંશિયાર થયા. અને કાંતા જેવા રૂપાળા પણ થયા.

કાંતા વધારે ને વધારે હિંચકે બેસી રહેતી. ધીરજલાલે એકલે હાથે બાળકોને ઉછેરિયા…


લેખિકા: કોકિલા રાવળ, નોવેંબર ૨૦૧૭

અમેરિકાની હવા લાગી

જેઠાલાલને તેના નાના ભાઈ મનુભાઈએ થોડા વર્ષ પહેલા સ્પોન્સર કરીને અલાબામા નામના સ્ટેઈટમાં બોલાવ્યા. ત્યાં એક ‘સેવન ઈલેવન’ નામની ચેઈન સ્ટોરમાં નોકરી અપાવી દીધી. બે ત્રણ વર્ષમાં તેને અમેરિકાની પધ્ધતિ સમજાય ગઈ હતી. ત્યાં તેનો દીકરો પ્રવીણ સ્ટુડન્ટ વીઝા ઉપર કોલેજની કેળવણી લેવા અલાબામાની યુનિવર્સીટીમાં એડમીશન મળતાં આવી ગયો. બાપ-દીકરો પૈસા બચાવવા સાથે રહેવા લાગ્યા.

watercolor: Kishor Raval, 2008

જેઠાલાલને ગ્રીન કાર્ડ મળ્યાને પાંચ વર્ષ થયા એટલે તેણે સીટીઝનશીપ માટે અરજી કરી. તે મળતાં બીજા આઠેક મહિના લાગી ગયા. તરત તેણે તેમના વહુ જમના બહેનને તેડાવ્યા. તેમના સુખના દ’હાડા પાછા આવી ગયા.

જેઠાલાલે અત્યાર સુધીમાં થોડાં પૈસા એકઠા કરેલા. તેણે બેંકની થોડી લોન લીધી અને તેણે ઈંડિયન ગ્રોસરી સ્ટોર ખરીદી. દુકાન ધીરે ધીરે જામી ગઈ. એપાર્ટમેન્ટ નજીક હોવાથી જમનાબેન દુકાને મદદ કરવા જતાં.

હવે દીકરો પ્રવીણ એન્જીનિયરનું ભણી ને મોટી કંપનીમાં નોકરી ઉપર વર્ક વીઝા મળવાથી રહી ગયો. એકાદ વર્ષમાં તેઓએ ઘર પણ ખરીદ્યુ. દીકરાનો પગાર મોટો હતો એટલે દર મહિને લોન ભરી શકતાં હતાં. દીકરો સારી રીતે ગોઠવાઈ ગયો હતો. તેને જ્યારે રજા મળી ત્યારે તેને ભારત લઈ જઈને મિત્રની દીકરી સાથે ધામેધુમે પરણાવ્યો. વહુ સારી મળી હતી. તે પણ ધીરેધીરે અમેરિકાની ઢબે ઘડાઈ ગઈ. ત્રણેક વર્ષમાં તેને બે બાળકો પણ થઈ ગયા. દીકરો વહુ આમ સુખી હતાં. સહકુટુંબ આનંદથી રહેતું હતું.

ત્યાં પ્રવીણને લે ઓફ મળ્યો. બીજી નોકરી મળવી મુશકેલ થઈ ગઈ હતી. જેઠાલાલે તેને દુકાન સંભાળી લેવાની વાત કરી. ન છૂટકે નોકરીની શોધ પડતી મૂકી પ્રવીણે દુકાન સંભાળી લીધી.

લંચમાં પ્રવીણ જરા આંટો મારવા નીકળતો. કોકવાર ઘેરથી લંચ લાવતો. નહિંતર ત્યાં ચાર દુકાન છોડી એક મેક્સીકન રેસ્ટોરન્ટ હતી ત્યાં પહોંચી જતો. ધીરે ધીરે ત્યાં કામ કરતી રૂપકડી મારિયા સાથે મિત્રતા થઈ. મારિયા હસમુખી અને બોલકી હતી. પ્રવીણ લોહચુંકની જેમ તેના તરફ આકર્ષાયો. મિત્રતા વધતી ગઈ. કયારેક સાંજે કોફી પીવા સાથે જતાં તો ક્યારેક તેના એપાર્ટમેન્ટ ઉપર પહોંચી જતાં. એક દિવસ મારિયાએ કહ્યું આમ છાના છપના કરવાને બદલે આપણે ફ્લોરિડા જઈ સાથે રહીએ. નાની મોટી નોકરી કરશું અને સાથે મજા કરશું.

એકે દિવસ બંને જણાં ફ્લોરિડા ઉપડી ગયા. બાપને બધી વાત જણાવી દીધી. વહુને પણ ફોન કરી કહી દીધું. બાપે તેના નામનુ નાહી નાખ્યું.

પ્રવીણ મારિયા પાછળ પાગલ હતો. એકાદ વર્ષ તેની સાથે ખૂબ મજા કરી. ધીરે ધીરે પ્રેમનો આવેશ ઉતરી ગયો હતો. પૈસા વગેરેની ખટખટ શરૂ થઈ ગઈ હતી. મારિયાએ તેને જાકારો દીધો. તેને માનવેલ નામનાે બીજો બોયફ્રેન્ડ પણ મળી ગયો હતો.

પ્રવીણભાઈતો ધોયેલા મૂળા જેવા પાછા ઘર ભેગા થયાં.

આ બાજુ પ્રવીણ ફ્લોરિડા ગયો ત્યાર પછી જેઠાલાલે દુકાન વેચી સાટીને વહુના નામે પૈસા મૂકી દીધાં હતાં. વહુ મા-બાપ જેવા સાસુ- સસરા સાથે રહેતી હતી અને ડિપાર્ટમેન્ટ સ્ટોરમાં નાની નોકરી કરતી હતી.

વહુએ પ્રવિણને માફી આપી તેનો સ્વીકાર કર્યો.


લેખિકા: કોકિલા રાવળ, નોવેંબર ૨૦૧૭

શું સમજવું?

 

આકૃતિ મોઢું ચડાવી ગાલ ફૂંગરાવી ઉભી રહી. “મમ્મી…. સાંભળને …” – રસોઈ કરતાં કરતાં તેણે ઉંચે જોયું, પૂછ્યું “શું છે ?” – એને થયું મમ્મીને મારી વાત કેમ સમજાતી નથી? ભાઈની બધી વાત વગર કહયે કેવી સમજી જાય છે?

રીસાતી, વળખાતી આકૃતિ તેની પીઠ પાછળ આવી ઉભી. બંને હાથ તેની કમરમાં પરોવી માથું તેના ખભા પર ઢાળી દીધું ફરીથી, ”મમ્મી… આમ જો ને…”

મમ્મીને ગુસ્સો આવ્યો, ચીડ ચડી એક કલાકમાં રસોઈ તૈયાર કરવાની હતી. મહેમાન જમવાના હતા અને આત્યારે આ છોકરી સાઇકલ લેવાની જીદ પકડી બેઠી હતી. તેણે સમજાવટનાં સૂરમાં કહયું “જો બેટા, ભાઈની સાયકલ તારી કહેવાય કે નહી ? તું વાપર ને… ! આવતાં વર્ષે તને નવી લઈ આપીશું.”

આ સંભાળતા આકૃતિનો મિજાજ છટક્યો તેનો હાથ પકડી, જોરથી હલાવી બોલી, “મને ખબર જ હતી… તને તારો દીકરો લાડકો છે ને….. મારી કંઈ ગણતરી જ નથી… !”

તેનું મોં ઓજ્પાયું… “એવું ન હોય, બેટા. તું અને ભાઈ તો મારી બે આંખો છો. કોઈ વ્હાલું-દવલું થોડું હોય… ?”

આકૃતિની આંખમાં  ભરાયા રડતા રડતા તડાક દઈને બોલી “મને બધી ખબર છે મમ્મી…! એક આંખે બે – નંબર અને બીજી આંખે ત્રણ નંબર હોય, તો સરખું ક્યાંથી દેખાય… ? લે બોલ…. !”

તે આકૃતિને સ્તબ્ધ થઈ જોઈ રહી. તેની બોલતી બંધ થઈ ગઈ…. તે શું સમજાવે …. !

watercolor: Kishor Raval, 2008

લેખક: આરતીબા ગોહિલ ‘શ્રી’, “સુધાતા”, ૯૫/A, રૂપાલી સોસાયટી, તળાજા રોડ, ભાવનગર – ૩૬૪૦૦૨

 

મારું ઘર

રીંગ વાગતી સાંભળી મેં રસોઇ પડતી મૂકી, ઝડપથી ડ્રોઈંગરૂમમાં જઇ ફોન હાથમા લીધો. ફોન મામાનો હતો. હું ખુશ થઇ, એમની સાથે વાતે વળગી. મામા ગઇકાલે મારા ઘરે ન આવી શક્યાનો અફસોસ કરતાં હતા.

“સોરી નિરુ, મેં તને પ્રોમિસ આપેલું, પણ મારાથી આવી ન શકાયું.”

“કંઇ વાંધો નહિ, પણ હવે એક – બે દિવસમાં જરૂર આવજો.” મેં મામાને આગ્રહ કર્યો.  કેમ કે મામા પાંચેક મહિનાથી મારા ઘરે આવેલા જ નહિ.

મામાએ ‘હા’ કહી વાત આગળ વધારી. વળી કંઇક યાદ આવ્યું હોય એમ બોલ્યાં, “નિરુ, મેં તારી દિકરીનો ફોટો જોયો. બિલકુલ ઢીંગલી જ જાણે!”

“ક્યાં જોયો ?” મને નવાઇ લાગી. કેમ કે મારા સિવાય બીજા કોઇ પાસે એનો ફોટો હતો જ નહિ.

“તારા ઘરે.”

“મારા ઘરે? મારા ઘરે તમે પાંચેક મહિનાથી નથી આવ્યા.” સામા છેડે મામા થોડી વાર ચૂપ થઇ ગયા.

“તારા ઘરે એટલે કે તારા મમ્મીના ઘરે.”

મને યાદ આવ્યું. મારી છ મહિનાની દિકરીનો ફોટો થોડા સમય પહેલા જ મમ્મી એની સાથે લઇ ગઇ હતી.

‘મમ્મીના ઘરે’ શબ્દ સાંભળ્યા પછી મારાથી કંઇ બોલી શકાયું નહીં. બસ વિચારી રહી. મારા માટે ‘મારું ઘર’નો સંદર્ભ કેટલો બદલાઇ ગયો! જ્યાં વીસ વરસ ગાળ્યા એ ઘર મને યાદ પણ ન રહ્યું કે ‘મારું’ છે; ને પાંચ વરસથી ‘મારા’ બનેલા આ ઘરની દિવાલો મને ઘેરી રહી.


લેખક: નસીમ મહુવાકર
તા. ૭/3/૨૦૦૦ (અપ્રગટ)
“અમે”, 3/A, 1929, નંદાલય હવેલી પાસે, સરદાર નગર, ભાવનગર – 364002
મો.: 94262.23522
ઇ મેઇલ: harishmahuvakar@gmail.com

 

ઘંટડીના નાદે

રાતના બે વાગ્યાના સુમારે દરવાજાની ઘંટડીનો નાદ સાંભળી હું ઝબકીને જાગી. મેં કિશોરને ઢંઢોળ્યા,અને કહ્યું કે કોઈ દરવાજાની ઘંટડી વગાડે છે.

અમે બંને જણાં બે ગોદડાં ઓઢી હુંફાળી પથારીમાં સૂતેલા. તે વખતે બહાર ચાર ઈંચ સ્નો પથરાયેલો હતો. કિશોર પરાણે ઉઠ્યા. મેં બારીનો પદડો ખસેડી ડોકિયું કર્યું તો એક ડોશીમાં ઉભેલા. બારી ખોલીને તેની સાથે વાત કરી. તો કહે, “હું ભૂલી પડી છું. મારા ઘરનો નંબર 3480 છે.” ડોશીએ આગળ ચલાવ્યું. “ત્રણ ચાર ઘેર ઘંટડી વગાડી પણ કોઈ ખોલતું નથી.”

એટલે મેં દરવાજો ખોલ્યો. “અંદર આવો. બહાર બહુ ઠંડી છે.”

snowy view
watercolor by Kishor Raval

દરવાજા પાસે પડેલી ખુરશી પર તેને બેસાડી. તેની ગલ્લીનું નામ પૂછ્યું. મેં કહ્યુ “તે તો સામેની ગલ્લીનું નામ છે”. મેં ઠંડીના રક્ષણ માટે નાઈટી ઉપર જ કોટ પહેરતાં પહેરતાં પ્રશ્નોતરી શરૂ કરી અને તે દરમિયાન મારી નજર તેની ઉપર પડી તો તેણે કોટ પહેરેલો નહીં બીચારી ધોળી પૂણી જેવી થઈ ગયેલી. ખંભે બગલ થેલો હતો. મેં પૂછ્યું, “આ થેલામાં શું છે ” મને કહે, “મારી બીલાડી છે.”

“તું શું અત્યારે બીલાડીને શોધવા નીકળી હતી?” મને કહે,”હું મારા સગા સાથે ચર્ચની પ્રેયર સર્વીસમાં ગઈ હતી. મને દરવાજા બહાર મળવાનું કહેલું. ત્યાં રાહ જોતાં પગથિયે બેઠી હતી ત્યાં મને ઊંઘ ચડી ગઈ. તેઓ મને મૂકીને જતાં રહ્યા.”

કિશોર અમારી વાતો સાંભળતાં હતાં. મને ગુજરાતીમાં કહે “દાળમાં કાંઈ કાળુ છે. આપણે ૯૧૧ ને બોલાવીએ”. મને એમ કે એમને ઠંડીના બહાર જવાનો કંટાળો આવતો હશે. અને બહુ ડીટેક્ટીવ વાર્તાઓ વાંચે છે એટલે તેવું વિચારે છે. મેં કહ્યું, “થોડી દયા ખાવ. ક્યા દૂર છે?” અમે ત્રણે બહાર નીકળ્યા.

મેં ડોશીમાને પાછલી સીટનો દરવાજો ખોલી બેસાડ્યા. જ્યાં હું આગલી સીટમાં બેસવા જતી હતી ત્યાં પોલીસની કાર પાછળ આવીને ઊભી રહી. ચાર ઘેર તેણે ઘંટડી વગાડેલી એટલે કોઈએ પોલીસને ફોન કર્યો હશે. હું બહાર નીકળી. પોલીસે મને પૂછ્યું, “Where are you going?” મેં કહ્યું “આ ડોશી ભૂલી પડી છે અને તે સામેની ગલ્લીમાં જ રહે છે. ત્યાં અમે મૂકવા જઈએ છીએ.” પોલિસ મને કહે, “Don’t worry, l will take care of her. She is a night wanderer. So many times I’ve taken care of her. You are a good Samaritan. Thanks, have a good night.”

અમે ઘરમાં આવી અને અમારી ગરમ પથારી ભેગાં થઈ ગયા. એટલે કિશોર આસ્તેકથી મને કહે, “It could have been a setup, you know.” હું સમજી ગઈ કે તેને આજે રાતે ડીટેક્ટીવના સપના આવશે.


લેખીકા:કોકિલા રાવળ

પવિત્ર સ્મૃતિ

રેતીમાં કોણીનો ટેકો લેતા જયંત બોલ્યો, “માયા મારી રજા તો આંખના પલકારામાં વીતિ જશે. કાલે મારે પાછા જવાનો સમય આવી ગયો છે. પછી પાછો કામની ચકીમાં જોતરાય જઈશ. તારી જાણ માટે કહું છું કે તારા પ્રેમને કારણે મારી રજાઓ આનંદમય વીતિ. તને યાદ છે કે તને જોતાવેંત હું તારો થઈ ગયો હતો.”

“પરંતુ આપણને મળ્યાને કેટલો સમય થયો છે?” માયાએ હસીને કહ્યું. પછી બે હાથમાં રેતી ભરી ઉડાડવા લાગી.

“મને લાગે છે કે બે મહિના પણ નથી થયા, પરંતુ ઘણા સમય પહેલાથી તને ઓળખું છું. કારણકે મારાં સપનામાં કાયમ તારાં જેવી વહાલી લાગે તેવી છોકરી આવે છે. જ્યારે તને પહેલી વાર ઝાડ નીચે ઉભેલી જોઈ ત્યારે મને થયું કે મારૂં સ્વપનુ સાકાર થઈ ગયું.

તને વરસાદના છાંટાથી ભીંજાયેલી જોઈ ત્યારે જ મને થઈ ગયું કે મારા સ્વપનામાં આવે છે તે તું જ છો. એટલે તો મેં તને મારી છત્રી નીચે આવી જવાનો આગ્રહ કર્યો. જ્યારે તું મારી સાથે ચાલવા આવી ગઈ ત્યારે પહેલી વાર મારા પગલામાં જાદુ ભર્યુ જોમ આવી ગયું.”

watercolor: Kishor Raval

જયંતે માયાની આંખોમાં જોતા પોતાની વાત ચાલુ રાખી, “મેં જ્યારે તારૂં નામ પૂછ્યું તો જાણ થઈ કે ‘માયા’ નામ છે. તે નામ તને કેટલું બંધ બેસતુ હતું. પછી તેં મારૂં નામ પૂછ્યું અને ત્યારે બે વાર (જયંત) નામના ઉચારણથી મને મારૂં નામ સાર્થક લાગ્યું. પછી મેં તને તું ક્યાં રહે છે તેમ પૂછ્યું તેના જવાબમાં તેં કહ્યું કે તું નજીકના ફ્લેટમાં તારા ત્રણ વર્ષના દીકરા સાથે રહેછે. ત્યારે મારો શ્વાસ ઉડી ગયો.

જ્યારે તે જણાવ્યુ કે તું વિધવા છો અન કોઈ ઓફિસમાં કામ કરે છે ત્યારે મારા દિલમાં સહાનુભૂતિનો દરિયો ઉછળ્યો હતો.

માયાના કુણા નાજુક હાથોને મારા હાથમાં લઈને બોલ્યો, “માયા, આટલી નાની ઉમરમાં અત્યારથી બધાં સુખના દરવાજા કેમ બંધ કરી દીધાં છે?”

માયાએ એક નીશ્વાસ નાખ્યો. અને બાજુમાં બાળકોનું ટોળું રમતું હતું તે તરફ જોવા લાગી. રમતાં બાળકોનું દશ્ય સુંદર લાગતું હતું. તેમાથી તેને તેનો દીકરો અશોક નજરમાં આવી ગયો. અશોક નાની બાલ્દીમાં રેતી ભરતો હતો. તે તેને નીહાળી રહી.

જયંતે ધીમેથી પૂછ્યું, “તું મને અશોકનો પિતા બનવાની તક નહીં આપે?”

માયાની ઉદાસ આંખો તેની તરફ વળી. તેની મોટી મોટી આંખોમાં મમતાનો સાગર ઉછળી રહ્યો હતો. જયંતે ફરી પૂછ્યું, “મને તક આપ તો તારા દુ:ખને ખુશીમાં પલ્ટી નાખું. હું જાણું છું કે તું હજી સુનીલની યાદમાં જીવે છે. તું મને સુનીલ જેવો કોઈ દિવસ પ્રેમ નહીં કરી શકે પરંતુ હું તારા પ્રેમના થોડાં અવશેષની આશા રાખું છું. તું મારી સાથે લગ્ન કરી લે, તો તારે કામ પણ નહીં કરવું પડે. અને તું તારો બધો સમય અશોક સાથે વીતાવી શકીશ. હું તમને બંનેને પ્રેમ કરૂં છું.”

જયંતને ખબર હતી કે માયાને લાલચ આપશે તો માયા અશોક સાથેના લાગણી બંધનને લીધે નમી જશે અને પોતે તેને તે બહાના હેઠળ દબાવી શકશે.

પોતાની સામે જ તેની સપનાની જીવન સાથી હતી તેને તે કોઈ પણ હિસાબે ખોવા માગતો ન્હોતો. માયા રોજ સવારે સાત વાગે કામે જતાં પહેલા વૃધ્ધ આયા આગળ દીકરાને રાખી જતી. અને છેક સાંજે ઘર ભેગી થતી.

માયાએ કોઈ જવાબ ન આપ્યો. તેની નજર ધીરે ધીરે ડૂબતા સૂરજ ઉપર હતી જે અડધો દરિયામાં ડૂબી ગયો હતો. અને બાકીનો સોનેરી પ્રકાશ છેક કિનારાના ફીણવાળી રેતી પર રેલાતો હતો.

માયાએ રેતીમાંથી થોડાં શંખલા ઊપાડ્યા અને તેને જોઈ રહી હતી. જયંત મનોમન વિચાર કરતો હતો કે માયા વિચારમાં પડી છે. તેની હા હોય તો સારૂં.

એક હોડી કિનારા બાજુ આવી રહી હતી. “હોડી પોતાના ઘર તરફ વળી રહી છે.” માયા બોલી.

“હા, તે ઘર બાજુ જઈ રહી છે, પણ તું મારા સવાલને ટાળી રહી છો. મને કહે, તું મારી સાથે મારા ઘેર ક્યારે આવીશ?”

માયાએ તેની સામે નજર નાખી ત્યારે તેને થયું કે તેણે જરૂર નિર્ણય કરી લીધો છે. પહેલા બે વાર આ પ્રશ્નને તેણે ટાળ્યો હતો એટલે જયંત તેનો જવાબ જાણવા માટે બહુ અધીરો થઈ ગયો હતો.

“તમને ખબર છે કે હું હજી પણ બીજાના પ્રેમમાં જીવી રહી છું, છતાં તમારે મારી સાથે લગ્ન કરવા છે? સુનીલની યાદ હંમેશ મારી સાથે રહેશે અને તેના પ્રેમની યાદગાર રૂપે તે નીશાની મૂકતો ગયો છે. શું તમે મને એટલો બધો પ્રેમ કરો છો?”

થોડું રોકાઈને માયાએ બોલવાનું ચાલુ કર્યું. “કોઈ એવો પ્રેમ હોય છે કે તે એકજ વ્યક્તિ સાથે થઈ શકે. તમે મારી સાથે લગ્ન કરશો તો તમે પોતાને તેમાંથી બાકાત રાખશો. ત્યારે તમને અફસોસ નહીં થાય?”

“નહીં, માયા, નહીં,” જયંતની આશા ઉભરાઈ આવી. “મેં તને તો કહ્યું કે તારા સ્નેહના ટુકડાઓ ઉપર હું જીવી શકીશ. જો કોઈ વખતે તારામાં પરિવર્તન આવશે તો હું મારા સૌભાગ્ય સમજીશ. પરંતુ મને, જીવનમાં કોઈ દિવસ પસ્તાવો નહીં થાય કે મેં તારી સાથે લગ્ન શું કામ કર્યાં.”

“અશોક સાથે તમે કદી…”

પરંતુ જયંતે તેને તેનુ વાક્ય જ પૂરું કરવા ન દીધું; “માયા, મને અશોક વ્હાલો છે. તમને બંને ને વહેંચી શકુ તેટલો અસીમ પ્રેમ તમારા માટે છે.” એટલું બોલતાં તો આવેશમાં તેનો શ્વર ઊંચો થઈ ગયો.

“જયંત હું તમારા પ્રેમનો અહેસાસ કરી શકું છું. તમે પહેલેથી જ મારી સાથે દયા પૂર્વક વર્તન રાખ્યું છે. એટલે હું તમને અંધારામાં રાખવા નથી માગતી. મારે તમને મારા જીવનની સાચી વાત જણાવવી જોઈએ.”

જયંત આ સાંભળી ચોંકીને બોલ્યો, “સાચે સાચ શું? મને તારી વાત સમજાણી નહીં!”

તેની આંખોમાં આંખ નાખી માયા બોલી, “સાચી વાત તો એ છે કે મારા લગ્ન જનથી થયા. અશોક તો અમારાં પ્રેમનુ પ્રતિક છે.”

“ના- ના!” જયંત લગભગ ચીસ પાડી ઊઠ્યો, “આ વાત સાચી હોઈ ન શકે!”

માયાએ ગંભીર શ્વરમાં જવાબ આપ્યોકે, “હા; આ સાચી વાત છે. જયારે યુવાન સ્ત્રીને ખબર હોય કે આ તેમના પ્રેમની અંતિમ ઘડી છે અને તેમના પ્રેમની ક્ષણ ની કાલ આવવાની નથી ત્યારે સમાજની બીક રાખ્યા વગર તે આવેલી છેલ્લી ક્ષણોને જતી નથી કરી શક્તી. સમાજની દષ્ટિએ ભલે પાપ હોય પરંતુ અમારા માટે એક થવાની તે છેલ્લી ઘડી હતી.”

દરિયાઈ હવાથી તેના વાળ ઉડી રહ્યા હતાં. તેને સરખાં કરતાં તે બોલી, “સુનીલ બહુ સુંદર અને બહાદૂર હતો. હું તે વખતે કામ કરતી હતી. સંજોગોવસાત અમે મળ્યા અને ઘણાં નજીક આવી ગયા. સુનીલે સેનામાં ભરતી કરેલી. જ્યારે તેને યુધ્ધમાં જવાનો કોલ આવ્યો ત્યારે અમારી પાસે સાથે ગાળવાની એક જ રાત હતી. એ તો યુધ્ધમાં કુરબાન થવા જઈ રહ્યો હતો. તો શું મારી જાત એનાથી પણ કિંમતી હતી કે હું મારૂં સમર્પણ ન કરી શકું?”

થોડીવાર રોકાઈને એ બાલી, “હું પ્રસન્ન છું અને મને જરાએ અફસોસ નથી. મેં તેને તે રાતે સમાજની બીક રાખ્યા વગર ભરપૂર પ્રેમ કર્યો.”

આટલું બોલતાં બોલતાં તેના ગળામાં પહેરેલું લોકેટ ને આગળ કરી ખોલીને તેણે સુનીલનો ફોટો બતાવ્યો. આ સુનીલ, જેણે મને પ્રેમ કર્યો અને આજે પણ તે મારા મનમાં વસેલો છે અને મને વિશ્વાસ નથી આવતો કે તે આ દુનિયામાં નથી. તે હંમેશા મારી સાથે છે અને તેની યાદગાર રૂપે મારી પાસે અશોક છે તેમ બોલતા તેની નજર રેતીમાં મહેલ બનાવી રમી રહેલા અશોક પર નજર ગઈ.

ફોટો જોતા જયંત વિચાર કરી રહ્યો હતો કે તે આ દુનિયામાં ન હોત તો કેવું સારૂં થાત. કેટલો વિચિત્ર સંયોગ છે. ઘણીવાર એવી ઘટનાઓ બનતી હોય છે જે વાર્તા જેવી લાગે. ફોટામાં જે વ્યક્તિને તેણે જોઈ તે પોતાનો ભાઈ સુનીલ હતો.

તે યુધધમાં ગયો હતો અને છાપામાં તેના મરી ગયાના સમાચાર પણ આવેલા. પરંતુ તે જીવતો પાછો પોતાને ઘેર પોતાના બાળકો અને ધર્મપત્નિ પાસે આવી ગોઠવાઈ ગયો હતો.

અને આ બાજુ માયા સુનીલના પ્રેમના આધારે જિવન વીતાવી રહી છે, જે પ્રેમ જુઠો અને બનાવટી છે. તેનો સગો ભાઈ જ તેને ઠગાવી ગયો.

જયંત મુંજવણમાં પડી ગયો. જો માયા સાથે લગ્ન કરે તો ભવિષ્યમાં તેના ભાઈ સાથે મુલાકાત થયા વગર રહેવાની નથી. તે સમયે માયા ની શું દશા થશે. જેને અત્યારે પૂજી રહી છે. તેના દીકરાને પ્રેમની નીશાની રૂપે ઉછેરે છે, તેનું શું થશે? ભાઈની ધર્મપત્નિના સુખી સંસારની શું દશા થશે?

આ બધો વિચાર કરી તેણે માયાને નીચી મૂંડીએ લોકેટ પાછું આપ્યું અને ભારે પગલે ચુપચાપ ત્યાંથી ચાલી નીકળ્યો.

માયા તેને જોઈ રહી. જયંતને જરા ઠેશ આવી પણ તે સંભાળીને ચાલવા લાગ્યો.

દરિયાના ખારા પાણી તેની આંખો પર પડી રહ્યા હતાં. ખારા પાણીથી તેની આંખો બળે તેના કરતાં તેના દિલમાં વધારે બળતરા થતી હતી.

“અશોક!” માયાએ બૂમ પાડી, “ચાલો બેટા, આપણે ઘેર જઈએ.”

“મમ્મી, જયંતકાકા ક્યાં છે?”

“એ તો ચાલ્યા ગયા. આપણને તેની જરૂર નથી”, કહીને માયાએ અશોકનો હાથ પકડી લીધો.

“તું રડે છે કેમ?” “નહીં બેટા, આંખમાં ખારૂં પાણી ગયું હશે.” માયાએ જવાબ આપ્યો અને બંને ઘર તરફ ઉપડ્યા.

માયાને ક્યા ખબર હતી કે જયંત જ તેને ખરો પ્રેમ કરતો હતો. તેણે પોતાના પ્રેમની આહુતી આપી જેથી માયા જેને સાચો પ્રેમ સમજી પૂજી રહી છે તે લજવાય નહીં. અને તેને પાપનો કાંટો બની ખટકો બને નહીં.


હિંદીમાંથી ગુજરાતી નો ભાવનુવાદ: કોકિલા રાવળ
ઈંગલીશમાથી રુપાન્તરકાર: બ્ર્હ્મદેવ, પુસ્તક: વિશ્વ કી 50 સંવેદનશીલ કહાનિયાં
મુળ લેખક: હિમા બાલ, ભારત

ડાઉનલોડ

કાવેરી હળવો ગુસ્સો કરી રહી હતી. ‘સવાર સવારમાં આજે તમારું ફટકી ગયું છે કે શું?’ કારણ એ હતું કે મેં એને મારો ફોટો લેવાનું કહ્યું – એ પણ વળી મોબાઇલથી.

સવારના હીંચકે બેસીને બીજી વાર ચા પીઉં. વર્તમાનપત્ર વાંચવાનું હોય. થોડીવાર એમ સમાચારોથી હૈયાને અને હિંચકાથી શરીરને હિલ્લોળાવી લઉં. પછી મોબાઇલથી વાઇબ્રન્ટ કરી લઉં.  પરંતુ આજે મેં સવાર સવારમાં એને કહ્યું કે હું ઝૂલતો હોઉં તેવો ફોટો લઇ દે, એટલે એનું ફટક્યુ. પાલવથી હાથ લૂંછતી રસોડામાંથી બહાર આવીને મારી સામે ઉભી રહી.

‘એક ક્લિક ઓન્લી.’

‘ પણ આવા ફોટાનું શું કરશો ?’

‘ અપલોડ કરીશ. બધું સમજાવું તને પણ પહેલા એક ફોટો લે.’ એણે મારો ફોટો લીધો.

મોબાઇલ મારા હાથમાં પકડાવતા કહ્યું, ‘પત્યું?’

‘ના. મારી બાજુમાં બેસ.’

‘પણ ઘરકામ કોણ પતાવશે?’

‘અરે બાબા, એ રોજનું છે. આ બૈઠ મેરે પાસ, તુજકો દેખતા રહું.’ કહી મેં હળવું સ્મિત કર્યું.

એ બેઠી. મેં ફેઇસબુક ખોલ્યું. વચ્ચે વચ્ચે મેં એને કહ્યું, ‘આપણે મિતેશની ચિંતા કર્યાં કરતા હતા ને?’ પાલનપુર વરસાદી આફતોથી જળબંબાકાર થઇ ગયેલું. મને મારા જીગરી દોસ્ત મિતેશની ચિંતા થયા કરતી હતી. એના સંપર્કના તમામ પ્રયત્નો નિષ્ફળ ગયા હતા. હૃદય પર ભાર વધી રહ્યો હતો. કાવેરીને પણ એની ખબર હતી એટલે એણે તરત પૂછ્યું, ‘હાં તો?’

ફેઇસબુક ખુલ્યું. મેં એક ફોટો દેખાડ્યો. ‘ઓહહો…મિતેશભાઇ!!!’ એના ચહેરા પર રાજીપો આવ્યો.

મિતેશ ચા પીતો ઝૂલતો હતો. કાવેરીએ હમણાં લીધેલો મારો ફોટો મેં અપલોડ કર્યો ને મેં કોમેન્ટ લખી ‘બકા… લવ યુ… હૃદય મારું ડાઉનલોડ થયું છે, હોં?’


લઘુકથા લેખક: હરીશ મહુવાકર, તારીખ: 30/7/17
મોબાઇલ:  94262.23522   ઇ-મેઇલ: harishmahuvakar@gmail.com
“અમે”, 3/A, 1929, નંદાલય હવેલી પાસે, સરદાર નગર, ભાવનગર 364 002