જૂઠડા સમ — રઠિયાળી રાત

રઠિયાળી રાત -- એક ઝવેરચંદ મેઘાણી એ સંપાદન કરેલુ પુસ્તક. તેમાંથી એક કવિતા -- જૂઠડા સમ. ઝવેરચંદ મેઘાણીની યાદમાં -- ૨૮ ઓગસ્ટ ૧૮૯૬ - ૯ માર્ચ ૧૯૪૭. પતિના આચરણ પર સ્ત્રીને સંદેહ ઉપજી ચૂક્યો છે. બેવફા સ્વામી જૂઠા સોગંદ ખાઈ ‘તમે મને વ્હાલાની પ્રતીતિ કરાવવા મથે છે. એ કૂપંથે વળેલાને ચતુર ગૃહિણી નિર્મળ ગૃહજીવનની સાચી રસિક્તાની વ્હાલ આપીને … Continue reading જૂઠડા સમ — રઠિયાળી રાત

આ ઊંમર તો આવી પહોંચયા…

આ ઊંમર તો આવી પહોંચયા કેટલાક કામો કરવાં બાકી છે આ કેશ થયા સૌ ચાંદીનાં મનને સોનાનું કરવું બાકી છે. જરા મહેકી લઉં હું પૃથ્વીથી થોડા તારા ગણવાં બાકી છે, આ વૃક્ષોને પાણી દઈ દઉં, પેલા પંખીને ચણ બાકી છે. ગીતો મસ્તીનાં ખૂબ ગાયાં થોડી પ્રાર્થનાઓ હાજી બાકી છે, મારાં સૌને મેં ખૂબ ચાહ્યા, જગને … Continue reading આ ઊંમર તો આવી પહોંચયા…

આપણું શિખર આરોહણ — The Hill We Climb

લોસ એન્જેલસ કેલિફોર્નિયાની ૨૨ વર્ષીય આફ્રિકન અમેરિકન યુવતી એમન્ડા ગોર્મનએ વોશિંગ્ટન ડીસી ખાતે જાન્યુઆરી ૨૦, ૨૦૨૧ના રોજ અમેરિકાના પ્રમુખ જો બાઈડનની શપથવિધિ બાદ રજુ કરેલ કાવ્ય. Guardianનોં વિડિયો જુઑ, Wikipediaમાં તેનું લખાણ વાંચો, અને નિચે કૌશિક અમીને લખેલી લીટીએ-લીટીનો અનુવાદ વાંચો. આપણું શિખર આરોહણ The Hill We Climb દિવસ ઉગતાં જ આપણે આપણી જાતને પૂછીએ છીએ, … Continue reading આપણું શિખર આરોહણ — The Hill We Climb

માનવાક્રુતિ

મુંગા શહેરની બર્ફીલી માનવાક્રુતિને જીવન-લોઢ પર અત્યાચાર બુંદનો કાટ કોઈના આશ-મિનારનાં ડગમગતા ખંડેર પર આ મારું આ તારુંની આતશબાજીની વણજાર સસલાએ કર્યો હતો પડકાર જંગરાજને સર્જનહારના શરણે તોય સૌની છે લાજ આશુકોની મુંગી મહોબત ના મંદ ધબકારે લાગણીના ફુલની લાશને કુચલતો માનવ છે આજ! રેખા શુક્લ (શિકાગો)  

પાન ખરોમાં પાન ખરેને

પાન ખરોમાં પાન ખરે ને, ઝાડનો આખો વાન ખરે ને, ત્યારે સાલું લાગી આવે જંગલને બાઝીને બેઠું, વ્હાલકડું એકાંત ખરે ને, ત્યારે સાલું લાગી આવે વર્ષોથી પર્વત ચઢનારા માણસની ચારેબાજુ હો ખાઈ ખાઈ ને ઊંડી ખીણો એક જ ડગલું બાકી હો ને અંતે એનું ધ્યાન ચળે ને, ત્યારે સાલું લાગી આવે સામેની ફૂટપાથ ઉપર સૂતાં … Continue reading પાન ખરોમાં પાન ખરેને

ઉપવને આગમન

તમારા અહીં આજ પગલાં થવાનાં, ચમનમાં બધાંને ખબર થૈ ગઈ છે. ઝુકાવી છે ગરદન બધી ડાળીઓએ, ફૂલોની ય નીચી નજર થૈ ગઈ છે. શરમનો કરી ડોળ સઘળું જુએ છે કળી પાંદડીઓનાં પડદે રહીને, ખરૂં જો કહી દઉં તો વાતાવરણ પર તમારાં નયનની અસર થૈ ગઈ છે. બધી રાત લોહીનું પાણી કરીને બિછાવી છે મોતીની સેજો … Continue reading ઉપવને આગમન

કાચા કુંવારા એક છોકરાને

કાચા કુંવારા એક છોકરાને એકાએક વરસ થયાં છે હવે વીસ એના હોઠો પર ઊગી છે કીસ કાલ સુધી રુંવાટી ઊગતી જે જગાએ આજ હવે ફૂટી છે મૂછો છોકરીને જોઈને રણકેલી ધંટડીનો ઘંટારવ છેકરાને પૂછો સપનામાં પૂછે છે બનશે મિસિસ? તમને કહું છું ઓ મીસ? છોકરાના મોડેથી ઊઠવાના કારણમાં છાતીમાં ઝીણો વરસાદ છોકરીના રોજરોજ કરવા દર્શન … Continue reading કાચા કુંવારા એક છોકરાને

ગાય તેનાં ગીત

આપણને થાય એવું વાદળને થાય એવું ઝરણાને થાય એવું ઘાસને આવી ઘટનામાં જે ડુંગરને થાય થાય નેવેથી દડદડતા ગામને તમનેયે થાય ચાલ ટહુકો થઈ જાઉં અને ઝાડ તળે ગહેકું કે પાનમાં અને ચોમાસું ગાજે છે રાનમાં આંખોમાં પાણી તો આવે ને જાય નથી ભીતર ભીનાશ થતી ઓછી વધઘટનો કાંઠાઓ રાખે હિસાબ નથી પરવા સમંદરને હોતી … Continue reading ગાય તેનાં ગીત

એક વિરાટ નકશીદાર મંદિર

એક વિરાટ નકશીદાર મંદિર, મંદિર પર સોનાનો કળશ, બાજુમાંથી પસાર થતી એક ગામડિયણ એના માથા પર માટીનો ઘડો આ બંનેની વચ્ચે હું ઊભો છું કાચો કુભ લઈને. મને ખબર નથી કે તૃપ્તિ થાય એવું જળ સુવર્ણકળશ આપશે કે માટીનો ઘડો ! ! ૯-૭-૧૯૮૮ ( સંપાદન : સ્વ. સુરેશ દલાલ ) ‘કવિ અને કવિતા કેટલાંક કાવ્યો’ … Continue reading એક વિરાટ નકશીદાર મંદિર