ડાઉનલોડ

કાવેરી હળવો ગુસ્સો કરી રહી હતી. ‘સવાર સવારમાં આજે તમારું ફટકી ગયું છે કે શું?’ કારણ એ હતું કે મેં એને મારો ફોટો લેવાનું કહ્યું – એ પણ વળી મોબાઇલથી.

સવારના હીંચકે બેસીને બીજી વાર ચા પીઉં. વર્તમાનપત્ર વાંચવાનું હોય. થોડીવાર એમ સમાચારોથી હૈયાને અને હિંચકાથી શરીરને હિલ્લોળાવી લઉં. પછી મોબાઇલથી વાઇબ્રન્ટ કરી લઉં.  પરંતુ આજે મેં સવાર સવારમાં એને કહ્યું કે હું ઝૂલતો હોઉં તેવો ફોટો લઇ દે, એટલે એનું ફટક્યુ. પાલવથી હાથ લૂંછતી રસોડામાંથી બહાર આવીને મારી સામે ઉભી રહી.

‘એક ક્લિક ઓન્લી.’

‘ પણ આવા ફોટાનું શું કરશો ?’

‘ અપલોડ કરીશ. બધું સમજાવું તને પણ પહેલા એક ફોટો લે.’ એણે મારો ફોટો લીધો.

મોબાઇલ મારા હાથમાં પકડાવતા કહ્યું, ‘પત્યું?’

‘ના. મારી બાજુમાં બેસ.’

‘પણ ઘરકામ કોણ પતાવશે?’

‘અરે બાબા, એ રોજનું છે. આ બૈઠ મેરે પાસ, તુજકો દેખતા રહું.’ કહી મેં હળવું સ્મિત કર્યું.

એ બેઠી. મેં ફેઇસબુક ખોલ્યું. વચ્ચે વચ્ચે મેં એને કહ્યું, ‘આપણે મિતેશની ચિંતા કર્યાં કરતા હતા ને?’ પાલનપુર વરસાદી આફતોથી જળબંબાકાર થઇ ગયેલું. મને મારા જીગરી દોસ્ત મિતેશની ચિંતા થયા કરતી હતી. એના સંપર્કના તમામ પ્રયત્નો નિષ્ફળ ગયા હતા. હૃદય પર ભાર વધી રહ્યો હતો. કાવેરીને પણ એની ખબર હતી એટલે એણે તરત પૂછ્યું, ‘હાં તો?’

ફેઇસબુક ખુલ્યું. મેં એક ફોટો દેખાડ્યો. ‘ઓહહો…મિતેશભાઇ!!!’ એના ચહેરા પર રાજીપો આવ્યો.

મિતેશ ચા પીતો ઝૂલતો હતો. કાવેરીએ હમણાં લીધેલો મારો ફોટો મેં અપલોડ કર્યો ને મેં કોમેન્ટ લખી ‘બકા… લવ યુ… હૃદય મારું ડાઉનલોડ થયું છે, હોં?’


લઘુકથા લેખક: હરીશ મહુવાકર, તારીખ: 30/7/17
મોબાઇલ:  94262.23522   ઇ-મેઇલ: harishmahuvakar@gmail.com
“અમે”, 3/A, 1929, નંદાલય હવેલી પાસે, સરદાર નગર, ભાવનગર 364 002

પત્નીનું મોત

અમારાં વૃધ્ધ પોસ્ટમાસ્તરની જુવાન અને સુંદર પત્નીનુ અકાળે અવસાન થયું. રિવાજ મુજબ પત્નીને દફનાવ્યા પછી અમને સૌને તેના ઘેર જમવાનું આમંત્રણ મળ્યું.

ટેબલ ઉપર સામે ગુલાબી રંગની કેઈક પડી હતી. કેઈક સામે નજર પડતા પોસ્ટમાસ્તર વિલાપ કરવા લાગ્યો. “કેટલી સુંદર કેઈક છે. મારી પત્ની આવીજ ગુલાબી અને સુંદર હતી.”

“હા બહુ સુંદર હતી,” ટેબલને ફરતે બેઠેલા મિત્રોએ માથું ધુણાંવી હાજિયો પૂરાવ્યો.

પોસ્ટમાસ્તર બોલ્યો, “હા. તે અતિ સુંદર હતી પરંતુ હું તેની ખાલી સુંદરતાને લઈને પ્રેમ ન્હોતો કરતો. તેનામાં બીજા સારા ગુણો પણ હતાં જે સારી પત્નીઓમાં જોવા મળે છે. બીજું કારણ તે પતિવૃતા પણ હતી. હું સાંઈઠ વર્ષનો બુઢો અને તે વીસ વર્ષની ચંચળ, છતાં તે મારી સાથે વફાદાર હતી.”

watercolor: Kishor Raval

આ સાંભળી ત્યાં એક મિત્રને ઉધરસ આવી. પોસ્ટમાસ્તર બોલ્યો, “મને લાગે છે કે તમને મારી વાતમાં વિશ્વાસ નથી આવતો.”

જેને ઉધરસ ચડી હતી તે મિત્રએ કહ્યું, “ના ના, એવું નથી. અમને તમારી વાતમાં વિષ્વાસ છે. પરંતુ આજકાલ એવી પત્નીઓ જ ક્યાં રહી છે! આ તો સામાન્ય વાત છે. સુંદર પત્નીને ક્યાંક ને ક્યાંક…”

પોસ્ટમાસ્તર વચમાંજ બોલી પડ્યો, “તો તમારૂં કહેવું એવું છે કે મારા જેવા બુઢાની જુવાન પત્ની વફાદાર કેવી રીતે હોઈ શકે. પરંતુ તેને વફાદાર રાખવા માટે મારે એક તરકીબ કરવી પડી હતી, જેથી હું ચેનથી સુઈ શકતો હતો.”

“એ વાત શું હતી?” બધાં મિત્રોમાંથી એક બોલી પડ્યો.

“સાવ સાધારણ વાત હતી. મેં એવી અવફા ફેલાવી દીધી હતી કે મારી પત્ની પોલીસ અધિકારીની પ્રેમિકા છે. આ શબ્દો પૂરતાં હતાં, મને ખાત્રી છે કે તમે લોકોએ પણ આ અવફા સાંભળી હશે. તમે બધાં પોલીસ અધિકારીને ઓળખો છો,જો તેની કાને વાત જાયકે કોઈતેને શંકાની નજરથી જુએ છે તો તેના છોતરા કાઢી નાખે. એ પોલીસ અધિકારીની ધાકથી મારાં બધાં મિત્રો મારી પત્ની થી ઘણાં દૂર રહ્યા.”

વાત પૂરી કરીને પોસ્ટમાસ્તર ખડખડાટ હસી પડ્યો. જેને ઉધરસ આવી હતી તેણે પૂછ્યું, “તો પછી પોલીસ અધિકારી સાથે તમારી પત્નીને કોઈ સબંધ ન્હોતો?”

આ સાંભળીને પોસ્ટમાસ્તર ફરી જોરદાર હસ્યો, અને બોલ્યો, “તેણે તો મારી પત્નીને જોઈ પણ નથી. મારી આ યુક્તિને કારણે મારી પત્ની મને વફાદાર રહી. એટલે જ હું તેને પ્રેમ કરતો હતો.”

ત્રણેક મિનિટની શાંતિ પછી બધાં મિત્રો વિચારમાં પડી ગયા કે પોસ્ટમાસ્તરની ચાલાકીને કારણે આપણે કોઈએ સરખી રીતે તેને નીરખી પણ નહીં.

પોસ્ટમાસ્તરે શાંતિનો ભંગ કર્યો અને સૌને વાઈન પીવાનો આગ્રહ કર્યો. વાઈન પીતા પીતા ઉધરસ ખાનાર મિત્રથી કહેવાઈ ગયું કે, “ભગવાનની દયાથી તમારાં જલ્દી બીજા લગ્ન થાય!”


અનુવાદક: કોકિલા રાવળ, Hindi to Gujarati

पुस्तक: विश्व की संवेदनशील कहानियाँ, रुपान्तरकार: ब्रह्मदेव, रुस अंतोन चेखव, English to Hindi, from Russian Anton Chekhov

 

હૂંફ

હાથ-મોં લૂછી દેવિકાએ પથારીમાં લંબાવ્યું. આખા દિવસના કામના થાકથી શરીર કળતું હતું. માથું ભારે-ભારે થઈ ગયું. કામની હાડમારી તો દરરોજ રહેતી; પણ આજે હદ થઈ ગઈ. છેક સાંજ પડ્યે નિરાંતનો શ્વાસ લેવા મળ્યો.

ગઈ રાતના ઉજાગરાને લીધે સવારે મોડે સુધી સૂઈ રવેવાની ઈચ્છા હતી; પરંતુ સાત ન વાગ્યા કે બહાર ગામથી ‘અતિથિ’ આવીને ઊભા રહ્યાં. સવારથી જ સરભરા શરૂ. ગરમ પાણી, દૂધ, ચા, નાસ્તો…

શાક-ભાજીવાળો સમયે જ ન આવ્યો. છેક શાક માર્કેટ ચાલીને ગઈ અને આવી. રીક્ષા તો મળે પણ…

ગેસના એકના એક સિલિન્ડરને આજે જ ખાલી થવાનું સૂઝ્યું. પ્રાયમસ પર રસોઈ કરી પરવારી ત્યાં સુધીમાં જમવાના હોંશ પણ ન રહ્યા. મહેમાનો તો જમીને વિદાય થયા. પાછળ કામનો ઢગલો છોડતા ગયા. એક તો અણઘડ હાથ ને એકલે પંડે બધું કરવાનું.

અરે! ક્યાં મમ્મીનું ઘર ને ક્યાં… ? થાક અને પૈસાની હાડમારીની ઓળખાણ જ ક્યાં હતી? અહીં તો…! એની આંખો ઉભરાવા માંડી.

‘ દેવી.’

watercolor: Kishor Raval

સુધાંશુનો અવાજ સાંભળી પથારીમાંથી ઊભા થઈ, દોટ મૂકી એણે બારણું ખોલ્યું. નોકરીથી થાકીને આવેલા પતિનું સ્મિત મનને પ્રફુલ્લિત કરી ગયું. એ એને વળગી પડી.

સુધાંશુ એના માથા પર હાથ પસવારવા લાગ્યો. એ હેતાળ સ્પર્શથી જાણે બધો જ થાક ઉતરી ગયો.

પતિના હૈયાની હૂંફને શ્વાસમાં ભરી લેતા એણે કહ્યું, ‘સુધાંશુ, બહુ થાકી ગયો છે ને! ચાલ હાથ-મોં ધોઈ લે. હું ચા બનાવીને લાવું છું.’


૨૫.૧૧.૯૫ – શામળદાસ આર્ટસ કોલેજના મુખપત્ર ‘ શ્યામલ’માં પ્રકટ, સમગ્ર ગુજરાત લઘુકથા સ્પર્ધામાં તૃતીય ક્રમે વિજેત કૃતિ

લેખિકા: નસીમ મહુવાકર
પુસ્તક: અમે

પરમ 

રોઝી ઘરે આવી તેને વધૂ દિવસ થયા ન હતાં. આખો પરિવાર તેની આગળ પાછળ. રોઝી ત્યાં બેઠી, રોઝી સૂઈ ગઈ, તેણે પાણી પીધું કે નહીં? ‘મમ્મી, રોઝી મારું મોં ચાટે છે. જો ઢીંગલી લઈ બગીચામાં ભાગી.’

Image: vcahospitals.com

કોઈ બિસ્કીટ ખવરાવે, કોઈ કેક. કોઈ વળી મોઢા આગળ દૂધ મુકે. દૂધ-બ્રેડ ભેગા કરી ખવરાવવાની સલાહ પણ આપે. મારી ડોક્ટર પત્ની મીતાને ચિંતા થતી. તે કહેતી – ‘તમે બધા ખવરાવી ખવરાવી રોઝીને મારી નાંખશો.’

રોઝીના વાળ કથ્થઈ, મટમેલા રંગના. તેમાં ગુલાબી-સોનેરી ઝાંપ. ગોળમટોળ પેટનો ભાગ ઢળતો. ભરાવદાર લાંબુ મોં. આંખો ઊંડી, હંમેશા અધમીચી. તેના રેશમી વાળ પર હાથ ફરે અને લસરપટ્ટી ખાવા મજબુર થઈ જાય.

મીતાનું ડોકટરી જ્ઞાન રોઝી પાછળ લાગતું. કેટલા વાગે છોડવી, બાંધવી? ખોરાક કેવો, કેટલો આપવો. રસી ક્યારે મુકાવવી. હું રોઝીને મારી રીતે તૈયાર કરતો. એક વખતે સમજાવેલી વાત, રોઝી હંમેશા યાદ રાખતી. એકવાર કરેલી ભૂલ ફરીને ન કરતી.

એક સાંજે ફરીને પાછા આવ્યાં. નોકરે ડરતા ડરતા કહ્યું ‘રોઝી હાથમાં આવતી નથી. સાંકળે કેમ બાંધવી?’ – અમે બધાએ ખૂબ પ્રયત્નો કર્યા પણ રોઝી હાથ ન આવી તે ન જ આવી. દોડતી ગેરેજમાં ભરાઈ ગઈ. મેં કહ્યું, તેને બોલાવવાનું બંધ કરો. એકલી છોડી દો.’ –

બધા પોતપોતાના કામમાં લાગ્યા. જમવાનો સમય થયો, પણ તે જમવાના વાસણ નજીક ફરકી સુદ્ધા નહી. રોઝીની બેસવાની જગ્યા ખાલી….. ખાલી….. રોઝી ફરાર હતી.

નોકર કામ કરીને ગયા. મીતા અને બાળકો નિંદ્રાધીન થયો. વાંચતા-વાંચતા મારી આંખ પણ મળી ગઈ, તે છેક અડધી રાતે નીંદર ખુલી.

મારી સામેની બારીમાંથી ચાંદની ઉછળતા મોજાંની જેમ ઘસી આવી હતી. પલંગ પર સુતેલી મીતાની સુડોળ કાયા પર અથડાતી, ઓળઘોળ થઈ હસી ઉઠતી હતી. ચંદ્ર પૂરબહારમાં શીતળતા લુંટાવતો હતો, હું મીતાની મોહિનીમાં ઘેરાઈ ગયો હોત કે, અચાનક મને રોઝી યાદ આવી. ચિંતા થઈ, મારા પગ બગીચા તરફ વળ્યા.

બગીચામાં ફૂલ, પર્ણ, લતા-વેલ બધું રૂપેરી ચાંદનીમાં નહાઈ રહ્યું હતું. ચમેલીના ફૂલ, મહેંદીના પાંદડા… બધે ચાંદનીનો ઉન્માદ સળવળતો હતો. મારી નજર બગીચાના ખૂણામાં પડી. રાતરાણીના છોડ નજીક, આગળના પગ પર હડપચી ગોઠવી રોઝી મસ્તીમાં બેઠી હતી. તેની અડોઅડ પડોશીનો ‘પરમ’ મોં લાંબુ કરી, અધમીંચેલી આંખે રોઝીને જોતો નિરાંતથી બેઠો હતો. તે આનંદમાં હતો.

હું બંને ને એકી ટસે જોઈ રહયો, અને પછો મીતા તરફ વળ્યો…


લેખિકા: આરતીબા ગોહિલ ‘શ્રી’, ૯૫/A, રૂપાલી સોસાયટી, તળાજા રોડ, ભાવનગર – ૩૬૪૦૦૨. Mobile: +91 94277 54207

મામીની જોય રાઈડ

આ વર્ષે મામી પાછા અમેરિકાથી ભારત જવા ઉપડ્યા. સીધા અમદાવાદ પહોંચ્યા. ત્યાંથી દસેક દિવસ માટે રાજકોટ ગયા. ત્યાંથી પછી બસમાં ભાવનગર ઉપડ્યા. ભાવનગરમાં માંડ ઠરીઠામ થયા ત્યાં પાછાં લગ્ન પ્રસંગે અમદાવાદ જવાનુ થયું. ચારેક દિવસ લગ્ન માણી, મામી પાછાં બસમાં ભાવનગર જવા ઉપડ્યા.

મામી ઉજાગરાથી ખૂબ થાકેલા. બસમાં જોલા ખાતાં ખાતાં બાજુમાં બેઠેલા બેન સાથે વાતો શરૂ કરી. એ પણ ભાવનગર જતાં હતા. પછી વાતો વાતોમાં ભાવનગરની ઓળખાણ કાઢી. મામી તેની સાસુને ગયે વર્ષે જ મળેલા. સાસુજીએ રોટલી સિવાય બધી રસોઈ તૈયાર રાખેલી. વહુએ કામેથી આવી મામીને ગરમ ગરમ રોટલી કરી જમાડેલા. પછી તો બસમાં એમને ઘરોબો થઈ ગયો. અલકમલકની વાતો કરતાં ભાવનગર ક્યારે આવી ગયું તેની ખબરે ય ન રહી.

તેઓ પાણીની ટાંકી આગળ ઉતર્યા. તરત બેન તો મામી માટે રીક્ષાવાળા હારે રકઝક કરતા ઉભા. મામી એક બે મીનિટ બાજુમાં ઉભા. જ્યાં પાછળ જોયું તો મામીની બસ ઉપડી ગયેલી. મામીને યાદ આવ્યું કે એમની સૂટકઈસ તો બસમા જ રહી ગઈ છે…

બેન એ કરેલા ભાવની હા પાડી. મામીએ રીક્ષામાં બેસી રીક્ષા વાળાને જણાવ્યુ કે એમની સૂટકેઈસ બસમા રહી ગઈ છે. મામી ગયે વર્ષે ડાયમંડ ચોકમાં ઉતરેલા જે પછીનુ સ્ટોપ હતું. તેમને બસરૂટનો અંદાજો હતો એટલે એમણે રીક્ષાવાળાને તે રસ્તે લઈ જવાની સૂચના આપી.

રીક્ષાવાળો તો ફુલ પાવરમાં મારંમાર બસના રૂટ ઉપર ઉપડ્યો. બે ત્રણ સ્ટોપ ઉપર તો બસને આંબવા જાય ત્યાં બસ ઉપડી ગઈ હોય. એક બાજુથી મામીનો જીવ ઊડી ગયો હતો. કારણ કે પાસપોર્ટ, પૈસા વગેરે તો સૂટકેઈસમાં હતાં. બીજી બાજુ તેમને ધરપત હતી કે બહુ બહુ તો છેલ્લા બસ ટર્મીનલ સુધી જવુ પડશે.

રીક્ષાવાળો તેના સીસોટી-જેવુ, અવાજવાળુ હોર્ન વગાડતો બધી ગાડી, રીક્ષા, સાયકલ, તથા માણસો; બધાંની વચ્ચેથી રસ્તો કાઢતો ઉપડ્યો…

મામીને સીનેમામાં જોયેલી કારની રેઈસ યાદ આવી ગઈ. પછી તો જોઈ રાઈડના અનુભવનો રોમાંચ અનુભવતા બેઠાં. સરદારનગર આગળ રીક્ષાવાળાએ બસને પકડી પાડી. તેણે સૂટકેઈસ ઉંચકવામાં મદદ કરીને રીક્ષા મામીના ઘર ભણી ઉપાડી. મામીએ તેને મો માગ્યા પૈસા આપ્યા. રીક્ષાવાળાના મોના ભાવ ઉપરથી લાગ્યું કે વધુ માગ્યા હોત તો વધું મળત!

મામીની ચીવટ

ત્રણ વર્ષ પહેલાં મામી અમેરિકાથી દીકરી સાથે ભારત ગયા. દીકરી સાથે ભાવનગર થઈ વડોદરામાં લગ્ન માણ્યા પછી હોટેલમાં બે દિવસ સાથે રહી, ત્યાથી બંને છૂટા પડાયા. ત્યાં સુધી તો દીકરી પાસપોર્ટ, પૈસા, ટીકિટ વગેરેનું ધ્યાન રાખતી હતી. દીકરી હજી બે ત્રણ દિવસ રોકાવાની હતી. મામી બે મહિના ભારતમાં વધારે રોકાવાના હતાં. મામીએ એક સૂટકેઈસમાં નજોઈતો બધો સામાન વડોદરામાં ભાઈને ઘેર મૂકી રાખ્યો.પાસપોર્ટની જરૂર ન લાગતા તે પણ સૂટકેઈસમાં મૂકી દીધો…

photo: Kokila Raval

બેનના કુટંબી જનો સાથે કારમાં ફરવા નીકળયા. પહેલા આણંદ થઈને મધુભાન રીઝોર્ટ સેંટરમાં રહેવા ગયા. ત્યાં બે દિવસનો મુકામ હતો. પહેલે દિવસે તો બનેવીએ બધી ફોર્માલીટી પતાવી બે રૂમની વ્યવસ્થા કરી દીધી. આવી ચકાચક જગ્યામાં મામીએ બધાં સાથે મોજ કરી. બીજે દિવસે મેનેજરે મામીને બોલાવી કહ્યુ કે તમારો પાસપોર્ટ જોઈશે. હવે? પાછા વડોદરા જાવુ અને આવવું એમાં તો દિવસ ભાંગે.

મામી એ દીકરીને ફોનમાં વાત કરી. દીકરી કહે તું મુંજામાં. હું મધુભાનમાં મારાં કંમ્પુટરમાંથી તારા પાસપોર્ટની બધી વિગત છે તે મોકલી આપું છું. મામીને હાશકારો થયો. પંદરેક મીનિટ પછી મામી મેનેજરને કહેવા ગયા કે મારી દીકરી તમને મોકલશે. ત્યા તો તેણે મામીને સમાચાર આપ્યા કે દસેક મીનીટ પહેલાંજ બધી વિગત આવી ગઈ છે… you are all set.

લેખક: કોકિલા રાવળ ( મામીના છબરડા )

મિત્રતા

સેરા અને ડેવીડ ખાસ મિત્રો હતાં. કોલેજ કેંપસમાં બધે સાથેને સાથે ફરતાં. ડેવીડને મા-બાપની આર્થીક મદદ ન હોવાથી દરેક સેમીસ્ટરમાં બે વિષયના ક્લાસ ભરતો. બાકીના સમયમાં કેંપસ ઉપર જ લાઈબ્રેરીમાં કામ કરી ભણવાની ફીના પૈસા કમાતો. તે સેરા કરતા ભણવામાં પાછળ રહી ગયો. સેરાને માબાપની આર્થીક મદદ હોવાને કારણે ફુલ ટાઈમ કોર્સ કરવાથી તેનો અભ્યાસ જલ્દી પૂરો થયો.

watercolor: Kishor Raval

સેરાને કોલેજમાં પ્રોફેસરની પદવી મળી ગઈ. આ ચાર પાંચ વર્ષમાં તેવોનો સબંધ ઘનીષ્ટ થયો.

લગ્ન કરવાનુ નક્કી કર્યુ. સેરાએ તેનો ખર્ચો ઉપાડી લીધો. ડેવીડ તેની નાની નોકરી છોડી ફુલ ટાઈમ કોલેજ જવા લાગ્યો.

લગ્ન કર્યા પછી કોલેજની નજીકમાં એપાર્ટમેંટ રાખી તેઓએ નવો સંસાર શરૂ કર્યો. બંનેને કોલેજની નજીક રહેવાનુ ફાવી ગયું હતું. રોજ કેંપસ ઉપર હાથમાં હાથ પરોવી ફરવા લાગ્યા. શનીરવીમાં આજુબાજુ ફરવા જતાં. ઝાડ નીચે અઢેલીને બેસતાં. પીકનીકનો સામાન લઈ નદી કિનારે પથારા નાખતાં. બહાર જૂદીજૂદી રેસ્ટોરંટમાં જમવા જતાં. ક્યારેક મૂવી જોવા પણ ઉપડી જતાં. આમ આનંદથી દિવસો પસાર થતાં હતાં….

ટુંક સમયમાં ડેવીડનું ભણતર પૂરૂ થયું. નોકરી શોધવાના ઘણાં પ્રયાસ કર્યા પરંતુ ઈકોનોમી ખરાબ હોવાને કારણે કંયાય પત્તો ખાતો ન્હોતો. સેરાને થયું બીજી લાઈન લ્યે તો જોબ મળવાની વધારે શક્યતા હતી. એટલે તેણે આગ્રહ કરી ડેવીડને મદદ કરી બીજી ડીગ્રી લેવરાવી. બંનેએ નક્કી કર્યું કે ડેવીડ કમાતો થાય પછીજ બાળકો થવા દેવા. આમ તેઓનો સંસાર ચાલ્યે જતો હતો…

નોકરી મળી પણ ગઈ. હવે હાશકારો થતાં ફેમીલી પ્લાનીંગના વિચારો શરૂં કર્યાં. જાત જાતના નુસ્ખા કર્યા પછી પણ સેરા ગર્ભવતી ન્હોતી થતી. ધીરે ધીરે ડેવીડને સેરા સાથે સેક્સમાં વાંધા પડવા માંડ્યા. તેનો સ્વભાવ પણ બદલાવા લાગ્યો. વડક-છડક ગુસ્સા શરૂ થઈ ગયા. સેરાએ મેરેજ કાઉન્સીલરને મળવાની ઈચ્છા દર્શાવી. સેરાને બાળકની મા થવાના બહુ કોડ હતાં. પોતે દાકતર પાસે જઈ આવી. સેરા બાળક ધારણ કરી શકે તેમ હતી. હવે દાકતર પાસે જવાનો ડેવીડનો વારો હતો.ડેવીડે ઘસીને ના પાડી કે તે દાકતર પાસે નહીં જાય.

ચૌદ વર્ષના લગ્ન પછી તેઓએ છૂટાછેડા લેવાનુ નક્કી કર્યું. ઝગડા કર્યા વગર શાંતિથી છૂટાછેડા લીધાં. ડેવીડ સાથે મિત્રતાનો સબંધ ચાલુ રહયો.

બંનેના રસ્તા અલગ થઈ ગયા. ડેવિડને bisexualમાં રસ પડયો અને તે મોજમાં છે… સેરાને બેચાર સાથે ડેટીંગ કર્યા પછી કાંઈ જામ્યું નહીં. આમ થોડાં વર્ષ નીકળી ગયા…

આજકાલ સેરા કોઈ તરંગમાં રહેવા લાગી છે. તેનાથી ચાર વર્ષે નાનો બોયફ્રેન્ડ મળ્યો. તે પણ લગ્ન જીવનથી દાઝેલો. હમણાં તો તેની સાથે હરેફરે છે અને મજા કરે છે. ફક્ત તેને બાળક નથી તેનો અફસોસ રહી ગયો છે. અત્યારે તે બાળકની મા બનવાની ઉમર પણ વટાવી ચૂકી છે. રીટાયર થવાની ઉમર થઈ ગઈ છે પરંતુ થઈ શક્તિ નથી. ડેવીડને મદદ કરવામાં તે પૈસા બચાવી શકી નથી. તે પણ એક બીજી સમસ્યા છે…


લેખક: કોકિલા રાવળ, જુલાઇ ૨૦૧૭

દોરી

બાપાજી હાથમાં છાપુ લઈ, ફળિયાના હિંડોળે ઝુલી રહ્યાં છે. છાપામાંથી નજર ઊંચી કરી અડખે-પડખે જોઈ લ્યે છે. ક્યારેક ધ્યાન ઘર ઉપરેય જયા કરે છે. બાપાજી ધીમું-ધીમું મલકાય છે.

‘બા’ જી યાદ આવે છે. બાપાજીને એક વાતે નિરાંત છે કે બાજી લીલીવાડી જોઈને ગયા છે.

watercolor: Kishor Raval

બાપાજીની નજર ઊડતી-ઊડતી અગાશીએ જાય છે. વહુબા કપડા સૂકવી રહ્યાં છે. બાપાજી જોઈ રહે છે. વહુબા કપડાંની લાં…બી ને બેવડ કરેલી આખે આખી દોરી ભરી દે છે. નાના કપડાં, મોટા કપડાં, નવા કપડાં, જૂનાં કપડાં, કપડાં જ કપડાં. બાપાજી પોરસાય છે. આટલા કપડાં તો હોય જ ને! કેટલું ભર્યુંભાદર્યું ઘર છે. ત્રણ દીકરા, બે વહુઓ, દીકરાના ઘરેય ત્રણ-ત્રણ છોકરાવ. બધાંય થઈને બાર જણાં, ને બધાયના કપડાં એક હારે, એક દોરીએ ટીંગાય.

બાપાજીથી પોતાની સરખામણી દોરી સાથે થઈ જાય છે.બાપાજીને ઉધરસનું એક ઠસકું આવે છે. આવું બધું હવે થવા માંડ્યું છે. બાપાજી આંખ ઝીણી કરી ફરીથી કપડાંની દોરી સામું જુએ છે. વળી ઠસકું ચડે છે. બાપાજીને યાદ આવે છે; હમણાં-હમણાંથી એક કામવાળી બાઈ ઘરે આવતી દેખાય છે. પણ એ તો ખાલી બાપાજીના કપડાં જ સૂકવતી હોય છે. છેક ભંડારિયાની ઓથે, ને એય વહુબાએ કાઢી નાખેલી જૂની દોરી પર.

બાપાજીને કાંક ગંુગળામણ જેવું થાય છે, ને ફરી પાછું ઠસકું આવી પડે છે. બાપાજીને દોરી તૂટતી જતી હોય એવું લાગે છે.


૨૭.૧૦.૦૧ (સાંપ્રત, સપ્ટેંબર ૨૦૦૩)
લેખક: નસીમ મહુવાકર, ભાવનગર
પુસ્તક: અમે

મામી મુંજાણાં

મામીની આ વર્ષની મુલાકાતમાં અમેરિકાથી અમદાવાદ આવ્યા. ત્યાંથી વોલ્વો  બસ લઈ રાજકોટ ઊપડ્યા. લીમડીમાં દસ મીનિટનો વિરામ હતો. મામીને ખાવુ – પીવુ તો ન્હોતું, પરંતુ બાથરૂમ જવુ હતું. બેસીને પગ ઝકડાઈ ગયા હતાં અને પગ પણ છૂટો થશે તેમ વિચારી ઉપડ્યા.
Photo credit: economictimes.indiatimes.com

બાથરૂમ ગયા તો પુરૂષ પાઈપ છોડી સફાઈ કરતો હતો. પહેલા તો નવાઈ લાગી કે પુરૂષ કેમ સ્ત્રીના બાથરૂમમાં કામ કરે છે! ધીરે ધીરે સાચવીને ભીનામાં ચાલતા બાથરૂમ સુધી પહોંચ્યા. અંદરથી આગળિયો વાસી કામ તો પતાવ્યું. આગળિયો તો ખૂલ્યો પણ બાથરૂમનો દરવાજો જામ થઈ ગયેલો.

મામી તો મુંજાઈ ગયા. પાંચ મીનિટ વીતી ગઈ હતી. એટલે એમણે તો બારણા સાથે ધડબડાટી બોલાવી. આગળિયો ખખડાવ્યો, બૂમાબૂમ કરી મૂકી. ઘણાં પ્રયત્ન કર્યા. અંદર ખેંચ્યો, બહાર ધક્કો માર્યો…અંતે પેલા કામ કરતા હતા તે ભાઈએ દરવાજો ખોલ્યો.

બીજી ટ્રીપમાં બાજુમાં બેસનારને કહીને જવું અને બારણું અટકાવેલુ રાખવું તેવો નીર્ધાર કરી, પાછાં વોલ્વોમાં ગોઠવાઈ ગયા. વિડિયો જોતાં બાકીની સફર આનંદથી પૂરી કરી.

દોડ

રણ અફાટ હતું. એ ખેંચાયે જતો હતો. પાણી દૂર દૂર જતું હતું. તરસ વધતી જતી હતી. ભટકી-ભટકી થાકી જવાયું. આખરે તળાવ મળ્યું. લાગલું જ મોઢું લગાવી પાણી પીવા માંડ્યો. તરસ છીપી જ નહીં. જાણે પેટમાં કાણું પડ્યું. બધું પાણી બહાર નીકળી ગયું.

એનાથી જાગી જવાયું. માંડ માંડ ઊંઘ આવી હતી. એણે આકાશમાં નજર ફેરવી. તારોડિયા ઝાંખો પ્રકાશ ફેલાવતા હતા.

એને પોતાની તનતોડ મહેનતને અંતે મળ્યું હતું : દિવાલો. ચાર કાળી દિવાલો. અંધારું. એનાંથી ઘેરાયેલું ઘર. આવતી કાલે પણ એવું જ હશે.

પેલો રઘલો હતો. એને મહેનતને નામે મીંડું હતું. અંતે એને મળ્યું હતું : દિવાલો ચૂનાથી રંગાયેલી દિવાલો. બે મેડીઓ. એંશી વીઘા ખેડ. એક ટ્રેક્ટર, વીજળીની લાઇટથી ઝગતું ઘર. આવતી કાલે પણ એવું જ હશે.

પડખે વહેતી નદીનો અવાજ સંભળાયો. એ ઊભો થયો. નદી તરફ ચાલ્યો. ચોતરફ ઊંઘે ઘેરાવો ઘાલ્યો હતો. માણસ, પશુ, પંખી, વૃક્ષો – સૌ એમાં ઘેરાઇ ગયાં હતાં. ગામ આખુંય ઘસઘસાટ સૂઇ રહ્યું હતું.

Image credit: gdb.rferl.org

ભેંશો અને ગાયો ગમાણમાં બેપરવા લાંબી પડેલી હતી. પડખેથી નીકળ્યાં તોય કાળીયા કૂતરાને ખબર ન પડી. પોતાને કેમ ઊંઘ નથી આવતી?

એ નદી કિનારે પહોંચી ગયો. ઠંડી હવાનો સ્પર્શ થયો. માએ જાણે મમતાભર્યો હાથ ફેરવ્યો.

નદી પડખે એ બેઠો. પગ બોળ્યા. ઠંડું લાગ્યું. મજા આવી. શરીરમાં ઝણઝણાટી વ્યાપી ગઇ. અજબ નશો છવાઇ જવા લાગ્યો. પ્રકૃતિ આખી શા માટે નિદ્રાધીન બની ગઇ હતી તેની એને ખબર પડી ગઇ.

એણે નદીમાંથી ખોબો પાણી પીધું. સંતોષ સાથે એ ખળખળ વહેતી નદીને જોઇ રહ્યો.


હરીશ મહુવાકર, ભાવનગર