અમદાવાદ

અમદાવાદ,
તને છોડવા છતાં
ક્યાં છોડી શકાયું છે ?

ને

અહીંયા આટલું રોકાયા છતાં
ક્યાં વસી શકાયું છે !

image credit: https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmedabad

કવિ: ભરત ત્રિવેદી
અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો, સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા
પ્રકાશિત: ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

આંગણામાં રોપેલા

આંગણામાં રોપેલા આસો તે પાલવના
છોડ હવે થઈ ગયા છે ઝાડ,
તોય સખી! અવસર આવ્યો ન મારે આંગણે!

તાજાં ફૂલોના હાર ગૂંથ્યા છે એટલા કે
વાસી ફૂલોના થયા પ્હાડ, તોય સખી.

સાવ રે કુંવારાં મારાં પાનેતર ફાડીને વાટ્યે-વાટ્યે મેં તો
રોપી ધજાઓ એંધાણની.


કવિ : ઘનશ્યામ ઠક્કર ( અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો ) મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાતી સાહિત્ય અકાદમી

રિઅરવ્યૂ મિરર

આપણે હતાં

2 car garage

અને હતું ટુ-કાર ગરાજ હોમ.

પા એકર લોન,
પેવ્ડ ડ્રાઈવવે.

ડ્રાઈવવે પર, રોજ રોજ જીવેલા એક એક દિવસને
ટોસ કરી
ટ્રેશ કરી ફેંકવાને ખુણામાં રાખેલો ગાર્બેજ કેન!

 


ટીવી ઉપર રોજ હતું ‘વ્હીલ ઓવ ફોર્ચ્યૂન’
પછી ફરતી’તી લાઈફ રોજ
ડ્રાયરમાં, વોશરમાં અને ડિશવોશરમાં

 


આપણે હતાં
ને હતું ટુ-કાર ગરાજ હોમ

ડિઝાઈનર કિચન
કિચનમાં ઈન્ડિયાથી લાવેલી
સોળ આની શુધ્દ, એક જાણીતી, માનીતી
કોરી ને કટ્ટ, સાવ પેટીપેક, બ્રાન્ડ ન્યૂ પત્ની!

ઘર ઝુરાપો છે છતાં
ઈન્ડિયાની નોસ્ટેલ્જીક વાતોથી ઘડી ઘડી ઊખડી જતાં
છતાંય
આપણે તો યુનાઈટેડ સ્ટેઈટ્સને જ ચોંટેલા એમ
જેમ ફ્રીજ ઉપર ચોંટેલા મેગ્નેટ્સ!

મેગ્નેટ્સમાં
‘નિન્જા ટર્ટલ’ થી માંડીને હતાં
તાજ-મહાલ
એલ્વીસ
બડવાઈઝર
એફ.ટી.ડી.
‘સે વિથ ફ્લાવર્સ’
ટ્વેન્ટી ફોર અવર્સ’
‘હમ આપકે હૈં કૌન?’
નમો અરિહંતાણં
શિકાગો બુલ્સ
તથા
માઈકલ જોર્ડન
અને તિવાના ખાતે પડાવેલો
પરસેવે રેબજેબ, મેક્સિકન ટોપામાં આપણો જ ફોટો.


રિઅરવ્યૂ મિરરની દેખાતી દુનિયાથી દૂર દૂર ખસવાનું,
ઘડી ઘડી સહેજ જોવાનું
જોવાનું એટલું કે –
આપણું હતું જે બધું, એ હવેથી આપણું ન રહેવાનું.


કવિ: ચંન્દ્રકાંત શાહ, અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

દેશ એનો જ એ

ભવિષ્ય ભભૂકે, જુઓ ઊજળું આજનું ઇન્ડિયા:
રૂપેરી પડદે, મહેલ મજલે, ઝરૂખે ઊંચે,
સભા સરઘસે, સ્વતંત્રદિન ઉત્સવે ઊભરે,
નવીન ટીવી, રેડિયે

image credit: culturalindia.net

મ્યુઝિકબાર, બોલીવુડે,
નવીન રીતભાત, ને રિધમ, તાલ, બોલે, લયે,
નવી જ નવી ફેશને, ઊછળતે નવે યૌવને,
ગણાય અમ સુંદરી જગત શ્રેષ્ઠ, ડંકો બજે,
દલાલ સ્ટ્રીટમાં અમે ધનિક શેરસટ્ટે હવે.

પરંતુ નજરે પડે કમરતોડ કામે ચડ્યા
અગણ્ય કૃષિકાર ને મજુર, કૈ ભિખારી ભમે,
શિશુકુસુમની ફૂટે કૂંપળ ના ફૂટે ત્યાં ખરે,
બળે નવવધૂ, ગળે ગરીબ કૈં અકાળે ઢળે,
ભસે નીરસ ભાષણો પટુ પ્રધાન, ચાટુ થઈ
લવે કવિ, કરે ગુરુભજન – દેશ એનો જ એ.


ઈન્ડિયા, ઈન્ડિયા : ( સોનેટ સંગ્રહ ) નટવર ગાંધી

સ્ટેપ્લર

ચમકતું સ્ટીલ જેવું
લાલ પટ્ટીવાળું
લાગણીદાર પીનો પોતાની ભીતર સમાવી રાખતું

image credit ebay

ને
વિખરાયેલા સંબંધોના કાગળોને સ્ટેપલ કરતું
એક સ્ટેપ્લર હતું મારી પાસે
નકામા ને ખોટી રીતે સ્ટેપલ થઈ ગયેલા સંબંધોને
ઉખાડવા માટેનો અણીદાર ભાગ પણ હતો તેમાં
હમણાથી એ ભાગ થોડો વધારે પડતો વળી ગયો છે
કંઈ પણ ખોટી રીતે સ્ટેપલ થઈ જાય તો ઉખાડી નથી શકાતું
પીન પણ બરોબર નથી લાગતી કાગળોમાં
સંબંધો વિખેરાઈ જાય છે
ફાટી પણ જાય છે
ક્યારેક હાથમાં વાગી જાય તો લોહીઝાણ થઈ જાય છે આંગળી
બહુ મથ્યો તેને રિપેર કરવા
પણ ન થયું તે ન જ થયું
છેવટે દુકાને ગયો, રિપેર કરાવવા
દુકાનદાર કહે,
‘સ્ટેપ્લર તે કંઈ રિપેર કરાવવાનું હોય? બદલી નાખવાનું હોય!’
પણ એ સ્ટેપ્લર મારી છાતીમાં છે
અને હું એને બદલી નથી શકતો.


– અનિલ ચાવડા

Originally published on 11 Feb 2017 here: anilchavda.com/archives/1678

મુલાકાત

watercolor: Kishor Raval

એક મુલાકાત ભવ્ય થઈ ગઈ બસ,
જિંદગી આજ ધન્ય થઈ ગઈ બસ.
શું કહું એ નજરનો જાદુ પણ,
સૃષ્ટિ સઘળી ય રમ્ય થઈ ગઈ બસ.

રંજ પણ ના રહ્યો જુદાઈનો,
ગોઠડી રોજ શક્ય થઈ ગઈ બસ.

 

 

 

 


કવિ : સુધીર પટેલ (અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો) મધુસૂદન કાપડિયા
ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ભાગ્યવાન

મનમાં અચાનક / ફૂલોનું ખીલી જવું,

વાયરા કે વરસાદની જેમ

લાગણીઓનું સ્પર્શી જવું —

ત્યારે જાણું છું કે / હું ભાગ્યવાન છું.

photo credit: Kokila Raval

કવિયત્રી : પ્રીતિ સેનગુપ્તા | પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ડગમગતો પગ

watercolor: Kishor Raval

ડગમગતો પગ રાખ તું સ્થિર મુજ,
દૂર નજર છો ન જાય;

 

દૂર મારગ જોવા લોભ લગીર ન,
એક ડગલું બસ થાય,
મારે એક ડગલું બસ થાય.

 

 


લેખક: નરસિંહરાવ દિવેટીઆ
સંપાદક: મહેન્દ્ર મેઘાણી (ગીત એક ગાયું ને વાયરે વાવ્યું …)

photo: Kokila Raval

મુલાકાત

એક મુલાકાત ભવ્ય થઈ ગઈ બસ,
જિંદગી આજ ધન્ય થઈ ગઈ બસ.

શું કહું એ નજરનો જાદુ પણ,
સૃષ્ટિ સઘળી ય રમ્ય થઈ ગઈ બસ.

રંજ પણ ના રહ્યો જુદાઈનો,
ગોઠડી રોજ શક્ય થઈ ગઈ બસ.

 


કવિ: સુધીર પટેલ
પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા
પ્રકાશક: ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ઘરની યાદ

photo credit: rotarynewsonline.org/a-cocktail-of-compassion-leadership-and-vision/

આટલાં વર્ષે ય હજી / ચોમાસે-ચોમાસેહૈયું યાદો થકી ઝૂલે / આગલા વરંડાને હીંચકે :
ઘૂંટણ પર હડપચી મૂકી / ભીની માટીની મ્હેક માણવી,

ખોટ

વરંડો સ્નેહભર્યો, / પગથિયાં પર મમતાનો
આગમનનો આવકાર, / હવામાં પૂજાના કપૂરની
સ્નિગ્ધ સુગંધ – પણ મા, આ તો
કલ્પનાનાં જ અમૃત.


કવિયત્રી : પ્રીતિ સેનગુપ્તા | પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો | સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી