પ્રલય

mother & child, watercolor Kishor Raval

“પ્રલય આવવાનો છે,” વાતો ચાલતી હતી: “બહુ ખતરો છે, કોઈક સુરક્ષિત જગ્યા શોધવી પડશે.”
 સાંભળીને એક 3 વર્ષનો છોકરો માઁના ખોળામાં છુપાઈ ગયો.

લઘુકથા લેખક: ભાર્ગવ રાવલ, ભાવનાગર, કલરફુલ કલમ

બારી બહાર

watercolor by Kishor Raval

એ મને ક્લાસમાં જોવા આવતો, ને હું ચહેરો છુપાવવા બારી બહાર જોઈ જતી, શરમાળ નજરે.
 આજે પણ કોઈ મને જોવા આવ્યું છે ને હું ચહેરો છુપાવવા બારી બહાર જોઈ રહી છું, ભીની નજરે.

 

લઘુકથા લેખક: ભાર્ગવ રાવલ, ભાવનાગર, કલરફુલ કલમ


રૂપાળી કન્યા

કાંતા નીશાળમાંથી છૂટી ઘેર જતી હતી. રોજ તો શાંતા સાથે ગપાટા મારતી ઘેર જતી. આજે શાંતાને પેટમાં દુ:ખતું હોવાથી નીશાળમાં આવી નહોતી. એટલે કાંતા એકલી હતી. મનમાં જરા ફડક હતી એટલે ઉતાવળે ઉતાવળે ચાલતી હતી. ત્યાં ગામનો મૂખી સામેથી આવતો હતો. કાંતા નીચી નજરે ગભરાતી ચાલતી હતી. મૂખી આડો ઉતર્યો.

કાંતા રૂપની ખીલતી કળી હતી. મુખીની ઘણાં વખતથી કાંતા ઉપર નજર હતી. તેણે કાંતાને બાજુના ખેતરમાં ખેંચી, પછાડી, પછી કહે આજે તને નહીં છોડું. કાંતા ઘણું કરગરી. પણ તેનું કાંઈ ચાલ્યુ નહીં. મૂખીએ તેનો દેહભોગ કર્યો. બીચારી માંડ માંડ ઘેર પહોંચી. માને બાઝી ધ્રુસકે ધુ્સકે રડી પડી. માને ત્રુટક અવાજે વાત કરી. માં આખી વાત સમજી ગઈ.

ગામમાં મુખીનુ જોર બહુ હતું. અને કોઈ સાક્ષી પણ ન હતું એટલે મા કાંઈ કરી શકી નહીં. બે મહિનામાં ખ્યાલ આવી ગયો કે તે ગર્ભવતી છે. માએ ગામમાં વાત ફેલાવી કે તેની મામીની તબિયત સારી રહેતી નથી એટલે અમે થોડાં મહિના માટે કલકત્તા જવાનો વિચાર કરીએ છીએ. એક દિવસ વહેલી સવારે પાડોશીને વાત કરી કે તાર આવ્યો છે એટલે અમારે જવું જ પડશે. પછી ઘરની ભલામણ કરી મા દીકરી કલકત્તા જવા ઉપડી ગયા.

કાંતા તો બીચારી મૂંઢ જેવી થઈ ગઈ. તેનો થનગનાટ ઊડી ગયો. તેના શરીરમાં શું થઈ રહ્યું છે તે તેને સમજ પડતી નહોતી. અભાવા શરૂ થઈ ગયા. દાકતરને બતાવી પરિસ્થીતિનો ખ્યાલ આપ્યો. દાકતરે તેને ગર્ભપાત કરાવવામાં સાથ આપ્યો.

નીર્વિઘને એ કામ તો પતી ગયું. બે મહિના ત્યાં જ વધારે રહીને તેને સરખું ખવરાવી પીવરાવીને તબિયત તો સારી કરી પરંતુ કાંતાને માનસિક આઘાત ઘણો લાગ્યો હતો.

bharvad girl, by Walter Langhammer

૧૯૨૦ની આ ઘટના છે. ત્યારે છોકરીઓને વહેલી પરણાવી દેતાં. એકાદ વર્ષ પછી તેને સારો મુરતિયો ગોતીને પરણાવી. તેનો વર ધીરજલાલ માસ્તર હતો. ગરીબ હતો, પણ બહુ ગુણવાન હતો. તેને આવી રૂપાળી કન્યા મળતા ખુશ હતો.

કાંતા પરણીને તેની સાથે રહેવા લાગી. ધીરજલાલ ઘણી ધીરજથી તેની સાથે કામ લેતો. ઘરમાં મદદ કરતો. ધીરે ધીરે તેને ખ્યાલ આવ્યો કે કાંતા વિચારમાં વધારે બેસી રહે છે. તેને એમ થતું કે બીચારી માનુ ઘર છોડીને આવી છે. હજી નાની છે. વખત જતાં ઘડાશે.

પાંચેક વર્ષમાં બે છોકરાં થયાં. ધીરજલાલ જેવા ભણવામાં હોંશિયાર થયા. અને કાંતા જેવા રૂપાળા પણ થયા.

કાંતા વધારે ને વધારે હિંચકે બેસી રહેતી. ધીરજલાલે એકલે હાથે બાળકોને ઉછેરિયા…


લેખિકા: કોકિલા રાવળ, નોવેંબર ૨૦૧૭

અમેરિકાની હવા લાગી

જેઠાલાલને તેના નાના ભાઈ મનુભાઈએ થોડા વર્ષ પહેલા સ્પોન્સર કરીને અલાબામા નામના સ્ટેઈટમાં બોલાવ્યા. ત્યાં એક ‘સેવન ઈલેવન’ નામની ચેઈન સ્ટોરમાં નોકરી અપાવી દીધી. બે ત્રણ વર્ષમાં તેને અમેરિકાની પધ્ધતિ સમજાય ગઈ હતી. ત્યાં તેનો દીકરો પ્રવીણ સ્ટુડન્ટ વીઝા ઉપર કોલેજની કેળવણી લેવા અલાબામાની યુનિવર્સીટીમાં એડમીશન મળતાં આવી ગયો. બાપ-દીકરો પૈસા બચાવવા સાથે રહેવા લાગ્યા.

watercolor: Kishor Raval, 2008

જેઠાલાલને ગ્રીન કાર્ડ મળ્યાને પાંચ વર્ષ થયા એટલે તેણે સીટીઝનશીપ માટે અરજી કરી. તે મળતાં બીજા આઠેક મહિના લાગી ગયા. તરત તેણે તેમના વહુ જમના બહેનને તેડાવ્યા. તેમના સુખના દ’હાડા પાછા આવી ગયા.

જેઠાલાલે અત્યાર સુધીમાં થોડાં પૈસા એકઠા કરેલા. તેણે બેંકની થોડી લોન લીધી અને તેણે ઈંડિયન ગ્રોસરી સ્ટોર ખરીદી. દુકાન ધીરે ધીરે જામી ગઈ. એપાર્ટમેન્ટ નજીક હોવાથી જમનાબેન દુકાને મદદ કરવા જતાં.

હવે દીકરો પ્રવીણ એન્જીનિયરનું ભણી ને મોટી કંપનીમાં નોકરી ઉપર વર્ક વીઝા મળવાથી રહી ગયો. એકાદ વર્ષમાં તેઓએ ઘર પણ ખરીદ્યુ. દીકરાનો પગાર મોટો હતો એટલે દર મહિને લોન ભરી શકતાં હતાં. દીકરો સારી રીતે ગોઠવાઈ ગયો હતો. તેને જ્યારે રજા મળી ત્યારે તેને ભારત લઈ જઈને મિત્રની દીકરી સાથે ધામેધુમે પરણાવ્યો. વહુ સારી મળી હતી. તે પણ ધીરેધીરે અમેરિકાની ઢબે ઘડાઈ ગઈ. ત્રણેક વર્ષમાં તેને બે બાળકો પણ થઈ ગયા. દીકરો વહુ આમ સુખી હતાં. સહકુટુંબ આનંદથી રહેતું હતું.

ત્યાં પ્રવીણને લે ઓફ મળ્યો. બીજી નોકરી મળવી મુશકેલ થઈ ગઈ હતી. જેઠાલાલે તેને દુકાન સંભાળી લેવાની વાત કરી. ન છૂટકે નોકરીની શોધ પડતી મૂકી પ્રવીણે દુકાન સંભાળી લીધી.

લંચમાં પ્રવીણ જરા આંટો મારવા નીકળતો. કોકવાર ઘેરથી લંચ લાવતો. નહિંતર ત્યાં ચાર દુકાન છોડી એક મેક્સીકન રેસ્ટોરન્ટ હતી ત્યાં પહોંચી જતો. ધીરે ધીરે ત્યાં કામ કરતી રૂપકડી મારિયા સાથે મિત્રતા થઈ. મારિયા હસમુખી અને બોલકી હતી. પ્રવીણ લોહચુંકની જેમ તેના તરફ આકર્ષાયો. મિત્રતા વધતી ગઈ. કયારેક સાંજે કોફી પીવા સાથે જતાં તો ક્યારેક તેના એપાર્ટમેન્ટ ઉપર પહોંચી જતાં. એક દિવસ મારિયાએ કહ્યું આમ છાના છપના કરવાને બદલે આપણે ફ્લોરિડા જઈ સાથે રહીએ. નાની મોટી નોકરી કરશું અને સાથે મજા કરશું.

એકે દિવસ બંને જણાં ફ્લોરિડા ઉપડી ગયા. બાપને બધી વાત જણાવી દીધી. વહુને પણ ફોન કરી કહી દીધું. બાપે તેના નામનુ નાહી નાખ્યું.

પ્રવીણ મારિયા પાછળ પાગલ હતો. એકાદ વર્ષ તેની સાથે ખૂબ મજા કરી. ધીરે ધીરે પ્રેમનો આવેશ ઉતરી ગયો હતો. પૈસા વગેરેની ખટખટ શરૂ થઈ ગઈ હતી. મારિયાએ તેને જાકારો દીધો. તેને માનવેલ નામનાે બીજો બોયફ્રેન્ડ પણ મળી ગયો હતો.

પ્રવીણભાઈતો ધોયેલા મૂળા જેવા પાછા ઘર ભેગા થયાં.

આ બાજુ પ્રવીણ ફ્લોરિડા ગયો ત્યાર પછી જેઠાલાલે દુકાન વેચી સાટીને વહુના નામે પૈસા મૂકી દીધાં હતાં. વહુ મા-બાપ જેવા સાસુ- સસરા સાથે રહેતી હતી અને ડિપાર્ટમેન્ટ સ્ટોરમાં નાની નોકરી કરતી હતી.

વહુએ પ્રવિણને માફી આપી તેનો સ્વીકાર કર્યો.


લેખિકા: કોકિલા રાવળ, નોવેંબર ૨૦૧૭

શું સમજવું?

 

આકૃતિ મોઢું ચડાવી ગાલ ફૂંગરાવી ઉભી રહી. “મમ્મી…. સાંભળને …” – રસોઈ કરતાં કરતાં તેણે ઉંચે જોયું, પૂછ્યું “શું છે ?” – એને થયું મમ્મીને મારી વાત કેમ સમજાતી નથી? ભાઈની બધી વાત વગર કહયે કેવી સમજી જાય છે?

રીસાતી, વળખાતી આકૃતિ તેની પીઠ પાછળ આવી ઉભી. બંને હાથ તેની કમરમાં પરોવી માથું તેના ખભા પર ઢાળી દીધું ફરીથી, ”મમ્મી… આમ જો ને…”

મમ્મીને ગુસ્સો આવ્યો, ચીડ ચડી એક કલાકમાં રસોઈ તૈયાર કરવાની હતી. મહેમાન જમવાના હતા અને આત્યારે આ છોકરી સાઇકલ લેવાની જીદ પકડી બેઠી હતી. તેણે સમજાવટનાં સૂરમાં કહયું “જો બેટા, ભાઈની સાયકલ તારી કહેવાય કે નહી ? તું વાપર ને… ! આવતાં વર્ષે તને નવી લઈ આપીશું.”

આ સંભાળતા આકૃતિનો મિજાજ છટક્યો તેનો હાથ પકડી, જોરથી હલાવી બોલી, “મને ખબર જ હતી… તને તારો દીકરો લાડકો છે ને….. મારી કંઈ ગણતરી જ નથી… !”

તેનું મોં ઓજ્પાયું… “એવું ન હોય, બેટા. તું અને ભાઈ તો મારી બે આંખો છો. કોઈ વ્હાલું-દવલું થોડું હોય… ?”

આકૃતિની આંખમાં  ભરાયા રડતા રડતા તડાક દઈને બોલી “મને બધી ખબર છે મમ્મી…! એક આંખે બે – નંબર અને બીજી આંખે ત્રણ નંબર હોય, તો સરખું ક્યાંથી દેખાય… ? લે બોલ…. !”

તે આકૃતિને સ્તબ્ધ થઈ જોઈ રહી. તેની બોલતી બંધ થઈ ગઈ…. તે શું સમજાવે …. !

watercolor: Kishor Raval, 2008

લેખક: આરતીબા ગોહિલ ‘શ્રી’, “સુધાતા”, ૯૫/A, રૂપાલી સોસાયટી, તળાજા રોડ, ભાવનગર – ૩૬૪૦૦૨

 

મારું ઘર

રીંગ વાગતી સાંભળી મેં રસોઇ પડતી મૂકી, ઝડપથી ડ્રોઈંગરૂમમાં જઇ ફોન હાથમા લીધો. ફોન મામાનો હતો. હું ખુશ થઇ, એમની સાથે વાતે વળગી. મામા ગઇકાલે મારા ઘરે ન આવી શક્યાનો અફસોસ કરતાં હતા.

“સોરી નિરુ, મેં તને પ્રોમિસ આપેલું, પણ મારાથી આવી ન શકાયું.”

“કંઇ વાંધો નહિ, પણ હવે એક – બે દિવસમાં જરૂર આવજો.” મેં મામાને આગ્રહ કર્યો.  કેમ કે મામા પાંચેક મહિનાથી મારા ઘરે આવેલા જ નહિ.

મામાએ ‘હા’ કહી વાત આગળ વધારી. વળી કંઇક યાદ આવ્યું હોય એમ બોલ્યાં, “નિરુ, મેં તારી દિકરીનો ફોટો જોયો. બિલકુલ ઢીંગલી જ જાણે!”

“ક્યાં જોયો ?” મને નવાઇ લાગી. કેમ કે મારા સિવાય બીજા કોઇ પાસે એનો ફોટો હતો જ નહિ.

“તારા ઘરે.”

“મારા ઘરે? મારા ઘરે તમે પાંચેક મહિનાથી નથી આવ્યા.” સામા છેડે મામા થોડી વાર ચૂપ થઇ ગયા.

“તારા ઘરે એટલે કે તારા મમ્મીના ઘરે.”

મને યાદ આવ્યું. મારી છ મહિનાની દિકરીનો ફોટો થોડા સમય પહેલા જ મમ્મી એની સાથે લઇ ગઇ હતી.

‘મમ્મીના ઘરે’ શબ્દ સાંભળ્યા પછી મારાથી કંઇ બોલી શકાયું નહીં. બસ વિચારી રહી. મારા માટે ‘મારું ઘર’નો સંદર્ભ કેટલો બદલાઇ ગયો! જ્યાં વીસ વરસ ગાળ્યા એ ઘર મને યાદ પણ ન રહ્યું કે ‘મારું’ છે; ને પાંચ વરસથી ‘મારા’ બનેલા આ ઘરની દિવાલો મને ઘેરી રહી.


લેખક: નસીમ મહુવાકર
તા. ૭/3/૨૦૦૦ (અપ્રગટ)
“અમે”, 3/A, 1929, નંદાલય હવેલી પાસે, સરદાર નગર, ભાવનગર – 364002
મો.: 94262.23522
ઇ મેઇલ: harishmahuvakar@gmail.com

 

ઘંટડીના નાદે

રાતના બે વાગ્યાના સુમારે દરવાજાની ઘંટડીનો નાદ સાંભળી હું ઝબકીને જાગી. મેં કિશોરને ઢંઢોળ્યા,અને કહ્યું કે કોઈ દરવાજાની ઘંટડી વગાડે છે.

અમે બંને જણાં બે ગોદડાં ઓઢી હુંફાળી પથારીમાં સૂતેલા. તે વખતે બહાર ચાર ઈંચ સ્નો પથરાયેલો હતો. કિશોર પરાણે ઉઠ્યા. મેં બારીનો પદડો ખસેડી ડોકિયું કર્યું તો એક ડોશીમાં ઉભેલા. બારી ખોલીને તેની સાથે વાત કરી. તો કહે, “હું ભૂલી પડી છું. મારા ઘરનો નંબર 3480 છે.” ડોશીએ આગળ ચલાવ્યું. “ત્રણ ચાર ઘેર ઘંટડી વગાડી પણ કોઈ ખોલતું નથી.”

એટલે મેં દરવાજો ખોલ્યો. “અંદર આવો. બહાર બહુ ઠંડી છે.”

snowy view
watercolor by Kishor Raval

દરવાજા પાસે પડેલી ખુરશી પર તેને બેસાડી. તેની ગલ્લીનું નામ પૂછ્યું. મેં કહ્યુ “તે તો સામેની ગલ્લીનું નામ છે”. મેં ઠંડીના રક્ષણ માટે નાઈટી ઉપર જ કોટ પહેરતાં પહેરતાં પ્રશ્નોતરી શરૂ કરી અને તે દરમિયાન મારી નજર તેની ઉપર પડી તો તેણે કોટ પહેરેલો નહીં બીચારી ધોળી પૂણી જેવી થઈ ગયેલી. ખંભે બગલ થેલો હતો. મેં પૂછ્યું, “આ થેલામાં શું છે ” મને કહે, “મારી બીલાડી છે.”

“તું શું અત્યારે બીલાડીને શોધવા નીકળી હતી?” મને કહે,”હું મારા સગા સાથે ચર્ચની પ્રેયર સર્વીસમાં ગઈ હતી. મને દરવાજા બહાર મળવાનું કહેલું. ત્યાં રાહ જોતાં પગથિયે બેઠી હતી ત્યાં મને ઊંઘ ચડી ગઈ. તેઓ મને મૂકીને જતાં રહ્યા.”

કિશોર અમારી વાતો સાંભળતાં હતાં. મને ગુજરાતીમાં કહે “દાળમાં કાંઈ કાળુ છે. આપણે ૯૧૧ ને બોલાવીએ”. મને એમ કે એમને ઠંડીના બહાર જવાનો કંટાળો આવતો હશે. અને બહુ ડીટેક્ટીવ વાર્તાઓ વાંચે છે એટલે તેવું વિચારે છે. મેં કહ્યું, “થોડી દયા ખાવ. ક્યા દૂર છે?” અમે ત્રણે બહાર નીકળ્યા.

મેં ડોશીમાને પાછલી સીટનો દરવાજો ખોલી બેસાડ્યા. જ્યાં હું આગલી સીટમાં બેસવા જતી હતી ત્યાં પોલીસની કાર પાછળ આવીને ઊભી રહી. ચાર ઘેર તેણે ઘંટડી વગાડેલી એટલે કોઈએ પોલીસને ફોન કર્યો હશે. હું બહાર નીકળી. પોલીસે મને પૂછ્યું, “Where are you going?” મેં કહ્યું “આ ડોશી ભૂલી પડી છે અને તે સામેની ગલ્લીમાં જ રહે છે. ત્યાં અમે મૂકવા જઈએ છીએ.” પોલિસ મને કહે, “Don’t worry, l will take care of her. She is a night wanderer. So many times I’ve taken care of her. You are a good Samaritan. Thanks, have a good night.”

અમે ઘરમાં આવી અને અમારી ગરમ પથારી ભેગાં થઈ ગયા. એટલે કિશોર આસ્તેકથી મને કહે, “It could have been a setup, you know.” હું સમજી ગઈ કે તેને આજે રાતે ડીટેક્ટીવના સપના આવશે.


લેખીકા:કોકિલા રાવળ

ડાઉનલોડ

કાવેરી હળવો ગુસ્સો કરી રહી હતી. ‘સવાર સવારમાં આજે તમારું ફટકી ગયું છે કે શું?’ કારણ એ હતું કે મેં એને મારો ફોટો લેવાનું કહ્યું – એ પણ વળી મોબાઇલથી.

સવારના હીંચકે બેસીને બીજી વાર ચા પીઉં. વર્તમાનપત્ર વાંચવાનું હોય. થોડીવાર એમ સમાચારોથી હૈયાને અને હિંચકાથી શરીરને હિલ્લોળાવી લઉં. પછી મોબાઇલથી વાઇબ્રન્ટ કરી લઉં.  પરંતુ આજે મેં સવાર સવારમાં એને કહ્યું કે હું ઝૂલતો હોઉં તેવો ફોટો લઇ દે, એટલે એનું ફટક્યુ. પાલવથી હાથ લૂંછતી રસોડામાંથી બહાર આવીને મારી સામે ઉભી રહી.

‘એક ક્લિક ઓન્લી.’

‘ પણ આવા ફોટાનું શું કરશો ?’

‘ અપલોડ કરીશ. બધું સમજાવું તને પણ પહેલા એક ફોટો લે.’ એણે મારો ફોટો લીધો.

મોબાઇલ મારા હાથમાં પકડાવતા કહ્યું, ‘પત્યું?’

‘ના. મારી બાજુમાં બેસ.’

‘પણ ઘરકામ કોણ પતાવશે?’

‘અરે બાબા, એ રોજનું છે. આ બૈઠ મેરે પાસ, તુજકો દેખતા રહું.’ કહી મેં હળવું સ્મિત કર્યું.

એ બેઠી. મેં ફેઇસબુક ખોલ્યું. વચ્ચે વચ્ચે મેં એને કહ્યું, ‘આપણે મિતેશની ચિંતા કર્યાં કરતા હતા ને?’ પાલનપુર વરસાદી આફતોથી જળબંબાકાર થઇ ગયેલું. મને મારા જીગરી દોસ્ત મિતેશની ચિંતા થયા કરતી હતી. એના સંપર્કના તમામ પ્રયત્નો નિષ્ફળ ગયા હતા. હૃદય પર ભાર વધી રહ્યો હતો. કાવેરીને પણ એની ખબર હતી એટલે એણે તરત પૂછ્યું, ‘હાં તો?’

ફેઇસબુક ખુલ્યું. મેં એક ફોટો દેખાડ્યો. ‘ઓહહો…મિતેશભાઇ!!!’ એના ચહેરા પર રાજીપો આવ્યો.

મિતેશ ચા પીતો ઝૂલતો હતો. કાવેરીએ હમણાં લીધેલો મારો ફોટો મેં અપલોડ કર્યો ને મેં કોમેન્ટ લખી ‘બકા… લવ યુ… હૃદય મારું ડાઉનલોડ થયું છે, હોં?’


લઘુકથા લેખક: હરીશ મહુવાકર, તારીખ: 30/7/17
મોબાઇલ:  94262.23522   ઇ-મેઇલ: harishmahuvakar@gmail.com
“અમે”, 3/A, 1929, નંદાલય હવેલી પાસે, સરદાર નગર, ભાવનગર 364 002

પત્નીનું મોત

અમારાં વૃધ્ધ પોસ્ટમાસ્તરની જુવાન અને સુંદર પત્નીનુ અકાળે અવસાન થયું. રિવાજ મુજબ પત્નીને દફનાવ્યા પછી અમને સૌને તેના ઘેર જમવાનું આમંત્રણ મળ્યું.

ટેબલ ઉપર સામે ગુલાબી રંગની કેઈક પડી હતી. કેઈક સામે નજર પડતા પોસ્ટમાસ્તર વિલાપ કરવા લાગ્યો. “કેટલી સુંદર કેઈક છે. મારી પત્ની આવીજ ગુલાબી અને સુંદર હતી.”

“હા બહુ સુંદર હતી,” ટેબલને ફરતે બેઠેલા મિત્રોએ માથું ધુણાંવી હાજિયો પૂરાવ્યો.

પોસ્ટમાસ્તર બોલ્યો, “હા. તે અતિ સુંદર હતી પરંતુ હું તેની ખાલી સુંદરતાને લઈને પ્રેમ ન્હોતો કરતો. તેનામાં બીજા સારા ગુણો પણ હતાં જે સારી પત્નીઓમાં જોવા મળે છે. બીજું કારણ તે પતિવૃતા પણ હતી. હું સાંઈઠ વર્ષનો બુઢો અને તે વીસ વર્ષની ચંચળ, છતાં તે મારી સાથે વફાદાર હતી.”

watercolor: Kishor Raval

આ સાંભળી ત્યાં એક મિત્રને ઉધરસ આવી. પોસ્ટમાસ્તર બોલ્યો, “મને લાગે છે કે તમને મારી વાતમાં વિશ્વાસ નથી આવતો.”

જેને ઉધરસ ચડી હતી તે મિત્રએ કહ્યું, “ના ના, એવું નથી. અમને તમારી વાતમાં વિષ્વાસ છે. પરંતુ આજકાલ એવી પત્નીઓ જ ક્યાં રહી છે! આ તો સામાન્ય વાત છે. સુંદર પત્નીને ક્યાંક ને ક્યાંક…”

પોસ્ટમાસ્તર વચમાંજ બોલી પડ્યો, “તો તમારૂં કહેવું એવું છે કે મારા જેવા બુઢાની જુવાન પત્ની વફાદાર કેવી રીતે હોઈ શકે. પરંતુ તેને વફાદાર રાખવા માટે મારે એક તરકીબ કરવી પડી હતી, જેથી હું ચેનથી સુઈ શકતો હતો.”

“એ વાત શું હતી?” બધાં મિત્રોમાંથી એક બોલી પડ્યો.

“સાવ સાધારણ વાત હતી. મેં એવી અવફા ફેલાવી દીધી હતી કે મારી પત્ની પોલીસ અધિકારીની પ્રેમિકા છે. આ શબ્દો પૂરતાં હતાં, મને ખાત્રી છે કે તમે લોકોએ પણ આ અવફા સાંભળી હશે. તમે બધાં પોલીસ અધિકારીને ઓળખો છો,જો તેની કાને વાત જાયકે કોઈતેને શંકાની નજરથી જુએ છે તો તેના છોતરા કાઢી નાખે. એ પોલીસ અધિકારીની ધાકથી મારાં બધાં મિત્રો મારી પત્ની થી ઘણાં દૂર રહ્યા.”

વાત પૂરી કરીને પોસ્ટમાસ્તર ખડખડાટ હસી પડ્યો. જેને ઉધરસ આવી હતી તેણે પૂછ્યું, “તો પછી પોલીસ અધિકારી સાથે તમારી પત્નીને કોઈ સબંધ ન્હોતો?”

આ સાંભળીને પોસ્ટમાસ્તર ફરી જોરદાર હસ્યો, અને બોલ્યો, “તેણે તો મારી પત્નીને જોઈ પણ નથી. મારી આ યુક્તિને કારણે મારી પત્ની મને વફાદાર રહી. એટલે જ હું તેને પ્રેમ કરતો હતો.”

ત્રણેક મિનિટની શાંતિ પછી બધાં મિત્રો વિચારમાં પડી ગયા કે પોસ્ટમાસ્તરની ચાલાકીને કારણે આપણે કોઈએ સરખી રીતે તેને નીરખી પણ નહીં.

પોસ્ટમાસ્તરે શાંતિનો ભંગ કર્યો અને સૌને વાઈન પીવાનો આગ્રહ કર્યો. વાઈન પીતા પીતા ઉધરસ ખાનાર મિત્રથી કહેવાઈ ગયું કે, “ભગવાનની દયાથી તમારાં જલ્દી બીજા લગ્ન થાય!”


અનુવાદક: કોકિલા રાવળ, Hindi to Gujarati

पुस्तक: विश्व की संवेदनशील कहानियाँ, रुपान्तरकार: ब्रह्मदेव, रुस अंतोन चेखव, English to Hindi, from Russian Anton Chekhov

 

હૂંફ

હાથ-મોં લૂછી દેવિકાએ પથારીમાં લંબાવ્યું. આખા દિવસના કામના થાકથી શરીર કળતું હતું. માથું ભારે-ભારે થઈ ગયું. કામની હાડમારી તો દરરોજ રહેતી; પણ આજે હદ થઈ ગઈ. છેક સાંજ પડ્યે નિરાંતનો શ્વાસ લેવા મળ્યો.

ગઈ રાતના ઉજાગરાને લીધે સવારે મોડે સુધી સૂઈ રવેવાની ઈચ્છા હતી; પરંતુ સાત ન વાગ્યા કે બહાર ગામથી ‘અતિથિ’ આવીને ઊભા રહ્યાં. સવારથી જ સરભરા શરૂ. ગરમ પાણી, દૂધ, ચા, નાસ્તો…

શાક-ભાજીવાળો સમયે જ ન આવ્યો. છેક શાક માર્કેટ ચાલીને ગઈ અને આવી. રીક્ષા તો મળે પણ…

ગેસના એકના એક સિલિન્ડરને આજે જ ખાલી થવાનું સૂઝ્યું. પ્રાયમસ પર રસોઈ કરી પરવારી ત્યાં સુધીમાં જમવાના હોંશ પણ ન રહ્યા. મહેમાનો તો જમીને વિદાય થયા. પાછળ કામનો ઢગલો છોડતા ગયા. એક તો અણઘડ હાથ ને એકલે પંડે બધું કરવાનું.

અરે! ક્યાં મમ્મીનું ઘર ને ક્યાં… ? થાક અને પૈસાની હાડમારીની ઓળખાણ જ ક્યાં હતી? અહીં તો…! એની આંખો ઉભરાવા માંડી.

‘ દેવી.’

watercolor: Kishor Raval

સુધાંશુનો અવાજ સાંભળી પથારીમાંથી ઊભા થઈ, દોટ મૂકી એણે બારણું ખોલ્યું. નોકરીથી થાકીને આવેલા પતિનું સ્મિત મનને પ્રફુલ્લિત કરી ગયું. એ એને વળગી પડી.

સુધાંશુ એના માથા પર હાથ પસવારવા લાગ્યો. એ હેતાળ સ્પર્શથી જાણે બધો જ થાક ઉતરી ગયો.

પતિના હૈયાની હૂંફને શ્વાસમાં ભરી લેતા એણે કહ્યું, ‘સુધાંશુ, બહુ થાકી ગયો છે ને! ચાલ હાથ-મોં ધોઈ લે. હું ચા બનાવીને લાવું છું.’


૨૫.૧૧.૯૫ – શામળદાસ આર્ટસ કોલેજના મુખપત્ર ‘ શ્યામલ’માં પ્રકટ, સમગ્ર ગુજરાત લઘુકથા સ્પર્ધામાં તૃતીય ક્રમે વિજેત કૃતિ

લેખિકા: નસીમ મહુવાકર
પુસ્તક: અમે