ડગમગતો પગ

watercolor: Kishor Raval

ડગમગતો પગ રાખ તું સ્થિર મુજ,
દૂર નજર છો ન જાય;

 

દૂર મારગ જોવા લોભ લગીર ન,
એક ડગલું બસ થાય,
મારે એક ડગલું બસ થાય.

 

 


લેખક: નરસિંહરાવ દિવેટીઆ
સંપાદક: મહેન્દ્ર મેઘાણી (ગીત એક ગાયું ને વાયરે વાવ્યું …)

photo: Kokila Raval

મુલાકાત

એક મુલાકાત ભવ્ય થઈ ગઈ બસ,
જિંદગી આજ ધન્ય થઈ ગઈ બસ.

શું કહું એ નજરનો જાદુ પણ,
સૃષ્ટિ સઘળી ય રમ્ય થઈ ગઈ બસ.

રંજ પણ ના રહ્યો જુદાઈનો,
ગોઠડી રોજ શક્ય થઈ ગઈ બસ.

 


કવિ: સુધીર પટેલ
પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા
પ્રકાશક: ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ઘરની યાદ

photo credit: rotarynewsonline.org/a-cocktail-of-compassion-leadership-and-vision/

આટલાં વર્ષે ય હજી / ચોમાસે-ચોમાસેહૈયું યાદો થકી ઝૂલે / આગલા વરંડાને હીંચકે :
ઘૂંટણ પર હડપચી મૂકી / ભીની માટીની મ્હેક માણવી,

ખોટ

વરંડો સ્નેહભર્યો, / પગથિયાં પર મમતાનો
આગમનનો આવકાર, / હવામાં પૂજાના કપૂરની
સ્નિગ્ધ સુગંધ – પણ મા, આ તો
કલ્પનાનાં જ અમૃત.


કવિયત્રી : પ્રીતિ સેનગુપ્તા | પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો | સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે

watercolor: Kishor Raval

સાવ અણધારી નહીં પણ જોઈ વિચારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.
રોજ ઘર લગ આવનારી કેડી પરબારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

એ તમારામાં હજી હમણાં જ તો જન્મી હતી ને વૃદ્ધ પણ થઈ ગઈ તરત?
બાળવયની છે, કમરથી તોય ખુમારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

ક્યાંક ખૂણામાં જઈને જા રડી લે ખારું પાણી સાચવીને રાખ નૈં,
સ્હેજ દર્પણમાં નજર કર આંખમાં છારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

સંભળાશે ચીસ દેખાશે નહીં એ સત્ય બિચારી ભણી ગઈ એટલે,
સ્કૂલ છોડી અન્ય રસ્તે ક્યાંક લાચારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

લોહમાં ઉદારતા આવી કે જાગ્યું શૌર્ય સુંવાળી આ મજબુતાઈનું?
ફૂલની એક પાંદડીને કાપતા આરી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.


લેખક: અનિલ ચાવડા, પ્રકાશીત માર્ચ ૨૦૧૮: anilchavda.com/archives/1720

ઉદાસ રહેવાના

જે ભીતરથી ખલાસ રહેવાના
આદમી એ ઉદાસ રહેવાના

બાદશાહી છે જેને અંતરની
એ ફકીરી લિબાસ રહેવાના

જે રહે છે દિવાને-આમ સદા
એ જ દિવાને- ખાસ રહેવાના

સમજી બેઠા જ રણને દરિયો જે
એને મૃગજળ ને પ્યાસ રહેવાના

જેને મળવું નથી ખરા દિલથી
એને બહાનાં પચાસ રહેવાના

દિલને બદલે બળે છે દીવો જ્યાં
દૂર ત્યાંથી ઉજાસ રહેવાના

આંખથી દૂર હો ભલે ‘ સુધીર’
એ હૃદય આસપાસ રહેવાના

જાણ્યો જેણે જીવનનો લય ‘સુધીર’
હાથમાં એના પ્રાસ રહેવાના


કવિ: સુધીર પટેલ (જળ પર લકીર)

મેંદીના પાંદમાં

Image credit: readmyinsights.blogspot.com/2015/07/benefits-from-henna-mehendi-fragrant.html

મેંદીના પાંદમાં લાલી બેઠી,
એવી કવિઓના ગાનમાં ગુલાલી બેઠી;
મેંદીના પાંદમાં લાલી બેઠી.

આંબાના મોરમાં કેરી બેઠી,
એવી રંકોના હૃદયમાં દિલેરી બેઠી,
મેંદીના પાંદમાં લાલી બેઠી.

દિનડાના તાપમાં રજની બેઠી,
એવી શૂરવીરના સોણલામાં સજની બેઠી;
મેંદીના પાંદમાં લાલી બેઠી.

સંતોની સાનમાં વાણી બેઠી
એવી સૈયરના પ્રાણમાં જુવાની બેઠી;
મેંદીના પાંદમાં લાલી બેઠી.


કવિ : ઝવેરચંદ મેઘાણી, પુસ્તક: કિલ્લોલ

“મારાં થોડાંઘણાં જે ગીતો છે, તેમાં વેણીનાં ફૂલ મોટી બહેનને સ્થાને છે… પીડિતોના અવાજને અને રાષ્ટ્રાભિમાની ભાવનાને છેડતાં મારાં કાવ્યો કરતાં વેણીનાં ફૂલ ને કિલ્લોલ નાં સુકુમાર ભાવગીતો મને પોતાને અધિક પ્રિય છે. મારું પોતાપણું તે ગીતોમાં જ વિશેષ નીતરેલ છે…”

ધૂળ

ફળિયે
ચકલીને ધૂળમાં
નહાતી જોઉં છું
ત્યારે મનમાં થઈ
જાયછે કે
હું પણ થઈ જાઉં
પાંખ ફફડાવતું
પંખી!

 

ફૂલમાં
મહેક છે કે
ધૂળમાં?

જો કોલંમબસને
ધૂળમાં
સોના-ચાંદીને
બદલે
પ્રેમનાં દર્શન થયાં
હોત તો
તેણે અમેરિકાને
બદલે
ભારત વહાણ
લાંગર્યું હોત!

માનવી
પૃથ્વીની ધૂળનું
મૂલ્ય સમજતો નથી
તેથી જ
કદાચ કરે છે
ચન્દ્ર સુધી
હડિયાપટ્ટી!

 


કવિ: પ્રીતમ લખલાણી (સંકેત) ૨-૧૮-૯૯ ગુરુવાર
ચિત્રકાર: કિશોર રાવળ, ૨૦૦૦

અનુબંધ

નવજાત શિશુની
બંધ મુઠ્ઠીને ચૂમતાં,
મુઠ્ઠીમાં બધ્દ
અગણિત સ્વપનોનાં સ્મિત
મારાં અંતરતરને ઝળહળાવી,
સ્થળ-કાળની સીમાઓ વટાવી,
વિરાટ વિશ્વના અણુઅણુમાં
એક એક સૂર્ય બની
ઝળકી રહ્યાં!

 

watercolor: Kishor Raval

 

વસંતની હૂફ
ખુશબોની મહેફિલ બની
છવાઈ ગઈ-
નાના શા હૃદયમાં
આવડા શા ઘરમાં,
વિશાળ વિશ્વમાં!

કવિયત્રી: નિરંજના દેસાઈ ( આવતા રે’જો )

પીપળાનું વૃક્ષ

નદીકિનારે ઊભેલું
પીપળાનું વૃક્ષ
જાણે છે કે:
તેનાં બધાં જ દુ:ખોનો અંત
એક હાથ જેટલો દૂર છે.

પણ,
જમીનમાં ઊંડે સુધી ખૂંપેલાં
મૂળિયાંને
ઉખેડી ન શકવાથી
નદીના વહેતા પાણીમાં
તે
રોજ
એક એક પાન નાંખે છે.

watercolor by Kishor Raval

કવિ: કમલેશ શાહ
પુસ્તક: બરફમાં મેઘધનુષ