પુસ્તક પરિચય – Two Lives by Vikram Seth

વિક્રમ શેઠનુ ‘Two Lives’ પુસ્તક દેશ અને જાતિય ભેદની પ્રેમ કહાની છે અને આપણને જકડી રાખે છે .

વિક્રમ શેઠના શાંતિકાકા ૧૯૩૦માં ભારતથી જર્મની દાંતના દાક્ટર થવા ગયા. ત્યાં યહુદી કુટુંબમાં પેઈંગ ગેસ્ટ તરીકે રહ્યા. જ્યાં ઘરની દિકરી સાથે તે પ્રેમમાં પડ્ડેયા.

image: https://en.wikipedia.org/wiki/Two_Lives_(non-fiction)

થોડાં સમયમાં હીટલરની નાઝી પાર્ટી યહુદીને વીણી વીણી પધ્ધતિસર ગેસ ચેંબરમાં મોકલ્યા. ત્યાં બીજું વિશ્વ યુધ્ધ શરૂં થાયું, અને તેમાં શાંતિકાકાની ભરતી થઇ. લડાઇમાં તે દરમ્યાન તેની ઉત્તરઆફ્રિકા, મીડલ ઈસ્ટ અને મોન્ટે કસીનોમાં નીમણુક થઇ — એ યુદ્ધમાં તેનો જમણો હાથ ખડી પડ્યો.

બાકીનું ભણતર ઈંગલાંડ, કેલિફોર્નિયા, અને ચાઈનામાં પૂરૂં કરી લંડનમાં પ્રેકટીશ શરૂં કરી. શરૂઆતમાં હાથની તકલીફ હોવાને કારણે બીજાના મદદનીશ તરિકે કામ કર્યું. પછી ઘરમાં જ પોતાનું દવાખાનુ ખોલ્યું.

તેની પ્રેયસી જ્યારે લંડન આવી ત્યારે તે કોઈને ઓળખતી ન હોવાથી શાંતિકાકા સાથે રહેવા લાગી. બે વર્ષ પછી તેઓએ લગ્ન કર્યાં.

વિક્રમ શેઠ પોતે જ્યારે ઈંગલાન્ડ ભણવા ગયા ત્યારે કાકી સાથે પરિચય થાયો. તેને કાકા-કાકીની માયા બંધાણી. આ વાર્તા કાકીના ગુજરી ગયા પછી લખાણી. કાકીના જર્મન રહેતા મિત્રોની સાથે થયેલો પત્રવ્યવહારનો ઘણો ઉલેખ છે. બાકી કાકાનો ઈનટરવ્યુ કટકે કટકે લેધો. વિક્રમ શેઠ પોતાનો અનુભવ પણ ઉમેરે છે.

કાકીના ગુજરી ગયા પછી કાકા દસ વર્ષે મર્યા. તેની માંદગીનો અનુભવ સરસ રીતે આલેખાયો છે. પાછળથી કાકા વીલ બદલાવિ. તેની વિક્રમ શેઠના મન ઉપર થતી અસર ખાસ નોંધ પાત્ર છે.


પુસ્તક પરિચય લેખક: કોકિલા રાવળ