રામ કથા

વાંદરાએ બાળી મૂકેલી લંકાથી
ચોરી લાવેલા અગ્નિમાં પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી,
બારીમાં અથડાયેલા ચંન્દ્રના અવાજથી ચોંકેલી
દાદરા નીચે
બળેલા ખંડેરોમાં ધુમાડાથી સજ્જડ ભરાઈ
ભારે થયેલા મૌનના ઢગલા જેવી એ બેઠી હતી.

રાત્રે જ્યારે પગલાના અવાજ વગર ચાલેલી –
ઊંદરના રાહડા, કરોળિયાની લહરક લહરક પગના ઘસારા
અને મગજમાં શબ્દોની અથડામણથી ધસેલી
ગતીના ઊહાપોહ -અવાજ શોધવા ?

એની સામે બધાએ જોયું.

એણે આંખ પરથી પાંપણ ઊંચી કરી.

કશી કબુલાત કરી નહી.

પેલા માણસની હાર તો એ જ હતી :
એણે આદેશ આપ્યો હતો કસોટીની શુદ્ધતા પારખવાનો.


કવિ : હિમાંશુ પટેલ ( કવિતા : જવનચિત્રોનું અક્ષયપાત્ર )

સંપાદક : કોકિલા રાવળ

થોડે થોડે પિયો!

અજરા કાંઈ જર્યા નહિ જાય.
એ જી વીરા મારા  ! અજરા કાંઈ જર્યા નહિ જાય.
થોડે થોડે સાધ પિયોને હાં.

તન ઘોડો મન અસવાર,
તમે જરણાંનાં જીન ધરો જી.

શીલ બરછી સત હથિયાર,
તમે માયલાસે જુદ્ધ કરોને હાં.

કળિયુગ કાંટા કેરી વાડ્ય,
તમે જોઈ જોઈને પાઉં ધરોને હાં.

ચડવું મેર અસમાન,
ત્યાં આડા અવળા વાંક ઘણા છે હાં. 

બોલિયો કાંઈ ધ્રુવ ને પ્રેહલાદ
તમે અજંપાના જાપ જપોને હાં.


સંપાદક : ઝવેરચંદ મેઘાણી ( સોરઠી સંતવાણી ) ના સૌજન્યથી

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

ખિસકોલી

ખિસકોલી તો રોજ સવારે આંગણે મારે આવે,
ગુચ્છા જેવી પૂંછ હલાવી, “કેમ છો?“ કહી ભાગે…

મગફળી લઈ આવું ત્યાં ઉતાવળી થઈને નાસે,
પાણીલઈને આવું ત્યાં તો કૂદકો મારી ભાગે!

દાદીમાના બાગમાં એણે દર બનાવ્યું મોટું,
નાનાં-નાનાં બચ્ચાં એમાં ઝીણું- ઝીણું બોલે…

દરમાંથી તો છાનાંમાનાં ડોકિયાં બચ્ચાં કરે,
માને જોઈને એની પાછળ દોટમદોટા કરે…

બોલ્યા વિના એની સાથે દોસ્તી મારે મોટી,
પાછલા પગે ઊંચી થઈ મારી આંખમાં આંખ પરોવે!


કવિયેત્રી — નીિરૂપમા મારૂ (  “જીવન પગથારે“ ) ના સૌજન્યથી.

સંપાદક — કોકિલા રાવળ

મૂંજવણ

watercolor: Kishor Raval

રોજ સવારે / બાગમાં / માલણ મૂંજાય-

શું વીણું?

ટહુકો

કે પછી ફૂલ?


કવિ — પ્રીતમ લખલાણી  (અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો) મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી
સંપાદક — કોકિલા રાવળ

મારી કવિતા

watercolor: Kishor Raval

મારી કવિતા ઘાસની પત્તીઓ જેવી છ
આ ધરતીમાંથી ઊગી નીકળતી-
ઝાકળભીના પવનોમાં વધતી જતી
રોજરોજ
તડકા ને વરસાદ ઝીલતી

મારી કવિતા બાળકો જેવી છે
ખુલ્લેખુલ્લુ ને મુક્તપણે બોલતી
વિશાળ દરિયાકાંઠે
છીપલાં ને શંખલાં વીણતી

મારી કવિતા વણજારો છે
પૂર્વ અને પશ્ચિમમાં થઈને
ગામડાં ને શહેરોમાં થઈને
રઝળપાટ કરતી
એને ખબર નથી પોતે શું શોધે છે
શું મેળવ્યું ને શું ગુમાવ્યું
રઝળપાટમાં નિમગ્ન

મારી કવિતા મારા જેવી છે
પોતાનામાં જ ખોવાયેલી-
શબ્દ મધમીઠા ચાખ્યા પછી
રસ્તો જ ભૂલી ગઈ છે એ


 કવિ — શરદચંન્દ્ર શેણોય ( કોંકણીમાંથી અનુવાદ )
અનુવાદક — જયા મહેતા  ( કવિતા ૨૦૦૭ માસીક )
સંપાદક — કોકિલા રાવળ

નિવેદન

અમદાવાદ,
તને છોડવા છતાં
ક્યાં છોડી શકાયું છે?

ને
અહીંયા આટલું રોકાવા છતાં
ક્યાં વસી શકાયું છે?

ભાષાને તાંતણે
મારી ગઈકાલ
આજની સાથે જે
ગુંચવાઈ ગઈ છે
તેની કવિતા છે

 


કવિ — ભરત ત્રિવેદી (કલમથી કાગળ સુધી)ના સૌજન્યથી, મહાશિવરાત્રી, ૨૦૦૪

Bharat Trivedi, batrivedi@insightbb.com, 217 546-3812
73 McCarthy Drive, Springfield Illinois 62702, USA

સંપાદક : કોકિલા રાવળ


 

શું શું સાથે લઈ જઈશ હું? – બે કવિતા

સંભારવા બેઠા

આજ બધું સંભારવા બેઠાં,
પાનખરે અમે લીલી વસંતને ખોળવા બેઠાં!

કવિ સુરેશ ગાંધી (શું શું સાથે લઈ જઈશ હું?)
સંકલન : મહેન્દ્ર મેઘાણી / સંપાદક: કોકિલા રાવળ


સાંભરી જાઉં

જો ક્યારેક હું સાંભરી જાઉં,
તો પંખીડાને ચણ પૂરજો,
એકાદ વૃક્ષને પાણી પાજો,
ગાયડીની ડોક પંપાળજો ને ગલૂડિયાં રમાડજો…
જો ક્યારેક હું સાંભરી આવું તો !

કવિ: હરિકૃષ્ણ પાઠક (શું શું સાથે લઈ જઈશ હું?)
સંકલન: મહેનદ્ર મેઘાણી / સંપાદક:કોકિલા રાવળ


 

કાચી સોપારીનો કટ્ટકો

એક કાચી સોપારીનો કટ્ટકો રે

credit: indiamart.com

એક લીલું લવિંગડીનું પાન
આવજો રે… તમે લાવજો રે…મારા મોંઘા મે’માન
એક કાચી સોપારીનો….

કાગળ ઊડીને એક ઓચિંતો આવિયો
કીધાં કંકોતરીનાં કામ,
ગોતી ગોતીને આંખ થાકી રે બાવરી
લિખિતંગ કોનાં છે નામ ?

એક વાંકી મોજલ્લડીનો ઝટ્ટકો રે
એક ઝાંઝરનું ઝીણું તોફાન
ઝાલજો રે… તમે ઝીલજો રે… એનાં મોંઘા ગુમાન
એક કાચી સોપારીનો…

ઊંચી મેડી ને એના ઊંચા ઝરૂખડા
નીચી નજરુંના મળ્યા મેળ,

ઉંબરમાં સાથિયા ને ટોડલિયે મોરલા
આંગણમાં રોપાતી કેળ  ?

એક અલ્લડ આંખલડીનો ખટકો રે
એક હૈયામાં ઊઘલતી જાન
જાણજો રે…. તમે માણજો રે… એની વાતું જુવાન
એક કાચી સોપારીનો …


કવિ : વિનોદ જોશી ( ઝાલર વાગે  જૂઠડી )

અધ્યક્ષ, ભાવનગર યનિવર્સિટી

સંપાદક: કોકિલા રાવળ

 

   

   

  

 

ઇ-મેલમા

photo: Kokila Raval

કોઈ દિવસ ઢાઈ અક્ષર ક્યાં લખે ઇ-મેલમાં
દુનિયાભરના વાયરસ એ મોકલે ઇ-મેલમાં

ખાનગી વાતો બધી કરતા રહે એ ફોરવર્ડ
બેવફાઈમાં નવો રસ્તો મળે ઇ-મેલમાં

હોટ મેલે મળશે અથવા મળશે યાહુ ડોટ પર
મોટાભાગે બે જ સરનામા હશે ઇ-મેલમાં

ચેટરૂમે, સામસામે રાતભર વાતો કરે
પ્રેમીઓનાં આમ પણ સપનાં ફળે ઇ-મેલમાં

જોત જોતામાં તો પડછાયા દિગંબર થૈ જતા
ક્લિક કરો ને આવરણ સૌ ઊતરે ઇ-મેલમાં

રાત દિવસ અક્ષરો ઘૂંટાય છે કી બોર્ડ પર
સ્પર્શ એનાં ટેરવાંઓનો હશે ઇ-મેલમાં

હા વતનની ધૂળ ખાવા જાઉં પાછો દોસ્તો
પ્લેનની જ્યારે ટિકિટ સસ્તી મળે ઇ-મેલમાં

જિંદગીની ખૈર ચાહો તો હવે એક્ઝિટ કરો
કે હવે તો જાસાચિઠ્ઠી નીકળે ઇ-મેલમાં

જોતજોતામાં ગઝલ ઇ-મેલની આવી ચડી
બેઠાં બેઠાં મોકલું તેને બધે ઇ-મેલમાં 

શું કરી શકીએ પછી આદિલ જો સરવર ડાઉન હો
કાગળો હાથે લખ્યા ક્યાં જૈ શકે ઇ-મેલમાં


૯મી સપ્ટેમ્બર, ૨૦૦૨ // ન્યુ જર્સી
ગઝલકાર: આદિલ મનસૂરી // પુસ્તક: ગઝલના આયના ઘરમાં
સંપાદક : કોકિલા રાવળ

ફૂલો

Photo: Kokila Raval

તું પ્રેમ કરે છે

ત્યારે

મારી ભીતર

વિસ્તરતા વૃક્ષની ડાળીઓ હાલે છે

પાંદડાં ગુસપુસ કરે છે 

અને

આખા વૃક્ષને ફૂલો આવે છે.


કવિયત્રી: પન્ના નાયક ( અરસ પરસ )ના સૌજન્યથી

સંપાદક:  કોકિલા રાવળ