કહેવતો

  • સોનુ જાણી સંઘર્યું — નીકળ્યું કથીર.
  • સોનું જોઈએ કસી ને માણસ જોઈએ વસી. 
  • સોય પછવાડે દોરો.
  • સોળે સાન વીસે વાન વળ્યાં તો વળ્યાં નહિ તો પથ્થર પહાણ.
  • સૌ ગયાં સગેવગે, વહુ રહ્યાં ઊભે પગે.
  • સૌનુ થશે તે વહુનું થશે.
  • હક્કનું પચે; હરામનું ન પચે.
  • હજાર કામ મૂકીને ના’વું ને સો કામ મૂકીને ખાવું.
  • હમ બી રાણી તુમ બી રાણી કોણ ભરે બેડે પાણી ?
  • હરામનો માલ પચે નહિ.

સંપાદક — કોકિલા રાવળ
પુસ્તક — મોટા કોશ, રતિલાલ નાયક, અક્ષરા પ્રકાશન, અમદાવાદ

ભાવનાગર ગદ્યસભાનાં નવા કવિઓ

સહુની આણી

ગગન, ધરા, પાણી, સહુની આણી નાખી,
માણસે બસ નિજની જ કરી ઉજાણી.
– દર્શન પાઠક ‘દર્શન’, ભાવનાગર ગદ્યસભા

પુસ્તકોની પીડા

“બંધ કબાટમાં પુસ્તકે
આત્મ હત્યા કરીને
ચિઠ્ઠીમાં લખ્યું
મોબાઈલના ત્રાસ થી…”
– જગન પંડ્યા, ભાવનાગર ગદ્યસભા

વિચારોની વસંત

સુખની ક્ષણો આપણને આશ્ચર્ય પમાડવા આવે છે.
આપણે એને પકડી નથી રાખતા, એ આપણને છોડતી નથી.
— એશ્લી મોંન્ટેગ્યુ

*

હાથ પરનું કામ એવા તન્મય પ્રેમથી કરીએ કે જાણે
રુદિયેથી ખેંચાયેલા દોરાથી કપડું વણતા નહોઈએ:
એનું વસ્ત્ર જાણે પ્રિયતમને પહેરવાનું નહોય!
— ખલિલ જિબ્રાન

*

સાદગી એ કલાનો સહુથી અણમૂલ શણગાર છે.
— આલ્બ્રેશ્ટ ડ્યુર

*

પરમાત્માનો કેટલો પાડ માનું? આ ઉજાસવંત દિવસ,
તરુલોકની આ હરિયાળી લીલા,
અને નીલરંગી સ્વપ્ન-શું આકાશ, પ્રકૃતિની સકલ સંપદા
આ સર્વ જે અનંત છે, અણખૂટ છે:
આ બધાં બદલ આભારવશ છું.
— ઈં. ઈ. કમ્મિન્ગ્સ

*

કોઈ આપણી કથની સાંભળે, કે દિલસોજ હાથ લંબાવે,
કે પોરસાવનારાં બે વેણ કહે,
કે કોઈ એકલવાયા જીવને હૂંફ આપે,
બસ, એ વખતે જીવનમાં કૈંક અસાધરણ વાત બને છે.
— લોરેટ્ટા ગિર્ઝાટ્લીસ

*

વસુંધરાને ચાહજે, સચરાચરને સ્નેહ દેજે,
દોલત સામે ન જોજે
અને હાથ લાંબા કરે તે પ્રત્યેકને કંઈક આપી છૂટજે,
મૂરખાઓ ને ગાંડિયાઓનેની પડખે સદા ઊભો રહેજે,
કમાણી ને મહેનત પારકાં કાજે ખરચજે
પછી જોજે, તારા રોમેરોમે સુખની બંસી બજી ઊઠશે.
— વોલ્ટ વ્હીટમેન


વિચારોની વસંત, વેરાયેલા થોડા વિચાર-પુષ્પો
વીણ્યાં ને ગુજરાતીમાં ઉતાર્યાં, જયંત મેઘાળી
સંપાદક કોકિલા રાવળ

વિચારોની વસંત

હૃદયની કુંજમાં એક હરિયાળું વૃક્ષ રાખજો:
કદાચ કોઈ પંખીનું ગાન ત્યાં ગુંજશે.
— ચીની કહેવત


જે દિવસે એક હાસ્ય ન વેરાયું
એ દિવસ ફોગટ ગયો સમજવો.
— સેબસ્ટીયન ચેમ્ફર્


યૂં હી સારી ઉમ્ર એક હી ગલતી કરતે રહે…
ધૂલ થી ચેહરે પર ઔર આઇના સાફ કરતે રહે.


વૃક્ષ વાવે છે એ પોતાની જાત ઉપરાંત
બીજાંઓને પણ ચાહે છે.
— થોમસ ફુલ્લર


સુંદર હોવું એટલે આપણે હોઇએ એ જ રહીએ તે.
અન્યો આપણો સ્વીકાર કરે એ જરૂરી નથી.
આપણે ખુદને સ્વીકારીએ એ મહત્તવનું છે.
– થીય ન્હાત હાન્હ


કોઇ ભૂમિ વિદેશ હોતી જ નથી,
માત્ર પ્રવાસી જ પરદેશી હોય છે.
— રોબર્ટ લૂઇ સ્ટીવન્સન



સંકલન: જયંત મેઘાણી, વિચારોની વસંત

ગાંધીજીના વિચારો

  1. કોઈની મહેરબાની માગવી એટલે આપણી સ્વતંત્રતા વેચવી.

    photo credit: સત્યનો ચહેરો
  2. જ્યાં પ્રજાનો અવાજ સંભળાય છે, પ્રજાના પ્રેમને પ્રાધાન્ય છે, ત્યાં ‘ડેમોક્રસી’ સંભળાય છે, એમ કહેવાય.
  3. સ્ત્રીને અબળા જાતિ કહેવી એ તેની બદનક્ષી કરવા બરાબર છે, એ પુરુષોનો સ્ત્રી પ્રત્યેનો અન્યાય છે.
  4. ધર્મમાં અસ્પૃશ્યતાને માન્યતા મળી નથી, એ શેતાનની તરકીબ છે. શેતાન હંમેશા શાસ્ત્રનો હવાલો આપતો આવ્યો છે. પરંતુ શાસ્ત્રો બુદ્ધિ અને સત્યથી પર ન જઈ શકે. શાસ્ત્રો બુદ્ધિ નિર્મળ કરવા અને સત્ય પ્રગટાવવા રચવામાં આવ્યા છે.
  5. બીજાની વસ્તુ તેની રજા વિના લેવી તે અલબત્ત ચોરી છે.

પુસ્તક: સત્યનો ચહેરો, ગાંધીજીની વિશ્વભરમાંથી પ્રકાશિત, પોસ્ટલ સ્ટેમ્પ્સ અને અવતરણોની સ્મરણિકા
સંકલન: ઉત્પલ ભાયાણી, હિતેન આનંદપરા, અપૂર્વ આશર

સુવાક્ય

  1. લાગણીની ભાષા દિલ જીતી લે છે. અધિકારની ભાષાથી બીજાના દિલમાંથી સ્થાન ગુમાવી દેવું પડે છે.
  2. જ્ઞાતિ નહી, ચારિત્રથી વ્યક્તિ સમાજમાં ઊંચો ગણાય છે.
  3. જૂઠા માણસો મોટાભાગે વધુ જોરથી બોલતા હોય છે.
  4. હિંમત એ વિજય અને ભય એ જ પરાજય છે.
  5. કીડો કાપડને ખાય છે, આળસ ઉત્કર્ષને ખાય છે.
  6. અધૂરા જ્ઞાનનો અહંકાર વધુ ખરાબ છે.
  7. દંભ સારા બનવા કરતા સારા દેખાવાની ઈચ્છા રાખે છે.
  8. પ્રમાણિકતા સારા દેખાવા કરતા સારા બનવાની ઈચ્છા રાખે છે.
  9. જ્યાં વિશ્વાસ હોય ત્યાં શંકાને કોઈ સ્થાન નથી.
  10. જે હસતો રહે છે તેને મોટે ભાગે દવાની જરૂર નથી.

રમાબેન રાવળ તરફથી ગુંજન, ભાગ ૨, મનન-ચિંતન-કંડિકાઓ, સંકલન-સંપાદક મણિલાલ એમ પટેલ

સુવાક્યો

સુવાક્યો

૧. શરીર પાણીથી, મન સત્યથી,આત્મા ધર્મથી અને બુદ્ધિ જ્ઞાનથી પવિત્ર બને છે.

૨. જો હ્રદયમાં કોઈના માટે જગા હશે તો ઘરમાં આપોઆપ થશે.

૩. સો વીંછીના ડંખ કરતા પણ એક કડવા વેણની ચોટ વધુ લાગતી હોય છે.

૪. જગતમાં પરિવર્તન ઇચ્છતા હો તો શરૂઆત જાતના પરિવર્તનથી કરો.

૫. આંખ જુએ તેને દ્દશ્ય કહેવાય, હ્રદય જુએ તેને દર્શન.

gunjan૬. વિષ્વાસ વિના વેપાર, વહેવાર કે વહીવટ કશું જ થઈ શકે નહી.

૭. સમાજને સલાહ આપનાર કરતા સહકાર આપનારાની વધુ જરૂર છે.

૮. પ્રવાસની જેમ પરલોક જવાનું પણ સારું આયોજન કરવું જરૂરી છે.

૯. દુ:ખો ભૂલવા સમય મહત્ત્વનો છે, પણ દોષ ભૂલવા સમય જરૂરી છે.

૧૦. સ્વભાવ ચમત્કારથી નહી, અભ્યાસ અને ચિંતનથી બદલાય છે.

ગુંજન (ભાગ ૨)

( મનન – ચિંતન – કંડિકાઓ) રમાબેન રાવળના સૌજન્યથી