દેશ એનો જ એ

ભવિષ્ય ભભૂકે, જુઓ ઊજળું આજનું ઇન્ડિયા:
રૂપેરી પડદે, મહેલ મજલે, ઝરૂખે ઊંચે,
સભા સરઘસે, સ્વતંત્રદિન ઉત્સવે ઊભરે,
નવીન ટીવી, રેડિયે

image credit: culturalindia.net

મ્યુઝિકબાર, બોલીવુડે,
નવીન રીતભાત, ને રિધમ, તાલ, બોલે, લયે,
નવી જ નવી ફેશને, ઊછળતે નવે યૌવને,
ગણાય અમ સુંદરી જગત શ્રેષ્ઠ, ડંકો બજે,
દલાલ સ્ટ્રીટમાં અમે ધનિક શેરસટ્ટે હવે.

પરંતુ નજરે પડે કમરતોડ કામે ચડ્યા
અગણ્ય કૃષિકાર ને મજુર, કૈ ભિખારી ભમે,
શિશુકુસુમની ફૂટે કૂંપળ ના ફૂટે ત્યાં ખરે,
બળે નવવધૂ, ગળે ગરીબ કૈં અકાળે ઢળે,
ભસે નીરસ ભાષણો પટુ પ્રધાન, ચાટુ થઈ
લવે કવિ, કરે ગુરુભજન – દેશ એનો જ એ.


ઈન્ડિયા, ઈન્ડિયા : ( સોનેટ સંગ્રહ ) નટવર ગાંધી

સ્ટેપ્લર

ચમકતું સ્ટીલ જેવું
લાલ પટ્ટીવાળું
લાગણીદાર પીનો પોતાની ભીતર સમાવી રાખતું

image credit ebay

ને
વિખરાયેલા સંબંધોના કાગળોને સ્ટેપલ કરતું
એક સ્ટેપ્લર હતું મારી પાસે
નકામા ને ખોટી રીતે સ્ટેપલ થઈ ગયેલા સંબંધોને
ઉખાડવા માટેનો અણીદાર ભાગ પણ હતો તેમાં
હમણાથી એ ભાગ થોડો વધારે પડતો વળી ગયો છે
કંઈ પણ ખોટી રીતે સ્ટેપલ થઈ જાય તો ઉખાડી નથી શકાતું
પીન પણ બરોબર નથી લાગતી કાગળોમાં
સંબંધો વિખેરાઈ જાય છે
ફાટી પણ જાય છે
ક્યારેક હાથમાં વાગી જાય તો લોહીઝાણ થઈ જાય છે આંગળી
બહુ મથ્યો તેને રિપેર કરવા
પણ ન થયું તે ન જ થયું
છેવટે દુકાને ગયો, રિપેર કરાવવા
દુકાનદાર કહે,
‘સ્ટેપ્લર તે કંઈ રિપેર કરાવવાનું હોય? બદલી નાખવાનું હોય!’
પણ એ સ્ટેપ્લર મારી છાતીમાં છે
અને હું એને બદલી નથી શકતો.


– અનિલ ચાવડા

Originally published on 11 Feb 2017 here: anilchavda.com/archives/1678

મુલાકાત

watercolor: Kishor Raval

એક મુલાકાત ભવ્ય થઈ ગઈ બસ,
જિંદગી આજ ધન્ય થઈ ગઈ બસ.
શું કહું એ નજરનો જાદુ પણ,
સૃષ્ટિ સઘળી ય રમ્ય થઈ ગઈ બસ.

રંજ પણ ના રહ્યો જુદાઈનો,
ગોઠડી રોજ શક્ય થઈ ગઈ બસ.

 

 

 

 


કવિ : સુધીર પટેલ (અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો) મધુસૂદન કાપડિયા
ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ભાગ્યવાન

મનમાં અચાનક / ફૂલોનું ખીલી જવું,

વાયરા કે વરસાદની જેમ

લાગણીઓનું સ્પર્શી જવું —

ત્યારે જાણું છું કે / હું ભાગ્યવાન છું.

photo credit: Kokila Raval

કવિયત્રી : પ્રીતિ સેનગુપ્તા | પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ડગમગતો પગ

watercolor: Kishor Raval

ડગમગતો પગ રાખ તું સ્થિર મુજ,
દૂર નજર છો ન જાય;

 

દૂર મારગ જોવા લોભ લગીર ન,
એક ડગલું બસ થાય,
મારે એક ડગલું બસ થાય.

 

 


લેખક: નરસિંહરાવ દિવેટીઆ
સંપાદક: મહેન્દ્ર મેઘાણી (ગીત એક ગાયું ને વાયરે વાવ્યું …)

photo: Kokila Raval

મુલાકાત

એક મુલાકાત ભવ્ય થઈ ગઈ બસ,
જિંદગી આજ ધન્ય થઈ ગઈ બસ.

શું કહું એ નજરનો જાદુ પણ,
સૃષ્ટિ સઘળી ય રમ્ય થઈ ગઈ બસ.

રંજ પણ ના રહ્યો જુદાઈનો,
ગોઠડી રોજ શક્ય થઈ ગઈ બસ.

 


કવિ: સુધીર પટેલ
પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો
સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા
પ્રકાશક: ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

ઘરની યાદ

photo credit: rotarynewsonline.org/a-cocktail-of-compassion-leadership-and-vision/

આટલાં વર્ષે ય હજી / ચોમાસે-ચોમાસેહૈયું યાદો થકી ઝૂલે / આગલા વરંડાને હીંચકે :
ઘૂંટણ પર હડપચી મૂકી / ભીની માટીની મ્હેક માણવી,

ખોટ

વરંડો સ્નેહભર્યો, / પગથિયાં પર મમતાનો
આગમનનો આવકાર, / હવામાં પૂજાના કપૂરની
સ્નિગ્ધ સુગંધ – પણ મા, આ તો
કલ્પનાનાં જ અમૃત.


કવિયત્રી : પ્રીતિ સેનગુપ્તા | પુસ્તક: અમેરિકાવાસી કેટલાક ગુજરાતી સર્જકો | સંપાદક: મધુસૂદન કાપડિયા, ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી

વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે

watercolor: Kishor Raval

સાવ અણધારી નહીં પણ જોઈ વિચારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.
રોજ ઘર લગ આવનારી કેડી પરબારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

એ તમારામાં હજી હમણાં જ તો જન્મી હતી ને વૃદ્ધ પણ થઈ ગઈ તરત?
બાળવયની છે, કમરથી તોય ખુમારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

ક્યાંક ખૂણામાં જઈને જા રડી લે ખારું પાણી સાચવીને રાખ નૈં,
સ્હેજ દર્પણમાં નજર કર આંખમાં છારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

સંભળાશે ચીસ દેખાશે નહીં એ સત્ય બિચારી ભણી ગઈ એટલે,
સ્કૂલ છોડી અન્ય રસ્તે ક્યાંક લાચારી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.

લોહમાં ઉદારતા આવી કે જાગ્યું શૌર્ય સુંવાળી આ મજબુતાઈનું?
ફૂલની એક પાંદડીને કાપતા આરી વળી ગઈ હોય એવું લાગે છે.


લેખક: અનિલ ચાવડા, પ્રકાશીત માર્ચ ૨૦૧૮: anilchavda.com/archives/1720

ઉદાસ રહેવાના

જે ભીતરથી ખલાસ રહેવાના
આદમી એ ઉદાસ રહેવાના

બાદશાહી છે જેને અંતરની
એ ફકીરી લિબાસ રહેવાના

જે રહે છે દિવાને-આમ સદા
એ જ દિવાને- ખાસ રહેવાના

સમજી બેઠા જ રણને દરિયો જે
એને મૃગજળ ને પ્યાસ રહેવાના

જેને મળવું નથી ખરા દિલથી
એને બહાનાં પચાસ રહેવાના

દિલને બદલે બળે છે દીવો જ્યાં
દૂર ત્યાંથી ઉજાસ રહેવાના

આંખથી દૂર હો ભલે ‘ સુધીર’
એ હૃદય આસપાસ રહેવાના

જાણ્યો જેણે જીવનનો લય ‘સુધીર’
હાથમાં એના પ્રાસ રહેવાના


કવિ: સુધીર પટેલ (જળ પર લકીર)